Okul Öncesi Öğretmenlerinin Çocuklar İçin Kullandıkları Mutluluk Artırıcı Stratejilerinin Yordayıcısı Olarak Tükenmişlik Düzeyleri

Öz

Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin tükenmişlik düzeyleri ile çocukların mutluluğunu artırmak amacıyla kullandıkları stratejiler arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, ilişkisel tarama modeliyle yürütülen araştırmaya, kartopu örnekleme yöntemiyle seçilen Türkiye'nin yedi bölgesinden 230 okul öncesi öğretmeni katılmıştır. Veriler, “Kişisel Bilgi Formu”, “Tükenmişlik Ölçeği - Kısa Formu” ve “Okul Öncesi Öğretmenlerinin Çocuklar İçin Kullandıkları Mutluluk Artırıcı Stratejiler Ölçeği” aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Mann-Whitney U ile Pearson korelasyonu ve regresyon analizinden yararlanılmış; analizlerde etkinin büyüklüğünü belirlemek amacıyla Cohen’s d formülü kullanılmıştır. Bulgular, öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri ile çocuklar için kullandıkları mutluluk artırıcı stratejiler arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğunu ve tükenmişliğin mutluluk artırıcı strateji kullanımını yordadığını göstermiştir. Ayrıca mesleğini isteyerek seçen öğretmenlerin daha düşük tükenmişlik düzeyine sahip olduğu ve bu stratejileri daha sık kullandığı belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre özel okul öğretmenlerinin çocukların isteklerini doyurmaya yönelik stratejileri ve genel mutluluk artırıcı stratejileri kullanma düzeyleri, devlet okulunda görev yapan öğretmenlere göre daha yüksektir. Buna karşılık öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri ve mutluluk artırıcı strateji kullanımları, kıdem yılı ve sınıf mevcudu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Sonuçlar, öğretmen tükenmişliğini azaltıcı önlemlerin alınması ve mutluluk artırıcı stratejilere yönelik eğitim içeriklerinin yaygınlaştırılmasının önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Erken Çocukluk Eğitimi
• Okul Öncesi Öğretmenleri
• Tükenmişlik
• Mutluluk Artırıcı Stratejiler

The Predictive Levels of Preschool Teachers’ Burnout in the Use of Happiness-Enhancing Strategies for Children

Öz

This study aimed to examine the relationship between preschool teachers’ burnout levels and the strategies they use to enhance children’s happiness. Using a correlational survey design, the study included 230 preschool teachers from Türkiye’s seven geographical regions who were recruited through snowball sampling. Data were collected using the “Personal Information Form”, the “Burnout Scale–Short Form”, and the “Scale of Happiness Strategies for Children Used by Preschool Teachers”. Data were analyzed using independent-samples t-tests, one-way ANOVA, the Mann–Whitney U test, Pearson correlation analysis, and regression analysis; Cohen’s d was used to determine effect sizes. The findings revealed a significant negative relationship between teachers’ burnout levels and their use of happiness-enhancing strategies for children and showed that burnout significantly predicted the use of these strategies. In addition, teachers who had willingly chosen the teaching profession had lower levels of burnout and used these strategies more frequently. Private-school teachers reported higher levels of using strategies aimed at satisfying children’s needs and overall happiness-enhancing strategies than public-school teachers. In contrast, teachers’ burnout levels and use of happiness-enhancing strategies did not differ significantly according to years of professional experience or class size. The findings highlight the importance of implementing measures to reduce teacher burnout and expanding training content focused on happiness-enhancing strategies.

Anahtar Kelimeler

• Early Childhood Education
• Preschool Teachers
• Burnout
• Happiness-Enhancing Strategies

Kaynakça

1. Adıgüzel, İ., & İpek, C. (2016). Okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerileri ve tükenmişlik düzeyleri. International Journal of Eurasia Social Sciences, 7(23), 247-273.
2. Agdelen, B., & Batur, O. (2019). Measuring occupational burnout levels of teachers in public primary schools at North Cyprus. International Journal of Innovation and Research in Educational Sciences, 6(2), 2349–5219.
3. Agyapong, B., Obuobi-Donkor, G., Burback, L., & Wei, Y. (2022). Stress, burnout, anxiety and depression among teachers: A scoping review. International Journal Of Environmental Research and Public Health, 19(17), 10706. https://doi.org/10.3390/ijerph191710706
4. Ajmani, T., & Kaur, T. (2024). A study of attitude of mcd school teachers towards happiness curriculum. Educational Administration: Theory and Practice, 30(5), 7751-7756.
