Araştırma Makalesi

Ortaokul Öğrencilerinin Empatik Eğilimleri ile Özgeci Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Cilt: 25 Sayı: 3 15 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Ortaokul Öğrencilerinin Empatik Eğilimleri ile Özgeci Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı ortaokul öğrencilerinin empatik eğilimleri ile özgeci davranışları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaçla gerçekleştirilen araştırmada küme örnekleme yöntemi kullanılmıştır ve katılımcılar ise ortaokulda öğrenimine devam eden 173’ü kız, 206’sı erkek olmak üzere toplam 379 kişiden oluşmaktadır. Araştırmanın yürütülmesinde ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, KA-Sİ Empatik Eğilim Ölçeği Çocuk Formu ve Çocuklar İçin Özgecilik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise SPSS 27.0 paket programı ve istatistiksel tekniklerden normallik analizi, Bağımsız Örneklemler T-Testi, bağımsız örneklemler için Tek Faktörlü Varyans Analizi, Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı ve Basit Doğrusal Regresyon Analizi testleri uygulanmıştır. Araştırma sonucunda ortaokul öğrencilerinin empatik eğilim puanları ile özgeci davranış puanları arasında yüksek düzeyde pozitif yönlü ilişki bulunmuştur aynı zamanda empatik eğilimlerin özgeci davranışın önemli bir açıklayıcısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Empatik eğilim ve özgeci davranış puanlarının kız öğrencilerin lehine anlamlı şekilde farklılaştığı bununla birlikte yaş veya sınıf düzeyi düştükçe özgeci davranışların arttığı tespit edilmiştir. Sosyoekonomik açıdan ise ortaokul öğrencilerinin empatik eğilimlerinde ve özgeci davranışlarında ise anlamlı bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları ilgili alan yazın ışığında tartışılarak sonuç ve önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu çalışmada desteğini hiç esirgemeyen eşim Uzman Psikolojik Danışman Esra KUTLUCA'ya katkıları nedeniyle teşekkürlerimle.

Kaynakça

  1. Akarsu, B. (2016). Hipotezlerin, değişkenlerin ve örneklemin belirlenmesi, (Ed. Metin, M.). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri, (3. baskı). Pegem Akademi.
  2. Bethlehem, R. A., Allison, C., van Andel, E. M., Coles, A. I., Neil, K., ve Baron-Cohen, S. (2017). Does empathy predict altruism in the wild?. Social Neuroscience, 12(6), 743-750.
  3. Büyüköztrük, Ş., Akgün, Ö. E., Demirel, F., Karadeniz, Ş., ve Kılıç-Çakmak, E. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri. (24. baskı). Pegem Akademi.
  4. Buckley, N., Siegel, L. S., ve Ness, S. (1979). Egocentrism, empathy, and altruistic behavior in young children. Developmental Psychology, 15(3), 329–330. https://doi.org/10.1037/0012-1649.15.3.329
  5. Cebeci, A. (2022). Üniversite öğrencilerinin özgecilik ve algılanan sosyal destek düzeylerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
  6. Can, A. (2018). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi (6. baskı). Pegem Akademi.
  7. Cho, M. H. (2021). The relative effects of emotion and empathy on altruistic behavior. The Journal of the Korea Contents Association, 21(9), 652-665.
  8. De Waal, F. B. (2008). Putting the altruism back into altruism: the evolution of empathy. Annual Review of Psychology, 59(1), 279-300.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

3 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

15 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

23 Nisan 2025

Kabul Tarihi

20 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 25 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Kutluca, V. (2025). Ortaokul Öğrencilerinin Empatik Eğilimleri ile Özgeci Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(3), 1809-1822. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025..-1682567
AMA
1.Kutluca V. Ortaokul Öğrencilerinin Empatik Eğilimleri ile Özgeci Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. BAİBÜEFD. 2025;25(3):1809-1822. doi:10.17240/aibuefd.2025.-1682567
Chicago
Kutluca, Volkan. 2025. “Ortaokul Öğrencilerinin Empatik Eğilimleri ile Özgeci Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 25 (3): 1809-22. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025. -1682567.
EndNote
Kutluca V (01 Eylül 2025) Ortaokul Öğrencilerinin Empatik Eğilimleri ile Özgeci Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 25 3 1809–1822.
IEEE
[1]V. Kutluca, “Ortaokul Öğrencilerinin Empatik Eğilimleri ile Özgeci Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, BAİBÜEFD, c. 25, sy 3, ss. 1809–1822, Eyl. 2025, doi: 10.17240/aibuefd.2025..-1682567.
ISNAD
Kutluca, Volkan. “Ortaokul Öğrencilerinin Empatik Eğilimleri ile Özgeci Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 25/3 (01 Eylül 2025): 1809-1822. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025. -1682567.
JAMA
1.Kutluca V. Ortaokul Öğrencilerinin Empatik Eğilimleri ile Özgeci Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. BAİBÜEFD. 2025;25:1809–1822.
MLA
Kutluca, Volkan. “Ortaokul Öğrencilerinin Empatik Eğilimleri ile Özgeci Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 25, sy 3, Eylül 2025, ss. 1809-22, doi:10.17240/aibuefd.2025. -1682567.
Vancouver
1.Volkan Kutluca. Ortaokul Öğrencilerinin Empatik Eğilimleri ile Özgeci Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. BAİBÜEFD. 01 Eylül 2025;25(3):1809-22. doi:10.17240/aibuefd.2025. -1682567