Halk Eğitimi Merkezi Müdürlerinin Karşılaştıkları Sorunlar: Erzurum İli Örneği

Yıl 2025, Cilt: 25 Sayı: 4, 2573 - 2599, 15.12.2025

Yusuf Gürsoy , Kaya Yıldız

https://doi.org/10.17240/aibuefd.2025..-1699366

Öz

Bu araştırmanın amacı, Erzurum ilindeki halk eğitimi merkezi müdürlerinin görevlerini yürütürken karşılaştıkları sorunları belirlemektir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni (case study) çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu, 2022–2023 öğretim yılı içerisinde Erzurum il ve ilçe halk eğitimi merkezlerinde görev yapan toplam 20 halk eğitimi merkezi müdürü oluşturmaktadır. Çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden tüm evrenin kapsanması yaklaşımı benimsenmiş ve Erzurum’un tüm ilçeleri tek tek ziyaret edilerek müdürlerle birebir görüşmeler yapılmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Toplanan veriler, betimsel analiz yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Bu yöntemle, müdürlerin dile getirdiği sorunlar temalar hâlinde sınıflandırılmış ve bulgular anlamlı kategoriler altında sunulmuştur. Araştırma sonucunda, halk eğitimi merkezi müdürlerinin görevlerini yürütürken karşılaştıkları başlıca sorunların: mali yetersizlikler, personel eksiklikleri, fiziki şartların uygun olmayışı ya da yetersizliği, araç-gereç ve malzeme eksiklikleri, denetim ve teftiş süreçlerine ilişkin sıkıntılar olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda, söz konusu sorunların kaynaklarına inerek etkili çözüm yolları geliştirmenin gerekliliği ortaya konmuştur. Ayrıca, halk eğitimi merkezlerinde yürütülen faaliyetlerin, belirlenen hedeflere ulaşabilmesi için sistematik planlama, yeterli kaynak desteği ve kurumsal iş birliğinin artırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Yaygın Eğitim , Halk Eğitimi , Hayat Boyu Öğrenme , Karşılaşılan Sorunlar , Müdür

Problems Encountered By Public Education Center Managers: The Case Of Erzurum Province

Öz

The aim of this research is to determine the problems encountered by public education center principals in Erzurum while performing their duties. The research was conducted within the framework of the case study design, one of the qualitative research methods. The study group consists of 20 public education center principals working in Erzurum province and its districts during the 2022–2023 academic year. In determining the study group, the approach of covering the entire population, one of the purposeful sampling methods, was adopted, and each district of Erzurum was visited individually to conduct face-to-face interviews with the principals. The data were collected through a semi-structured interview form developed by the researcher. The collected data were analyzed using the descriptive analysis method. With this method, the problems expressed by the principals were classified into themes, and the findings were presented under meaningful categories.As a result of the research, it was found that the main problems encountered by public education center principals while performing their duties are: financial insufficiencies, staff shortages, inadequacy or unsuitability of physical conditions, lack of tools and materials, and problems related to inspection/supervision processes. In this context, the necessity of producing solutions by identifying the sources of the determined problems was revealed, and suggestions were developed to help the educational activities carried out in the institutions reach their predetermined goals.

Anahtar Kelimeler

Non-Formal Education , Public Education , Lifelong Learning , Problems Encountered , Principal