5. Akman, B., Taşkın, N., Özden, Z., & Çörtü, F. (2010). Okul öncesi öğretmenlerinde tükenmişlik üzerine bir çalışma. İlköğretim Online, 9(2), 807-815. https://izlik.org/JA98UX69HF
6. Akyürek, M. İ. (2020). Öğretmenlerde tükenmişlik. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(37), 35-47.
7. Anton, J., & Van Ryzin, M. J. (2024). Reducing teacher stress and burnout and enhancing self-efficacy through technology-supported small-group instruction. Social and Emotional Learning: Research, Practice, and Policy, 4, 100053. https://doi.org/10.1016/j.sel.2024.100053
8. Ayriza, Y., Izzaty, R. E., Romadhani, R. K., Oktaviani, F., & Wicaksono, B. (2022). Exploring the meaning of happiness of middle childhood children. Children and Youth Services Review, 143, 106659. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2022.106659

9. Bakkaloğlu, A. B., Eryılmaz, A., & Sapsağlam, Ö. (2019). The scale of happiness strategies for children’s used by preschool teachers. Journal of Computerand Education Research, 7 (13), 171-182. https://doi.org/10.18009/jcer.535593
10. Bakker, A. B., & Sanz‐Vergel, A. I. (2020). Burnout. The Wiley Encyclopedia of Personality and Individual Differences: Clinical, Applied, and Cross‐Cultural Research, 411-415. https://doi.org/10.1002/9781118970843.ch333
11. Baş Saka, A., & Coşkun, Y. (2020). Okul öncesi öğretmenlerinin örgütsel sosyalleşme ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2), 729-749. https://doi.org/10.33437/ksusbd.711270
12. Başar, T., Dilek, H., Polat, M., & Macar, K. (2022). Okul öncesi öğretmenlerinin yaşadıkları duygu durumlarının mesleki tükenmişlik düzeylerini yordama gücü. Yaşadıkça Eğitim, 36(3), 775–793. https://doi.org/10.33308/26674874.2022363431
13. Başol, G., & Altay, M. (2009). Eğitim yöneticisi ve öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 58(58), 191-216.
14. Blatchford, P., Bassett, P., & Brown, P. (2011). Examining the effect of class size on classroom engagement and teacher–pupil interaction: Differences in relation to pupil prior attainment and primary vs. secondary schools. Learning and Instruction, 21(6), 715-730.
15. Blatchford, P., & Russell, A. (2019). Class size, grouping practices and classroom management. International Journal of Educational Research, 96, 154-163. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2018.09.004
16. Booren, L. M., Downer, J. T., & Vitiello, V. E. (2012). Observations of children's interactions with teachers, peers, and tasks across preschool classroom activity settings. Early Education and Development, 23(4), 517–538. https://doi.org/10.1080/10409289.2010.548767
17. Bümen, N. T. (2010). The relationship between demographics, self efficacy, and burnout among teachers. Eurasian Journal of Educational Research, 10 (40), 17-36.
18. Büyüköztürk, Ş., Çokluk, Ö. & Köklü, N. (2020). Sosyal bilimler için istatistik (24. baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
19. Byun, S., Zhao, X., Buettner, C. K., Chung, S. A., & Jeon, L. (2022). Early childhood teachers’ psychological well-being and responsiveness toward children: A comparison between the U.S. and South Korea. Teaching and Teacher Education, 114(5), 103705. https://doi.org/10.1016/j.tate.2022.103705
20. Cemaloğlu, N., & Kayabaşı, Y. (2007). Öğretmenlerin tükenmişlik düzeyi ile sınıf yönetiminde kullandıkları disiplin modelleri arasındaki ilişki. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(2), 123-155.
21. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2018). Research methods in education (8th ed.). Routledge.
22. Cronk, B. C. (2024). How to use SPSS: A step-by-step guide to analysis and interpretation (12th ed.). Routledge.
23. Çapri, B. (2013). Tükenmişlik ölçeği-kısa formu ile eş tükenmişlik ölçeği-kısa formu’nun Türkçe uyarlaması ve psikoanalitik-varoluşçu bakış açısından mesleki ve eş tükenmişlik ilişkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(3), 1393-1418. https://doi.org/10.12738/estp.2013.3.1576
24. Çayak, S. (2013). Öğretmen-veli işbirliği ile ilkokul öğrencilerinin sınıf içindeki istenmeyen davranışları arasındaki ilişki [Yüksek Lisans Tezi]. Trakya Üniversitesi.
