Bu araştırmada ortaöğretim öğrencilerinin sınav kaygısı deneyimleri ve eğitim yaşantılarına yansımasının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 14’u kız ve 6’sı erkek olmak üzere toplam 20 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma, nitel araştırma modellerinden olgubilim deseninde tasarlanmıştır. Çalışmanın verileri, araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen nitel veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Yapılan içerik analizi sonucunda katılımcıların sınav kaygısını artıran faktörleri, kişisel, bilişsel, duygusal, çevresel ve fizyolojik faktörlere göre ele aldıkları görülmektedir. Sınav kaygısının baş ağrısı, odaklanma güçlüğü, başarı düzeyinde düşüş, düşük özgüven, zihin boşalması, sinirlilik ve huzursuzluk, erteleme davranışlarında bulunma ve bilgileri hatırlayamama gibi durumlara neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak, katılımcıların sınav kaygısı ile baş etmede akademik hazırlık yapmak, etkili zaman yönetimi, olumlu düşünce ve profesyonel destek alma gibi yöntemler kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma ortaöğretim öğrencilerinin yaşamış oldukları sınav kaygısı ile ilgili duyarlılığın artırılmasının, öğrencilerin sınav kaygısı ile baş etme konusunda desteklenmesinin önemine dikkat çekmekte ve sınav kaygısı ile ilgili başta rehber öğretmenler olmak üzere bütün eğitim paydaşları için öneriler sunmaktadır. Elde edilen sonuçlar ilgili alanyazın ışığında tartışılmıştır.

Öz

This study aims to examine secondary school students' exam anxiety experiences and their reflection on their educational life. The study group consists of 20 students, 14 of whom are female and 6 are male. The study was designed in the phenomenological design, one of the qualitative research models. The data of the study were collected with a semi-structured interview form developed by the researcher. The qualitative data obtained in the study were analyzed with the content analysis method. As a result of the content analysis, it is seen that the participants consider the factors that increase exam anxiety according to personal, cognitive, emotional, environmental and physiological factors. It was concluded that exam anxiety causes headaches, difficulty in focusing, decrease in achievement level, low self-confidence, mental emptiness, irritability and restlessness, procrastination and inability to remember information. Finally, it was concluded that the participants used methods such as academic preparation, effective time management, positive thinking and professional support in coping with exam anxiety. This study draws attention to the importance of increasing sensitivity to the test anxiety experienced by secondary school students, supporting students in coping with test anxiety, and offers suggestions for all educational stakeholders, especially guidance teachers, regarding test anxiety. The results obtained are discussed in the light of the relevant literature.

Anahtar Kelimeler

• Educational experiences
• Secondary school students
• Test anxiety.

Ortaöğretim Öğrencilerinin Sınav Kaygısı Deneyimleri ve Eğitim Yaşantılarına Yansımaları

Öz

Bu araştırmada ortaöğretim öğrencilerinin sınav kaygısı deneyimleri ve eğitim yaşantılarına yansımasının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 14’u kız ve 6’sı erkek olmak üzere toplam 20 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma, nitel araştırma modellerinden olgubilim deseninde tasarlanmıştır. Çalışmanın verileri, araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen nitel veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Yapılan içerik analizi sonucunda katılımcıların sınav kaygısını artıran faktörleri, kişisel, bilişsel, duygusal, çevresel ve fizyolojik faktörlere göre ele aldıkları görülmektedir. Sınav kaygısının baş ağrısı, odaklanma güçlüğü, başarı düzeyinde düşüş, düşük özgüven, zihin boşalması, sinirlilik ve huzursuzluk, erteleme davranışlarında bulunma ve bilgileri hatırlayamama gibi durumlara neden olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak, katılımcıların sınav kaygısı ile baş etmede akademik hazırlık yapmak, etkili zaman yönetimi, olumlu düşünce ve profesyonel destek alma gibi yöntemler kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma ortaöğretim öğrencilerinin yaşamış oldukları sınav kaygısı ile ilgili duyarlılığın artırılmasının, öğrencilerin sınav kaygısı ile baş etme konusunda desteklenmesinin önemine dikkat çekmekte ve sınav kaygısı ile ilgili başta rehber öğretmenler olmak üzere bütün eğitim paydaşları için öneriler sunmaktadır. Elde edilen sonuçlar ilgili alanyazın ışığında tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Eğitim yaşantıları
• Ortaöğretim öğrencileri
• Sınav kaygısı

Kaynakça

1. Adana, F. & Kaya, N. (2005). Lise öğrencilerinin sınav kaygısı düzeyi üzerine sınav kaygısı ile başa çıkma eğitiminin etkisi. Kriz Dergisi, 13(2), 35-42.
