Sınıf Öğretmenliği Öğretmen Adaylarının Bilgi Okur-Yazarlığı Becerileri Üzerine Bir Durum Çalışması

Öz

Bu çalýþmada eðitim fakültesinde okuyan öðretmen adaylarýnýn bilgi okuryazarlýðý becerileri incelenmiþ ve bu beceriler ile cinsiyet, sýnýf ve mezun olunan okul deðiþkenleri arasýnda iliþki olup olmadýðýný saptanmýþtýr. Araþtýrmanýn çalýþma evrenini AÝBÜ Eðitim Fakültesi Sýnýf Öðretmenliði Bölümü öðrencileri (N=269) oluþturmaktadýr. Verileri, Aldemir (2004) tarafýndan geliþtirilen 35 maddeden oluþan “Bilgi Okur-Yazarlýðý Anketi” ile toplanýlmýþtýr. Araþtýrmada elde edilen sonuçlardan bazýlarý þöyledir; Öðretmen adaylarýnýn bilgi okuryazarlýðý etkinliklerine yönelik beceri düzeyleri “zorlanmýyorum” düzeyindedir. Bilgi okuryazarlýðý becerileri açýsýndan sýnýflar arasýnda; bilgi gereksinimlerini tanýmlama, elektronik bilgi eriþim sistemlerindeki yönlendirici bilgileri anlama, bilgiyi güvenilirlik açýsýndan deðerlendirme, kaynaklarý birlikte kullanma ve listeleme, uygun teknolojiyi seçme gibi maddelerde anlamlý fark bulunmuþtur. Cinsiyetlerine göre incelendiðinde; bilgisayar ve internet kullanýmý ile ilgili maddelerde erkeklerin; rapor hazýrlama-kaynak gösterme, kaynaklarýn arasýndaki benzer ve farklý noktalarý bulma gibi konularda ise kýzlarýn daha baþarýlý olduðu tespit edilmiþtir. Öðretmen adaylarýnýn %53.42’si bu konuda eðitim almak istediklerini belirtmiþlerdir.

Anahtar Kelimeler

• Bilgi okuryazarlýðý
• öðretmen adayý
• Sınıf Öğretmenliği

A CASE STUDY ON CANDIDATE CLASSROOM TEACHERS’ KNOWLEDGE LITERACY SKIILS

Öz

In the present study, the knowledge literacy skills of candidate classroom teachers’ knowledge literacy skills were examined and the relationship between these skills and variables related to candidate teachers was also identified. The students of the Classroom Teacher Department (n=269) of AIBU Education Faculty formed the population of the present study. The data were collected by means of the “Knowledge Literacy Questionnaire” that has 35 items and was developed by Aldemir (2004). The findings of the study are summarized as follows. Candidate teachers reported that their knowledge literacy skills are not at a compelled level, a significant relationship was found between the grade level of the students and the knowledge skills of students in the following items as: identifying their knowledge needs, comprehending and understanding directions in electronic knowledge access systems, evaluating knowledge in terms of its reliability, using resources together and listing and selecting the appropriate technology. When the findings of the study are examined in terms of the relationship between the knowledge skills of students and their genders, it was found that male students scored highly in the items related to computer and internet, while, female students scored highly in preparing a report, citation, finding the differences and similarities between the sources. In addition to this, 53.42 % of the teacher candidates reported the fact that they wanted to get training on this subject

Anahtar Kelimeler

• Knowledge literacy
• Teacher candidate
• present study

Kaynakça

1. Adýgüzel, A. (2005). “Avrupa birliðine Uyum Sürecinde Öðretmen Niteliklerinde Yeni Bir Boyut: Bilgi Okur Yazarlýðý”. Milli Eðitim. Yýl:33, Sayý:167, Ýnternet Adresi: http://yayim.meb.gov.tr. Ýndirilme Tarihi: 01.11.2008
2. Akkoyunlu, B. ve Kurbanoðlu, S. (2003). “Öðretmen Adaylarýnýn Bilgi Okuryazarlýðý ve Bilgisayar Öz-yeterlik Algýlarý Üzerine Bir Çalýþma” , Hacettepe Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi. Ýnternet Adresi: http://193.140.216.63/200324BUKET% 20 AKKOYUNLU,.pdf Ýndirilme Tarihi: 27.04.2008
3. Akkoyunlu, B. ve M. Yýlmaz (2005). “Öðretmen Adaylarýnýn Bilgi Okuryazarlýk Düzeyleri Ýle Ýnternet Kullaným Sýklýklarý ve Ýnternet Kullaným Amaçlarý”, Eðitim Araþtýrmalarý Dergisi, Eurasian Journal of Educational Research. Sayý:19, Ýnternet Adresi: www.ejer.com.tr /tr/index.php?git=22& kategori= 50&makale = 317. Ýndirilme Tarihi: 27.04.2008
4. Aldemir, A. (2004). “Öðretmen Adaylarýnýn Bilgi Okuryazarlýðý Düzeyleri Üzerine Bir Araþtýrma: Sakarya Üniversitesi Örneði”. Yayýmlanmamýþ Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
5. Baþaran,M. (2005).“Sýnýf Öðretmeni Adaylarýnýn Bilgi Okuryazarlýklarýnýn Deðerlendirilmesi”. G.Ü.Gazi Eðitim Fakültesi Dergisi. Cilt: 25, Sayý: 3, ss: 163- 177. Ýnternet Adresi: http://www.gefad.gazi.edu.tr./window/dosyapdf/2005/3/2005- 3-163-177-8-mustafabacaran.pdf. Ýndirilme Tarihi: 01.11.2008
6. Erdem, M. ve Akkoyunlu, B. (2002). “Bilgi Okuryazarlýðý Becerileri ve Bu Becerilerin Öðrencilere Kazandýrýlmasý Ýçin Düzenlenecek Öðrenme Ortamlarýnýn Özellikleri”. Journal Of Qafqaz Unýversýty. Sayý:9 (Bahar).
7. Henderson, M.V. ve A.J.Scheffler. (2003). “New Literacies, Standards and Teacher Education”. Education. 124(2): 390-396.
8. Kurbanoðlu, S. (2002). “WWW Bilgi Kaynaklarýnýn Deðerlendirilmesi”. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 19(1): 11-25.