25. Çelikkaleli, Ö. (2011). Yetişkin eğitimcisi öğretmenlerin tükenmişlik ve mesleki yetkinliklerinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(4), 38-53.
26. De Schipper, E. J., Riksen-Walraven, J. M., Geurts, S. A. E., & Derksen, J. J. L. (2008). General mood of professional caregivers in child care centers and the quality of caregiver-child interactions. Journal of Research in Personality, 42(3), 515–526. https://doi.org/10.1016/j.jrp.2007.07.009
27. Demir, M., & Kara, N. (2014). The burnout of primary school teachers who teach to the first classes. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 10(2), 424-440. https://doi.org/10.17244/eku.21622
28. Demiriz, S., & Ulutaş, İ. (2016). Çocuklar ne kadar mutlu? Bazı değişkenlere göre çocuklarda mutluluğun belirlenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(1), 16-24.
29. Deniz Kan, Ü. (2008). Bir grup okul öncesi öğretmeninde tükenmişlik durumunun incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 16(2), 431-438.
30. Diener, E. (1984). Subjective well-being. Psychological Bulletin, 95(3), 542–575. https://doi.org/10.1037/0033-2909.95.3.542
31. Dilekmen, M., & Bozan Tüzün, N. (2018). Okul öncesi eğitimde oyunun öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 37, 43-56.
32. Doerr, J. M., & Nater, U. M. (2017). Exhaustion syndromes: Concepts and definitions. In S. Neckel, A. Schaffner, G. Wagner (Eds.), Burnout, fatigue, exhaustion (pp. 77-104). Palgrave Macmillan.
33. Doğan, T., & Aydın, F. T. (2021). Mutlu çocuklar mutlu yetişkinler mi oluyor?. İnsan ve Toplum, 11(1), 69-95.
34. Dolgun, U. (2010). Tükenmişlik sendromu. D. Ergün Özler (Ed.), Örgütsel davranışta güncel konular içinde (S. 287-311). Ekin Kitabevi.
35. Erdoğan, M., Saka, G., & Arca, M. (2023). Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde çalışanların tükenmişlik düzeyleri. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 8(1), 31-41. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1143028
36. Ersoy, F., Yıldırım, C., & Edirne, T. (2001). Tükenmişlik (staff burnout) sendromu. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 10(2), 46-47.
37. Eryılmaz, A. (2014). Üniversite öğrencileri için geliştirilen öznel iyi oluşu artırma programının etkililiğinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31, 111-128.
38. Faul, F., Erdfelder, E., Buchner, A., & Lang, A.-G. (2009). Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behavior Research Methods, 41(4), 1149–1160. https://doi.org/10.3758/BRM.41.4.1149
39. Fattore, T., Manson, J., & Watson, E. (2009). When children are asked about their well-being: Towards a framework for guiding policy. Child Indicators Research, 2 (1), 57-77. https://doi.org/10.1007/s12187-008-9025-3
40. Fernandes Fontes, F. (2020). Herbert J. Freudenberger and the making of burnout as a psychopathological syndrome. Memorandum Memória e História em Psicologia, 37, 1-19. https://doi.org/10.35699/1676-1669.2020.19144
41. Fernet, C., Guay, F., Senécal, C., & Austin, S. (2012). Predicting intraindividual changes in teacher burnout: The role of perceived school environment and motivational factors. Teaching and teacher education, 28(4), 514-525. https://doi.org/10.1016/j.tate.2011.11.013
42. Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (5th ed.). Sage Publications.
43. Fordyce, M. W. (1983). A program to increase happiness: Further studies. Journal of Counseling Psychology, 30(4), 483–498. https://doi.org/10.1037/0022-0167.30.4.483
44. Francis, J., & Barnett, W. S. (2019). Relating preschool class size to classroom quality and student achievement. Early Childhood Research Quarterly, 49, 49–58. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2019.05.002
45. Freudenberger, H. J. (1974). Staff burn‐out. Journal of Social Issues, 30(1), 159-165. https://doi.org/10.1111/j.1540-4560.1974.tb00706.x
46. Freudenberger, H. J. (1986). The issues of staff burnout in therapeutic communities. Journal of Psychoactive Drugs, 18(3), 247–251. https://doi.org/10.1080/02791072.1986.10472354
47. Frost, J. L., Wortham, S. C., & Reifel, R. S. (2001). Play and child development. Merrill Prentice Hall.
48. Genoud, P. A., & Waroux, E. L. (2021). The impact of negative affectivity on teacher burnout. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(24), 13124. https://doi.org/10.3390/ijerph182413124.