2. Akdemir, D. & Çuhadaroğlu-Çetin, F. (2008). Çocuk ve ergen psikiyatri bölümüne başvuran ergenlerin klinik özellikleri. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 15(1), 5-13.
3. Akkaya, S. (2008). Ortaöğretim (lise) öğrencilerinde rekabetçi tutum ile ana-baba tutumları arasındaki ilişki düzeyi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
4. Alisinanoğlu, F. & Ulutaş İ. (2003). Çocukların kaygı düzeyleri ile annelerinin kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 28, 65-71.
5. Alyaprak, İ. (2006). Üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerde sınav kaygısını etkileyen faktörlerin incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ege Üniversitesi, İzmir.
6. Anderson, J. R., Mayes, T. L., Fuller, A., Hughes, J. L., Minhajuddin, A. & Trivedi, M. H. (2022). Experiencing bullying's impact on adolescent depression and anxiety: Mediating role of adolescent resilience. Journal of affective disorders. 310, 477-483. https://doi.org/10.1016/j.jad.2022.04.003
7. Aslan, S. A. (2005). Ergenlerde ana-baba tutumu, sınav kaygısı, ders çalışma becerilerinin lise giriş sınavını yordama düzeyleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi, Mersin.
8. Atak, M. (2004). Genel lise öğrencilerinin sınav kaygısı ile ailenin sosyo-ekonomik düzeyi arasındaki ilişki, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi, Kayseri.

9. Atli, A. (2024). Ders çalışma süresi ve sınav başarısı arasındaki ilişki: Sınav kaygısının düzenleyici rolü. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(1), 233-251.
10. Ay, P. & Save, D. (2004). Adolescent depression: progress and future challenges in prevention-control. Marmara Medical Journal, 17, 47-52.
11. Bacanlı, F. & Sürücü, M. (2006). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin sınav kaygıları ve karar verme stilleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 45(2), 7-35.
12. Balcı, A. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler. Pegem Yayıncılık.
13. Baltaş, A. (2009). Öğrenmede ve sınavlarda üstün başarı. Remzi Kitabevi.
14. Baltaş, A. (2015). Stres Altında Ezilmeden Öğrenmede ve Sınavlarda Üstün Başarı (34. Baskı), Remzi Kitabevi,
15. Başol, G. & Zabun, E. (2014). Seviye belirleme sınavında başarının yordayıcılarının incelenmesi: Dershaneye gitme, mükemmeliyetçilik, ana-baba tutumu ve sınav kaygısı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(1), 63-87. https://doi.org/10.12738/estp.2014.1.1980
16. Başpınar-Erten, S. (2020). Lise son sınıf öğrencilerinin sınav kaygısı ile algılanan stres düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İnönü Üniversitesi, Malatya.
17. Berg, B. L., & Lune, H. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (Çev. H. Aydın). Eğitim Yayınevi.
18. Besharat, M. A. (2003). Parental perfectionism and children’s test anxiety. Psychological reports. 9(3), 1049-1055. https://doi.org/10.2466/pr0.2003.93.3f.104
19. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem A. Yayıncılık.
20. Bozanoğlu, İ. (2005). The effect of a group guidance program based on cognitivebehavioral approach on motivation, self-esteem, achievement and test anxiety levels. Journal of Faculty of Educational Sciences, 38(1), 17-42.