Kaynakça

• Adabaş, N. (2019). Yaşam boyu öğrenmenin sağlanmasında halk eğitim merkezlerinin önemine dair kursiyer görüşlerinin değerlendirilmesi (Yüksek Lisans Tezi). Bartın Üniversitesi, Bartın.
• Akbaş, M. (2019). Öğretmen görüşlerine göre yaygın eğitim yöneticilerinin etik liderlik davranışlarının incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Harran Üniversitesi, Şanlıurfa.
• Akbaş, O. ve Özdemir S. M. (2002). Avrupa birliğinde yaşam boyu öğrenme. Milli Eğitim Dergisi, 155(156): 112-126.
• Altunay, N (2022). Halk eğitim merkezi müdürlerinin liderlik davranışları ile öğrenen örgüt özellikleri arasındaki ilişki (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
• Arslanoğlu, M. (2016). Bursa ili halk eğitim merkezlerindeki takı tasarımı eğitim programının incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
• Avrupa Komisyonu (2002). European report on quality indicators of lifelong learning. Fifteen quality indicators. European commission report, directorate- general for education and culture, Brussels. http://eurlex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2002:0629:FIN: EN:PDF adresinden 14/06/2023 tarihinde erişilmiştir.
• Avşaroğlu, G. (2019). Aile eğitimi kurs programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi (Yüksek Lisans Tezi.) Marmara Üniversitesi, İstanbul.
• Ayas, A., Akdeniz, A. R., Çepni, S., Aktekin, S., Odabaşı-Çimer, S., Sağlam-Arslan, A. (2007). Halk Eğitim Merkezlerinde Yürütülen Eğitimin Etkililiği Üzerine Bir Araştırma. Türkiye’de Yaygın Eğitim Sisteminin Sorunları ve Çözüm Önerileri Sempozyumu. Başkent Öğretmenevi, Ankara.
• Bagnall, R. G. (2009). Lifelong learning as an idea for our times: An extended review. International Journal of Lifelong Education, 28(2): 277–285.
• Bahat, İ. (2013). Halk eğitimi merkezi yöneticilerinin hayat boyu öğrenme algısı (Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
• Baltacı, A. (2019). Nitel Araştırma Süreci: Nitel Bir Araştırma Nasıl Yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2): 368-388.
• Baltacı, A. (2018). Nitel Araştırmalarda Örnekleme Yöntemleri ve Örnek Hacmi Sorunsalı Üzerine Kavramsal Bir İnceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1): 231-274.
• Batur, M.S. (2020). Halk eğitim merkezi müdürlerinin tükenmişlikleri ile iş yaşam dengeleri arasındaki ilişki. (Yüksek Lisans Tezi). Siirt Üniversitesi, Siirt.
• Bayaltun, M. (2017). Milli eğitim bakanlığına bağlı hayat boyu öğrenme kurumlarında görev yapan yöneticilerin ve öğretmenlerin hayat boyu öğrenmeye ilişkin algıları (Denizli ili örneği). (Yüksek Lisans Tezi). Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
• Berglund, G. (2008). On lıfelong learnıng as storıes of the present. (Doktora Tezi). Umeå Unıversıty, Umea.
• Bıyık, E. (2014). İlkokul/ortaokul müdürlerinin okul yönetiminde karşılaştıkları yönetsel sorunlar (Yüksek Lisans Tezi). Okan Üniversitesi, Trabzon.
• Bilir, M. (2013). Yetişkin/halk eğitiminin tarihsel gelişimi. İçinde A. Yıldız ve M. Uysal (Der). Yetişkin Eğitimi. İstanbul: Kalkedon.
• Bozacı, H. (2012). Türk ulusal ajansı tarafından desteklenen hayat boyu öğrenme projelerinde bilişim teknolojileri kullanım durumu (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Bahçeşehir Üniversitesi, İstanbul.
• Celep, C. (1995). Halk Eğitimi. Ankara: Pegem.
• Ceviz, H. K. (2022). Halk Eğitim Merkezi kursiyerlerinin umutsuzluk ve sürekli kaygı düzeyleri ile hayat boyu öğrenme eğilimleri ilişkisi (Yüksek Lisans Tezi). Bartın Üniversitesi, Bartın.