49. Gore, J., Rosser, B., & Jaremus, F. (2024). Fresh evidence on the relationship between years of experience and teaching quality. The Australian Educational Researcher, 51, 547–570. https://doi.org/10.1007/s13384-023-00612-0
50. Goswami, H. (2012). Social relationships and children’s subjective well-being. Social Indicators Research, 107(3), 575-588. https://doi.org/10.1007/s11205-011-9864-z
51. Gökhan, O., & Kılıç, R. (2023). İngilizce öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik ve mesleki sosyal destek düzeyleri arasındaki ilişki. Edebiyat Dilbilim Eğitim ve Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 2(1), 93-121.
52. Gündüz, B. (2005). İlköğretim öğretmenlerinde tükenmişlik. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 152-166. https://doi.org/10.17860/efd.06947
53. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E., & Tatham, R. L. (2013). Multivariate data analysis. Pearson Education Limited.
54. Hamre, B. K., & Pianta, R. C. (2001). Early teacher–child relationships and the trajectory of children's school outcomes through eighth grade. Child Development, 72(2), 625–638. https://doi.org/10.1111/1467-8624.00301
55. Haraldsson, K., Isaksson, P., & Eriksson, M. (2017). ‘Happy when they arrive, happy when they go home’ – focusing on promoting children’s mental health creates a sense of trust at preschools. Early Years, 37(4), 386–399. https://doi.org/10.1080/09575146.2016.1191442
56. Hong, Y., Ra, Y., & Jang, H. (2015). A study on young children's perceptions and experiences of happiness. Asia-Pacific Journal of Research in Early Childhood Education, 9(1), 39-64.
57. Hwang, H., Kang, H., Tak, J., & Lee, S. (2015). Impact of self-esteem and gratitude disposition on happiness in pre-service early childhood teachers. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 174, 3447-3453. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.01.1017
58. Ikeda, D. (2010). Soka education: For the happiness of the individual. Middleway Press.
59. Ikegami, K., & Agbenyega, J. S. (2014). Exploring educators' perspectives: how does learning through ‘happiness’ promote quality early childhood education? Australasian Journal of Early Childhood, 39(3), 46-55. https://doi.org/10.1177/183693911403900307
60. Izzaty, R. E. (2018). Happiness in early childhood. Psychological Research and Intervention, 1(2), 64-77. https://doi.org/10.21831/pri.v1i2.22024
61. İkiz, E. (2010). Psikolojik danışmanların tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 25-43.
62. Kaçmaz, N. (2005). Tükenmişlik (burnout) sendromu. Journal of Istanbul Faculty of Medicine, 68(1), 29-32. Kalaycı, Ş. (Ed.) (2006). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Asil Yayın Dağıtım.
63. Karagöz, Y. (2017). SPSS ve AMOS uygulamalı nitel-nicel-karma bilimsel araştırma yöntemleri ve yayın etiği. Nobel Akademik Yayıncılık.
64. Karakaya, B. (2019). Resmi ve özel okullarda beden eğitimi öğretmenlerinde örgütsel sinizm ve tükenmişlik düzeyleri [Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Gelişim Üniversitesi.
65. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri: Kavramlar ilkeler teknikler (36. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
66. Kaur, J., & Sharma, A. (2021). Conceptual ECCE happiness framework for preschools: To introduce importance of happiness to promote social and emotional competence in preschool children. SAGE Open, 11(3). https://doi.org/10.1177/21582440211031873
67. Kayan, M. F., & Kozikoğlu, İ. (2017). Sınıf öğretmenlerinin tükenmişlik düzeylerinin sınıf yönetimi davranışlarını yordama gücü. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 72-103.