21. Brouwers, A., Evers, W. & Tomic, W. (2001). Self-efficacy in eliciting social support and burnout among secondary-school teachers. Journal of Applied Social Psychology, 31(7), 1474-1491. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.2001.tb02683.x
22. Chapell, M. S., Blanding, Z. B., Slverstein, M. E., Takahashi, M., Newmani B., Gubi, A. & McCann, N. (2005). Test anxiety and academic performance in undergraduate and graduate students. Journal of Educational Psychology, 97(2), 268-274. https://doi.org/10.1037/0022-0663.97.2.268
23. Cheek, J. R., Bradley, L. J., Reynolds, J. & Coy, D. (2002). An invertion for helping elementary students reduce test anxiety. Professional School Counseling, 6(2), 162-164.
24. Creswell, J. W. (2014). A concise introduction to mixed methods research. SAGE publications.
25. Çakmak, Ö. & Hevedanlı, M. (2005). Eğitim ve fen-edebiyat fakülteleri biyoloji bölümü öğrencilerinin kaygı düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 4(14), 115-127.
26. Çakmak, A., Şahin, H., & Demirbaş E.A. (2017). 7. ve 8. sınıf ortaokul öğrencilerinin sınav kaygısı ve benlik saygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. E-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 1-9. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.315182
27. Çapulcuoğlu, U., & Gündüz, B. (2013). Coping with stress, test anxiety, academic selfefficacy and parental attitudes in predicting student burnout. Journal of Educational Sciences Research, 3(1), 201-218. https://doi.org/10.12973/jesr.2013.3111a
28. Çelikkaleli, Ö., Gündoğdu, M. & Kıran-Esen, B. (2006). Ergenlerde yetkinlik beklentisi ölçeği: Türkçe uyarlamasının geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim Araştırmaları, 25(1), 62–72.
29. Çepni, S. (2014). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş. Pegem Akademi Yayıncılık
30. Çiçek, İ., & Tanhan, F . (2018). Lise son sınıf öğrencilerinin sınırlılık algı şemaları ile sınav kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 8(1), 69-85.
31. Çivitci, A. (2006). Ergenlerde mantık dışı inanç ve sürekli kaygı ilişkisi. Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 27-39.
32. Demirci, İ. & Erden S. (2016). Bilişsel davranışçı yaklaşıma dayalı grupla psikolojik danışma uygulamasının 8. sınıf öğrencilerinin sınav kaygısına etkisi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 43(1), 67-83. https://doi.org/10.15285/ebd.51646
33. Demircioğlu, H. (2014). Lise öğrencilerinin stresle başetme stratejileri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(7), 385-392.
34. Demirkaya, H. (2008). Sınıf öğretmeni adaylarının küresel ısınma kavramını algılamaları ve öğrenme stilleri: Fenomenografik bir analiz. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 8(1), 727-752. https://doi.org/10.17244/eku.1172318
35. Doğan, U. (2020). Lise ve üniversite öğrencilerinde sınav kaygısının karşılaştırılması. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 35-42. https://doi.org/10.21666/muefd.637421
36. Duchesne, S., Vıtaro, F., Larose, S. & Tremblay, R. E. (2008). Trajectories of anxiety during elementary-school years and the prediction of high school noncompletion. J Youth Adolescence, 37(1), 1134-1146.
37. Duman, G. K. (2008). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin durumluluk sürekli kaygı düzeyleri ile sınav kaygısı düzeyleri ve ana-baba tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
38. Dündar, S., Yapici, Ş. & Topçu, B. (2008). Üniversite öğrencilerinin bazı kişilik özelliklerine göre sınav kaygısının incelenmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(1), 171-186.
39. Egbochuku, E. O., Obodo, B. & Obadan, N. O. (2008). Efficacy of rational- emotive behaviour therapy on the reduction of test anxiety among adolescent in secondary schools. European Journal of Social Sciences, 6(4),152-164.
40. Ekenel, E. (2005). Matematik dersi başarısı ile biliş ötesi öğrenme stratejileri ve sınav kaygısının ilişkisi. Yayınlanmamış Yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
41. Eker, O. (2016). Ortaokul öğrencilerinin yaşadığı sınav kaygısının nedenleri ve anne-baba tutumlarının sınav kaygısına etkisi: Merzifon örneği, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Nişantaşı Üniversitesi, İstanbul.
42. Ekici, G. (2005). Lise öğrencilerinin öğrenci seçme sınavına (ÖSS) yönelik tutumlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(28), 82-90.