• Çakır, H. (2019). Hayat boyu öğrenme kurum müdürlerinin öğretimsel liderlik rolleri: Bir karma yöntem araştırması (Yüksek Lisans Tezi). Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Rize.
• Çankaya, N. (2019). Halk eğitim merkezlerinde eğitim alan yetişkinlerin motivasyonuna etki eden unsurların incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.
• Çatal, T. (2019). Geçmişten günümüze Türkiye’de yaşam boyu öğrenme (Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
• Dolanbay, T. (2014). Hayat boyu öğrenme sürecinde halk eğitimi merkezlerinin yaşadığı yönetsel sorunlar (Yüksek Lisans Tezi). Bartın Üniversitesi, Bartın.
• Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü, (2018). Hayat Boyu Öğrenme Portalı. https://hbogm.meb.gov.tr/portal/index.php?page=28 adresinden 20/09/2023 tarihinde erişilmiştir.
• Kafalı, Ç. (2019). Halk eğitim merkezinde elektrik eğitimine katılan öğrencilerle eğitim sürecinin değerlendirilmesi (Suruç Halk Eğitim Merkezi örneği) (Yüksek Lisans Tezi). Ömer Halisdemir Üniversitesi, Niğde.
• Karbeyaz, A., Yurtsever, İ. ve Düzgünce, A. (2023). Halk Eğitimi Merkezlerinde Çalışmış Öğretmenlerin Yaşadığı Sorunlar ve Çözüm Yolları. Socıal Scıences Studıes Journal, (110): 6501-6516.
• Kavtelek, C. (2014). Hayat boyu öğrenme kurum yöneticilerinin hayat boyu öğrenmeye ilişkin algıları ve görüşleri. (Yüksek Lisans Tezi). Cumhuriyet Üniversitesi, Sivas.
• Kazu, İ. Y. (2007, Haziran). Yetişkinler Mesleki Eğitiminde Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Türkiye’de Yaygın Eğitim Sisteminin Sorunları ve Çözüm Önerileri Sempozyumu. Başkent Öğretmenevi, Ankara.
• Kılıç, E. (1981). Halk eğitiminde kuram ve uygulama. Ankara: TODAİE.
• Kıncal, R. Y. (2010). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
• Knowles, M. S. (1973). Sequential research needs in evolving disciplines of social practice. Adult Education, 23(4): 298-303.
• Laal, M. ve Salamati, P. (2012). Lifelong learning; why do we need it?. ProcediaSocial and Behavioral Sciences, (31): 399-403.
• Mazlumoğlu, M. ve Samancı, O. (2019). Halk eğitim merkezlerinde çalışan öğretmen ve yöneticilerin yetişkin eğitimine ilişkin görüşleri. The Journal of Academic Social Science Studies, (74): 73-87.
• Mundhe, E. ve Chavan, P. (2022). Lifelong Learning: Issues and Challenges.Hadapsar.
• Nazlı, K. ve Özer, N. (2021). Yöneticilerinin gözünden halk eğitimi merkezlerinde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2): 1421-1451.
• Önemli, E. (2020). Bir halk eğitim merkezindeki kadın kursiyerlerin fiziksel aktivite düzeyleri fiziksel aktiviteye ilişkin görüşleri ve egzersiz davranışı değişim aşamalarının belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Üsküdar Üniversitesi, İstanbul.
• Özengi, M. ve Şahan, G. (2017). Halk eğitimi merkezlerinin kursiyer görüşlerine göre durum değerlendirilmesi: Amasra örneği. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2): 345-361.
• Özkorkmaz, M. A. (2016). Türkiye'de Halk Eğitim Merkezi müdürlerinin yaşam boyu öğrenme yeterlik algıları (Yüksek Lisans Tezi). Sakarya Üniversitesi, Sakarya.
• Sabancı, A. ve Rodoplu, D. E. (2013). Halk eğitim merkezlerinin denetiminde karşılaşılan sorunlar. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 61-77.
• Samancı, O. ve Ocakcı. E. (2017). Hayat Boyu Öğrenme. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(24): 711-722.