68. Kazak, E., & Gündoğdu, G. (2023). Öğretmenlerin tükenmişlik nedenlerine ve tükenmişliğin etkilerine yönelik nitel bir çalışma. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(1), 175-207. https://doi.org/10.17679/inuefd.1161056
69. Kırılmaz, A. Y., Çelen, Ü., & Sarp, N. (2003). İlköğretimde çalışan bir öğretmen grubunda “tükenmişlik durumu” araştırması. İlköğretim Online, 2(1), 2-9.
70. Kim, J., & Choi, M. K. (2018). Effect of burnout of preschool teachers on teacher-child interaction: The mediating role of psychological well-being. Korean Journal of Child Studies, 39(3), 127-139. https://doi.org/10.5723/kjcs.2018.39.3.127
71. Kim, S. J., & Kim, S. L. (2020). The effects of early childhood teachers' happiness and psychological burnout on their teacher-child interactions. The Journal of the Convergence on Culture Technology, 6(2), 123-130. https://doi.org/10.17703/JCCT.2020.6.2.123
72. Klusmann, U., Kunter, M., Trautwein, U., Lüdtke, O., & Baumert, J. (2008). Engagement and emotional exhaustion in teachers: Does the school context make a difference? Applied Psychology: An International Review, 57(1), 127–151. https://doi.org/10.1111/j.1464-0597.2008.00358.x
73. Konuk Er, R., Alakoç Pirpir, D., Girgin Büyükbayraktar, Ç., & Yıldız Çiçekler, C. (2019). Okulöncesi öğretmenlerinin-öğretmen adaylarının mesleği bilinçli seçmeleri ile mesleğe yönelik tutumları arasındaki ilişki. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 357-374. https://doi.org/10.16953/deusosbil.277901
74. Kristjánsson, K. (2010). Positive psychology, happiness, and virtue: The troublesome conceptual issues. Review of General Psychology, 14(4), 296-310. https://doi.org/10.1037/a0020781
75. Kulkarni, G. K. (2006). Burnout. Indian Journal of Occupational and Environmental Medicine, 10(1), 3-4. https://doi.org/10.4103/0019-5278.22887
76. Kyriacou, C. (2001). Teacher stress: Directions for future research. Educational Review, 53(1), 27-35. https://doi.org/10.1080/00131910120033628
77. Lavy, S., & Bocker, S. (2018). A path to teacher happiness? A sense of meaning affects teacher–student relationships, which affect job satisfaction. Journal of happiness studies: An ınterdisciplinary. Forum on Subjective Well-Being, 19(5), 1485–1503. https://doi.org/10.1007/s10902-017-9883-9
78. Lei, H., Cui, Y., & Chiu, M. M. (2018). The relationship between teacher support and students' academic emotions: A meta-analysis. Frontiers in Psychology, 8, 2288. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.02288
79. Li, S., Li, Y., Lv, H., Jiang, R., Zhao, P., Zheng, X., Wang, L., Li, J., & Mao, F. (2020). The prevalence and correlates of burnout among chinese preschool teachers. BMC Public Health, 20, 1-10. https://doi.org/10.1186/s12889-020-8287-7
80. Liman, B., & Oral-Paksoy, S. A. (2024). Okul öncesi öğretmenlerinin mizah tarzları ile psikolojik iyi oluş ve çocuklar için kullandıkları mutluluk artırıcı stratejilerin incelenmesi. Kalem Uluslararası Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 14(2), 385-409. https://doi.org/10.23863/kalem.2023.271
81. López-Pérez, B., Zuffianò, A., & Benito-Ambrona, T. (2022). Cross-cultural differences in children’s conceptualizations of happiness at school. European Journal of Developmental Psychology, 19(1), 43-63. https://doi.org/10.1080/17405629.2020.1865142
82. Lyubomirsky, S., Dickerhoof, R., Boehm, J. K., & Sheldon, K. M. (2011). Becoming happier takes both a will and a proper way: An experimental longitudinal intervention to boost well-being. Emotion, 11(2), 391–402. https://doi.org/10.1037/a0022575
83. Lyubomirsky, S., & Layous, K. (2013). How do simple positive activities ıncrease well-Being? Current Directions in Psychological Science, 22(1), 57-62. https://doi.org/10.1177/0963721412469809
84. Lyubomirsky, S., Sheldon, K. M., & Schkade, D. (2005). Pursuing happiness: The architecture of sustainable change. Review of General Psychology, 9(2), 111-131. https://doi.org/10.1037/1089-2680.9.2.11
85. Madigan, D. J., & Kim, L. E. (2021). Does teacher burnout affect students? a systematic review of its association with academic achievement and student-reported outcomes. International Journal of Educational Research, 105, 101714. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2020.101714
86. Magro, S. W., Hobbs, K. A., Li, P. H., Swenson, P., Riegelman, A., Rios, J. A., & Roisman, G. I. (2024). Meta-analytic associations between the student-teacher relationship scale and students' social competence with peers. School Psychology Review, 53(5), 496–522. https://doi.org/10.1080/2372966X.2023.2258767
87. Mahmood, S. M. R., & Sak, R. (2019). Okul öncesi öğretmenlerinin mesleki tükenmişlik düzeyleri ile örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Kastamonu Education Journal, 27(5), 2243-2259. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3451
88. Malach-Pines, A. (2005). The burnout measure, short version. International Journal of Stress Management, 12(1), 78–88. https://doi.org/10.1037/1072-5245.12.1.78
89. Markowitz, A. J., Mateus, D. M. C., & Weisner, K. (2024). Linking early educator wellbeing to classroom interactions and teacher turnover. Early Childhood Research Quarterly, 67, 283-294. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2024.01.008