43. Elçin-Boyacıoğlu, N. & Küçük, L. (2011). Ergenlikte mantık dışı inançlar sınav kaygısını nasıl etkiliyor? Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 2(1), 40-45.
44. Eraslan, Y. (2010). Lise son sınıf öğrencilerinin sınav kaygılarının algıladıkları anne-baba tutumlarına göre incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Maltepe Üniversitesi, İstanbul.
45. Ergene, T. (2003). Effective interventions on test anxiety reduction: A metaanalysis. School psychology international, 24(3), 313-328.
46. Eroğlu, K. (2018). Ortaokul 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin sosyal kaygıları ile benlik saygıları, anne baba tutumları, mükemmeliyetçilik özellikleri arasındaki ilişki. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
47. Erözkan, A. (2004). Üniversite öğrencilerinin sınav kaygısı ve başaçıkma davranışları. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1), 13-38.
48. Erzen, E. & Odacı, H. (2014). Kimler daha fazla sınav kaygısı yaşıyor? Kişisel, akademik ve aileye dayalı bazı değişkenlere göre bir araştırma. International Journal of Human Sciences, 11(2), 401-419.
49. Fergus, T. A., Limbers, C. A. & Bocksel, C. E. (2020). Associations between metacognitive beliefs and test anxiety among middle school students. Translational Issues in Psychological Science. 6(1),70-80.
50. Gawi, E. M. K. (2020). The Impact of Foreign Language Classroom Anxiety on Saudi Male Students' Performance at Albaha University. Arab World English Journal, 11(2), 258-274.
51. Genç, M. (2013). İlköğretim öğrencilerinin sınıf ve cinsiyete göre sınav kaygı düzeylerinin belirlenmesi. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 85-95.
52. Genç, M., Karlıdag, R., Egri, M., Günes, G., Kurçer, M. A., Pehlivan, E., Özcan, E. & Ünal, S. (1999). Öğrenci seçme sınavına girecek öğrencilerin sınav kaygısı düzeyleri. Turgut Özal Tıp Merkezi Dergisi, 6(1), 38-41.
53. Gençdoğan, B. (2006). Lise öğrencilerinin sınav kaygısı ile boyuneğicilik düzeyleri ve sosyal destek algısı arasındaki ilişkiler. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 153-164.
54. Güler, D. & Çakır, G. (2013). Examining predictors of test anxiety leves among 12th grade high school students. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(39), 82-94.
55. Gündüz, B. & Gökçakan, Z. (2003). Tükenmişliği yordamada stresle başaçıkma biçimleri, eğitim düzeyi ve hizmet süresi değişkenleri. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(25), 10-17.
56. Gürses, A., Kaya, Ö., Doğar, Ç., Günes, K., & Yolcu, H. H. (2010). Measurement of secondary school students’ test-anxiety levels and investigation of their causes. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 9, 1005-1008. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2010.12.276
57. Hancock, D. R. (2001). Effects of test anxiety and evaluative threat on students' achievement and motivation. The Journal of Educational Research, 94(5), 284-290. https://doi.org/10.1080/00220670109598764
58. Jo, W., Lee, J., Park, J., & Kim, Y. (2020). Online information exchange and anxiety spread in the early stage of the novel coronavirus (COVID-19) outbreak in South Korea: structural topic model and network analysis. Journal of medical Internet research, 22(6), 194-211.
59. Kabalcı, T. (2008). Akademik başarının yordayıcısı olarak sınav kaygısı, benlik saygısı ve sosyo-demografik değişkenler. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
60. Karakaş, A. C. (2013). Paylaşma tutumlarının sınav kaygısı gelecek kaygısı ile ilişkisi (Sakarya ili örneği). İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 2(1), 135-157.
61. Kaçan-Softa, H., Ulaş-Karaahmetoğlu, G. & Çabuk, F. (2015). Lise son sınıf öğrencilerinin sınav kaygısı ve etkileyen faktörlerin incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23(4), 1481-1494. Kılınç, H. & Sevim, S. A. (2005). Ergenlerde yalnızlık ve bilişsel çarpıtmalar. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 38(2), 67-89.