• Selçuk, M. (2017). Halk eğitimi merkezlerinin karşılaştığı sorunlar (Yüksek Lisans Tezi). Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
• Selçuk, N. (2020). Halk eğitimi merkezlerinde düzenlenen kurslara katılan kursiyerlerin yaşam boyu öğrenme eğilimleri, katılım amaçları ve memnuniyetlerinin değerlendirilmesi (Erzincan örneği) (Yüksek Lisans Tezi) Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Erzincan.
• Serençelik, İ. (2005). Halk eğitim merkezlerinde Millî Eğitim Bakanlığı ve sivil toplum kurumları tarafından verilen kurslara katılan eğitimcilerin, sorun alanları, çözüm önerileri, geleceğe yönelik beklentileri ve iş doyumlarının araştırılması.(Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
• Şeker, Y. (2010). İstanbul ili Anadolu yakası halk eğitim merkezi yöneticilerinin kişisel özellikleri ile iş tatminleri arasındaki ilişki (Yüksek Lisans Tezi). Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.
• Tanır, M. (2006). Türkiye’de halk eğitim hizmetlerinin yönetimi ve halk eğitim merkezlerinin etkililiği üzerine alan araştırması (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
• Tekin, M. (1991). Dünya’da ve Türkiye’de halk eğitimi alanının temel sorunları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 24(1): 1-13.
• Tobias, R. (1999). Kapsamlı bir ulusal yeterlilikler çerçevesi (retorik ve gerçeklik) kapsamında yaşam boyu öğrenme. Uluslararası Yaşam Boyu Eğitim Dergisi, 18(2): 110-118.
• Toktaş, P. (2007, Haziran). Halk Eğitim Merkezlerinde Yaşanan Sorunlara İlişkin Kursiyer Görüşleri (Ankara Örneği). Türkiye’de Yaygın Eğitim Sisteminin Sorunları ve Çözüm Önerileri Sempozyumu. Başkent Öğretmenevi, Ankara.
• Turgut, H. G. (2018). Halk eğitim merkezi bağlama eğitimi kurslarına katılan kursiyerlerin memnuniyet düzeylerinin belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya.
• Türkiye Hayat Boyu Öğrenme Strateji Belgesi ve Eylem Planı 2014-2018, Hayat Boyu Öğrenme Eylem Planı, T.C. Millî Eğitim Bakanlığı, Ankara.
• Türkkan, A. (2019). Halk eğitimi merkezi yönetici ve öğretmenlerinin hayat boyu öğrenme algısı ile mesleki doyum arasındaki ilişki (Yüksek Lisans Tezi). Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul.
• Türkoğlu, A. ve Uça, S. (2011). Türkiye’de halk eğitimi: tarihsel gelişimi, sorunları ve çözüm önerileri. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2): 48-62.
• Türnüklü, D. A. (2000). Eğitimbilim Araştırmalarında Etkin Olarak Kullanılabilecek Nitel Bir Araştırma Tekniği: Görüşme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 24(24): 543-559.
• Ültanır, E. ve Ültanır, G. (2005). Estonya, İngiltere ve Türkiye’de yetişkinler eğitiminde profesyonel standartlar. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 1-23.
• Yanar, H. (2011). Afyon ili halk eğitim merkezindeki takı tasarımı dersinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
• Yazar, T., ve Lala, Ö. (2018). Evaluation Of The Problems Encountered İn Public Education Centers. Eurasian journal of educational research, 18(76): 125-146
• Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin.
• Yılmaz, L. (2010). Halk eğitimi merkezi yöneticilerinin dönüşümcü liderlik özellikleri (Yüksek Lisans Tezi). Maltepe Üniversitesi, İstanbul.
• Yılmaz, Ş. (2015). Halk eğitim merkezi yöneticilerinin liderlik davranışları ile çalışanların motivasyon düzeyleri arasındaki ilişki (Yüksek Lisans Tezi). Aydın Üniversitesi, İstanbul.
• Yin, R. K. (2003). Case Study Research Design and Methods. London: Sage Publications