90. Maslach, C. (1982). Вurnout. The cost of caring. Prentice-Hall, Inc.
91. Maslach, C., Jackson, S. E., & Leiter, M. P. (1997). Maslach burnout inventory: Third edition. In C. P. Zalaquett & R. J. Wood (Eds.), Evaluating stress: A book of resources (pp. 191–218). Scarecrow Education.
92. Maslach, C., Schaufeli, W. B., & Leiter, M. P. (2001). Job burnout. Annual Review of Psychology, 52(1), 397–422. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.52.1.397
93. McCabe, K., Bray, M. A., Kehle, T. J., Theodore, L. A., & Gelbar, N. W. (2011). Promoting Happiness and Life Satisfaction in School Children. Canadian Journal of School Psychology, 26(3), 177-192. https://doi.org/10.1177/0829573511419089
94. Metin, Ş., & Saçan, S. (2017). Okul öncesi öğretmenlerinin tükenmişlik düzeylerinin iş doyumuna etkisinin incelenmesi. Uluslararası Aile Çocuk ve Eğitim Dergisi, 11, 44-67.
95. Miljenovic, S. (2022, October 17–19). Work related burnout and classroom management style of primary school teachers [Conference paper]. NORDSCI International Conference, Sofia, Bulgaria.
96. Musson Rose, D., & Loomis, A. (2025). Teacher burnout, student-teacher relational closeness, and the moderating effect of work stress focused supervision. Early Childhood Education Journal, 53(4), 1027-1039. https://doi.org/10.1007/s10643-024-01651-7
97. Narea, M., Treviño, E., Caqueo-Urízar, A., Miranda, C., & Gutiérrez-Rioseco, J. (2022). Understanding the relationship between preschool teachers' well-being, interaction quality and students' well-being. Child Indicators Research, 15(2), 533–551. https://doi.org/10.1007/s12187-021-09876-3
98. Oberle, E., Gist, A., Cooray, M. S., & Pinto, J. B. (2020). Do students notice stress in teachers? Associations between classroom teacher burnout and students' perceptions of teacher social–emotional competence. Psychology in the Schools, 57(1), 1741-1756. https://doi.org/10.1002/pits.22432
99. Pallant, J. (2020). SPSS survival manual: A step by step guide to data analysis using IBM SPSS (7th ed.). McGraw-Hill Education.
100. Pedditzi, M. L., Nonnis, M., & Nicotra, E. F. (2021). Teacher satisfaction in relationships with students and parents and burnout. Frontiers in Psychology, 12, 703130. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.703130
101. Pines, A., & Aronson, E. (1988). Career burnout: Causes and cures. The Free Press.
102. Pines, A. M., Aronson, E., & Kafry, D. (1981). Burnout: From tedium to personal growth. The Free Press.
103. Polishchuk, O., Koltunovych, T., Andrieieva, Y., Heisonyuk, N., & Oliinyk, M. (2022). Job satisfaction and professional burnout of preschool teachers. Revista Romaneasca Pentru Educatie Multidimensionala, 14(4), 325-352. https://doi.org/10.18662/rrem/14.4/644
104. Proctor, C. (2024). Subjective well-being (SWB). In Encyclopedia of Quality of Life and Well-being Research (pp. 6952-6956). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-17299-1_2905
105. Riggio, R. E. (2018). Introduction to industrial/organizational psychology (7th ed.). Routledge.
106. Rizzo, K. D. (2003). Burnout. Journal of Adventist Education, Summer, 11-15.
107. Roghani, P. & Nowrozi, R.A. (2014). Investigating the relationship among preschool curriculum, upbringing styles, and happiness of students. Research on Humanities and Social Sciences, 4 (27). 168-175.