62. Köse, S., Yılmaz, Ş. K., & Göktaş, S. (2018). Lise son sınıf öğrencilerinin sınav kaygı düzeyleri ile uyku kalitesi arasındaki ilişki. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 9(2), 105-111. https://doi.org/10.14744/phd.2018.05025
63. Kuloğlu, A., & Orhan, F. G. (2024). Examination of the exam anxiety and cognitive flexibility levels of the students studying for university entrance exam. International Online Journal of Educational Sciences, 13(4), 996-1009.
64. Kutlu, Ö. (2001). Ergenlerin üniversite sınavına ilişkin kaygıları. Eğitim ve Bilim 26(121), 12-23.
65. Kutsal, D. (2009). Lise öğrencilerinin tükenmişliklerinin incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
66. Kutsal, D. & Bilge, F. (2012). A study on the burnout and social support levels of high school students. Education and Science, 37(164), 283–297.
67. Lakot, H. (2019). 8. Sınıf öğrencilerinin sınav kaygısı ile fiziksel aktivite düzeyleri ve beden eğitimine ilişkin yatkınlıklarının incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Trabzon Üniversitesi, Trabzon.
68. Larson, H., Ramahi, M., Conn, S., Estes, L. & Ghibellini, A. (2010). Reducing test anxiety among third grade students through the implementation of relaxation techniques. Journal of School Counseling, 8(19), 1-19.
69. Lowe, P. A. (2014). The test anxiety measure for adolescents (TAMA): Examination of the reliability and validity of the scores of a new multidimensional measure of test anxiety for middle and high school students. Journal of Psychoeducational Assessment, 32(5), 404-416. https://doi.org/10.1177/073428291352059
70. McDonald, A. S. (2001). The pravelence and effects of test anxiety in school children. Educational Psychology, 21(1), 89-101. https://doi.org/10.1080/01443410020019867
71. Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and interpretation. Jossey-Bass.
72. Morrow, S. L. (2005). Quality and trust worthiness in qualitative research in counseling psychology. Journal of counseling psychology, 52(2), 250-260.
73. Nelson, D. W. & Knight, A. E. (2010). The power of positive recollections: Reducing test anxiety and enhancing collage student efficacy and performance. Journal of Applied Social Psychology, 40(3), 732-745. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.2010.00595.x
74. Nyroos, M., Korhonen, J., Linnanmaki, K. & Svens-Liavag, C. (2012). A cross-national comparison of test anxiety in Swedish and Finnish grade 3 pupils: Measured by the CTAS. Education Inquiry, 3(4), 615-636. https://doi.org/10.3402/edui.v3i4.22057
75. Ocak, G., Karafil, B. & Akar, F. (2022). Exploring the relationship between self-regulation skill and test anxiety level of secondary school students. Bulletin of Education and Research, 44(3), 55-76.
76. Oksal, A., Durmaz, B. & Akın, A. (2013). SBS’ye hazırlanan öğrencilerin sınav ve matematik kaygılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Cumhuriyet International Journal of Education, 2(4), 47-62.
77. Onyeizughbo E. U. (2010). Self efficacy, gender and trait anxiety as moderators of test anxiety. Electronic Journal of Research in Educational Psychology, 8(1), 299- 312.
78. Pawson, R., Boaz, A., Grayson, L., Long, A. & Barnes, C. (2003). Types and quality of social care knowledge. Stage two: towards the quality assessment of social care knowledge. ESRC UK Centre for Evidence Based Policy and Practice: Working Paper 18, Erişim: 02.07.2024. https://www.kcl.ac.uk/sspp/departments/politicaleconomy/research/cep/pubs/papers/assets/wp18.pdf
79. Özyürek, A. & Demiray, K. (2010). Yurtta ve ailesi yanında kalan ortaöğretim öğrencilerinin kaygı düzeylerinin karşılaştırılması. Doğuş Üniversitesi Dergisi,11(2), 247-56.