9. Kurbanoðlu, S. ve B. Akkoyunlu. (2001). “Öðrencilere Bilgi Okuryazarlýðý Becerilerinin Kazandýrýlmasý Üzerine Bir Çalýþma”. Hacettepe Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi. 21: 81-88. Ýnternet Adresi: http://193.140.216.63/200121SERAP% 20KURBAN0%C4%9ELU.pdf. Ýndirilme Tarihi: 01.11.2008. Nair, G. (2001). “Bilginin Deðiþen Anlamý ve Kavram Tartýþmalarý”. C.Ü. Ýktisadi ve Ýdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2(1): 329-337.
10. Numanoðlu, G. (1999). Bilgi Toplumu–Eðitim-Yeni Kimlikler-II Bilgi Toplumu ve Eðitimde Yeni Kimlikler”. A.Ü. Eðitim Fakültesi Dergisi. ss:341-350. Ýnternet adresi: www.education.ankara.edu.tr/ebfdergi/ pdfler/1999/341-350.pdf. Ýndirilme Tarihi: : 01.11.2008
11. Özdener, N. ve M. Öztok. (2005). “Türk ve Ýngiliz Öðretim Programlarýnýn Bilgisayar ve Ýnternet Okur Yazarlýðý Açýsýndan Karþýlaþtýrýlmasý”. Milli Eðitim. Yýl:33, Sayý:167, Ýnternet Adresi: http://yayim.meb.gov.tr. Ýndirilme Tarihi: 01.11.2008
12. Polat, C. (2004). “Üniversite Öðrencilerinin Bilgi Okuryazarlýðý Becerilerindeki Zorlanma Düzeyleri Üzerine Bir Araþtýrma”. Türk Kütüphaneciliði 19(4): 408-431.; Ýnternet Adresi: http://eprints.rclis.org/archive/00006126/. Ýndirilme tarihi: 20.03.2008
13. Polat, C. (2005). “Üniversitelerde Kütüphane Merkezli Bilgi Okuryazarlýðý Programlarýnýn Geliþtirilmesi: Hacettepe Üniversitesi Örneði”. Yayýmlanmamýþ Doktora Tezi, Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
14. Polat, C. (2006). “Bilgi Çaðýnda Üniversite Eðitimi Ýçin Bir Açýlým: Bilgi Okuryazarlýðý Öðretimi”. A.Ü. Türkiyat Araþtýrmalarý Enstitüsü Dergisi. Sayý: 30: 249-266.
15. Polat, C. ve H. Odabaþ. (2008). “Bilgi Toplumunda Yaþam Boyu Öðrenmenin Anahtarý: Bilgi Okuryazarlýðý”. Ýnternet Adresi: http://acikarsiv.atauni.edu.tr/fulltext/37.pdf. Ýndirilme Tarihi: 01.11.2008
16. Saatçioðlu, Ö., Ö.Özmen ve P.S. Özer. (2003). “Bilgi Okuryazarlýðý Becerilerinin Geliþtirilmesinde Kütüphanelerin Rolü ve Dokuz Eylül Üniversitesi Uygulamasý”. Bilgi Dünyasý. 4(1):45-63. Ýnternet Adresi: http://eprints.rdis.org/5916/1/45-63.pdf. Ýndirilme Tarihi: 01.11.2008
17. Spitzer, K. L., M. B. Eisenberg. Ve C. A. Lowe. “Information Literacy: Essential Skills for the Information Age”, Clearinghouse on Information & Technology. IR-104, 1998. Syracuse, New York: ERIC.
18. Terzi, A.R. (???). “Bilgi Toplumunda Eðitim ve Okul”. Sosyal Bilimler Dergisi. Ýnternet adresi: yordam.manas.kg/ekitap/pdf/Manasdergi/sbd/sbd5/sbd-5-05.pdf. Ýndirilme Tarihi: 01.11.2008