108. Roth, G., Assor, A., Kanat-Maymon, Y., & Kaplan, H. (2007). Autonomous motivation for teaching: How self-determined teaching may lead to self-determined learning. Journal of Educational Psychology, 99(4), 761–774. https://doi.org/10.1037/0022-0663.99.4.761
109. Ryan, R. M. & Deci, E. L. (2017). Self-determination theory: Basic psychological needs in motivation, development, and wellness. The Guilford Press.
110. Salama-Younes, M. (2011). Positive mental health, subjective vitality and satisfaction with life for French physical education students. World Journal of Sport Sciences, 4(2), 90–97.
111. Saloviita, T. & Pakarinen, E. (2021). Teacher burnout explained: Teacher-, student-, and organisation-level variables. Teaching and Teacher Education, 97, 103221. https://doi.org/10.1016/j.tate.2020.103221
112. Sandilos, L. E., Cycyk, L. M., Scheffner Hammer, C., Sawyer, B. E., López, L., & Blair, C. (2015). Depression, control, and climate: An examination of factors impacting teaching quality in preschool classrooms. Early Education and Development, 26(8), 1111-1127.
113. Sapsağlam, Ö, Karabulut, R., & Ekici, İ. (2021). Okul öncesi öğretmenlerinin kariyer uyumlulukları ve çocuklar için kullandıkları mutluluk artırıcı stratejiler arasındaki ilişkinin incelenmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 5(1), 209–227. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.1967202151307
114. Schaack, D. D., Le, V. N., & Stedron, J. (2020). When fulfillment is not enough: early childhood teacher occupational burnout and turnover intentions from a job demands and resources perspective. Early Education and Development, 31(7), 1011-1030. https://doi.org/10.1080/10409289.2020.1791648
115. Schütz, E., Sailer, U., Al Nima, A., Rosenberg, P., Arntén, A. C. A., Archer, T., & Garcia, D. (2013). The affective profiles in the USA: happiness, depression, life satisfaction, and happiness-increasing strategies. PeerJ, 1, e156. https://doi.org/10.7717/peerj.156
116. Seligman, M. E. P. (2002). Authentic happiness: Using the new positive psychology to realize your potential for lasting fulfillment. The Free Press.
117. Seligman, M. E. P. (2011). What you can change... And what you can't: The complete guide to successful self-improvement. Vintage Books.
118. Seligman, M. E. P., & Csikszentmihalyi, M. (2000). Positive psychology. American Psychologist, 55(1), 5-14.
119. Seligman, M. E. P., Ernst, R. M., Gillham, J., Reivich, K., & Linkins, M. (2009). Positive education: positive psychology and classroom interventions. Oxford Review of Education, 35(3), 293–311. https://doi.org/10.1080/03054980902934563
120. Seyhan, A. (2025). Öğretmenlerin mesleki motivasyonları ve etkileyen faktörler üzerine öğretmen görüşleri. Ulusal Eğitim Dergisi, 5(10), 20279. https://doi.org/10.5281/zenodo.17679306
121. Shih, Y. H. (2022). Love-based relationships between teachers and students in early childhood education. Policy Futures in Education, 20(7), 748-761. https://doi.org/10.1177/14782103211063050
122. Shireen, S., Mehmood, S., & Habib, M. (2020). Effects of class size on classroom management: A study on elementary schools. Global Educational Studies Review, 5(3), 207-213.
123. Singh, K., Nagpal, N., Midha, S., & Chahal, D. (2025). A shorter version of the happiness-ıncreasing strategies scale in the İndian context. SAGE Open, 15(2), https://doi.org/10.1177/21582440251336511
124. Şahin, Ç., & Karakuş, G. (2019). Katılımcıları seçme: Evren ve örneklem. G. Ocak (Ed.), Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri içinde (s.180-217). Pegem Akademi Yayıncılık.
125. Şanlı, Ö., & Tan, Ç. (2017). Öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 27(2), 131-142.