80. Putwain, D. W. (2007). Test anxiety in UK schoolchildren: Prevalence and demographic patterns. British Journal of Educational Psychology, 77(3), 579-593. https://doi.org/10.1348/000709906X161704
81. Putwain, D. W. & Daniels, R. A. (2010). Is the relationship between competence beliefs and test anxiety influenced by goal orientation? Learning and Individual Differences, 20(1), 8-13. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2009.10.006
82. Putwain, D. W., Woods, K., & Symes. W. (2010) Personal and situational predictors of test anxiety of students in post-compulsory education. British Journal of Educational Psychology, 80(1), 137-160. https://doi.org/10.1348/000709909X466082
83. Ramirez, G. & Beilock, S. L. (2011). Writing about testing worries boosts exam performance in the classroom. Science, 331(6014), 211-213. https://doi.org/10.1126/science.119942
84. Rana, R. A. & Mahmood, N. (2010). The relationship between test anxiety and academic achievement. Bulletin of Education and Research, 32(2), 63-74.
85. Sayın, A., Coşar, B. & Özbaş, A. A. (2012). Üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerde sınav öncesi anksiyete düzeyi ile erken dönem uyumsuz şema ilişkilerinin incelenmesi. Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi, 1(2), 81-89.
86. Shobe, E., Brewin, A. & Carmack, S. A. (2005). Simple visualization exercise for reducing test anxiety and improving performance on difficult mathtests. Journal of Worry Affective Experience, 1(1), 34-52.
87. Spangler, G., Pekrun, R., Kramer, K., & Hofmann, H. (2002). Students' emotions, physiological reactions, and coping in academic exams. Anxiety, Stress & Coping: An International Journal, 15(4), 413–432. https://doi.org/10.1080/1061580021000056555
88. Tekbaş, S. (2009). Edirne merkez ilçede ilköğretim son sınıf öğrencilerinde ortaöğretim kurumları öğrenci seçme ve yerleştirme sınavı (OKS) ve lise son sınıf öğrencilerinde öğrenci seçme sınavı (ÖSS) sınav kaygısı ve etkileyen etmenler. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi, Edirne.
89. Totan, T. (2018). Ortaokul ve lise öğrencilerinde sınav kaygısının değerlendirilmesi: Westside sınav kaygısı ölçeği. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(2), 143-155.
90. Travlos, A. K. (2010). High intensity physical education classes and cognitive performance in eighth‐grade students: An applied study. International Journal of Sport and Exercise Psychology, 8(3), 302-311. https://doi.org/10.1080/1612197X.2010.9671955
91. Türkcan, N. & Yıldız, M. A. (2024). Bilişsel esneklik ile sınav kaygısı arasındaki ilişkide akademik dayanıklılığın aracı rolü. Ege Eğitim Dergisi, 25(1), 30-49.
92. Ün, M. D. (2018). Üniversite sınavına hazırlanan öğrencilerde sınav kaygısı, mükemmeliyetçilik ve anne baba tutumu arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Üsküdar Üniversitesi, İstanbul.
93. Ünüvar, A. (2007). Lise öğrencilerinin algıladıkları ana-baba tutumları ile kendine saygı düzeylerinin incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi, Konya.
94. Wiggins, M. S., Lai, C. & Deiters, J. A. (2005). Anxiety and burnout in female collegiate ice hockey and soccer athletes. Perceptual and Motor Skills, 101(2), 519-524. https://doi.org/10.2466/pms.101.2.519-52
95. Wren, D. G. & Benson, J. (2004). Measuring test anxiety in children: Scale development and internal construct validation. Anxiety, Stress & Coping, 17(3), 227-240. https://doi.org/10.1080/10615800412331292606
96. Yavuz, Ç. & Akagündüz, N. (2004). Çocuk olmak. Ümraniye Rehberlik ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü Yayınları.
97. Yavuzer, H. (2009). Ana-baba ve çocuk. (20. Baskı). Remzi Kitabevi.
98. Yeo, L. S., Goh, V. G. & Liem, G. A. D. (2016). School-based intervention for test anxiety. Child Youth Care Forum, 45(1), 1-17.
99. Yıldırım Y. (2018). Ortaokul öğrencilerinin sosyal bilgiler dersine yönelik kaygıları: bir ölçek geliştirme çalışması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Uşak Üniversitesi, Uşak.
100. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
101. Yusefzadeh, H., Iranagh, J. A., & Nabilou, B. (2019). The effect of study preparation on test anxiety and performance: a quasi-experimental study. Advances in Medical Education and Practice, 10(1), 245-251.