126. Şen, C. (2023). Investigation of burnout levels of special education teachers. Journal for the Education of Gifted Young Scientists, 11(4), 521-528. https://doi.org/10.17478/jegys.1344410
127. Şengöz Tosun, İ., & Erkan, N. S. (2023). Okul öncesi öğretmenlerinin çocuk sevme durumlarına etki eden değişkenlerin incelenmesi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 21, 1120-1131. https://doi.org/10.38079/igusabder.1356376
128. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2014). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
129. Talebzadeh, F., & Samkan, M. (2011). Happiness for our kids in schools: A conceptual model. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 29, 1462-1471. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.11.386
130. Tao, Y., Meng, Y., Gao, Z., & Yang, X. (2022). Perceived teacher support, student engagement, and academic achievement: A meta-analysis. Educational Psychology, 42(4), 401–420. https://doi.org/10.1080/01443410.2022.2033168
131. Tarman, İ., & Eminanc, C. (2023). Examining the relationship between life satisfaction and the happiness-increasing strategies used by mothers for their children. Research in Social Sciences and Technology, 8(3), 196-213. https://doi.org/10.46303/ressat.2023.29
132. Teltik, H. (2009). Okul öncesi öğretmenlerinin mesleki yeterlilik algılarının iş doyumu ve tükenmişlik düzeyleriyle ilişkisinin belirlenmesi [Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi.
133. Tkach, C., & Lyubomirsky, S. (2006). How do people pursue Happiness? Relating personality, happiness-ıncreasing strategies, and well-being. Journal of Happiness Studies, 7 (2) 183–225. https://doi.org/10.1007/s10902-005-4754-1
134. Tonga, F. E., & Tantekin Erden, F. (2021). Okul öncesi öğretmenlerinin bilinçli farkındalık ve tükenmişlik puanları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 151-174. https://doi.org/10.21764/maeuefd.886235
135. Törnük, N. (2019). Okul öncesi öğretmenlerinin tükenmişlik düzeylerinin yordayıcısı olarak mesleki sosyal destek algısı [Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
136. Trauernicht, M., Anders, Y., Oppermann, E., & Klusmann, U. (2023). Early childhood educators’ emotional exhaustion and the frequency of educational activities in preschool. European Early Childhood Education Research Journal, 31(6), 1016-1032. https://doi.org/10.1080/1350293X.2023.2217485
137. Türk, R., Kardaş Özdemir, F., & Kerimoğlu Yıldız, G. (2017). Öğretmenlerin çocuk sevme durumlarının belirlenmesi: Kars örneği. İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastanesi Dergisi, 7(1), 45-52. https://doi.org/10.5222/buchd.2017.045
138. Umutlu, S. (2021). Kadınlarda iş-aile-yaşam dengesi ve tükenmişlik. Astana Yayınları.
139. Wang, Y., Pan, B., Yu, Z., & Song, Z. (2024). The relationship between preschool teacher trait mindfulness and teacher-child relationship quality: the chain mediating role of emotional intelligence and empathy. Current Psychology, 43, 2667–2678. https://doi.org/10.1007/s12144-023-04512-5
140. Yaşar Ekici, F. (2017). Mesleki tükenmişlik açısından okul öncesi öğretmenlerinin değerlendirilmesi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 425-446. https://doi.org/10.18506/anemon.289246
141. Yazıcı, H. (2009). Öğretmenlik mesleği, motivasyon kaynakları ve temel tutumlar: Kuramsal bir bakış. Kastamonu Eğitim Dergisi, 17(1), 33-46. https://izlik.org/JA26PF46JU
142. Yıldırım, G. (2016). Okul öncesi öğretmenlerinin meslekten tükenmişlik ve psikolojik yılmazlık düzeyi ilişkisi. Journal Of Turkish Studies, 11(14), 811-826.
143. Yılmaz, E., & Aslan, S. (2018). Lise öğretmenlerinde tükenmişlik, iş doyumu ve algılanan sosyal destek: Bursa ili örneği. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 1861-1886. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018.18.39790-439327
144. Yılmaz, S. E., Yazıcı, N., & Yazıcı, H. (2014). Öğretmen ve yönetici öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 12(24), 135-157.
145. Zabel, R. H., & Kay Zabel, M. (2001). Revisiting burnout among special education teachers: Do age, experience, and preparation still matter? Teacher Education and Special Education, 24(2), 128-139. https://doi.org/10.1177/088840640102400207