Görsel Sanatlar Öğretmen Adaylarının Duygusal Zekâ Düzeylerinin Öğrenme Stillerine ve Akademik Başarılarına Etkisi

Öz

Bu araştırmanın amacı görsel sanatlar öğretmen adaylarının duygusal zekâ düzeylerinin öğrenme stillerine ve akademik başarılarına etkisinin incelenmesidir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden karşılaştırmalı ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, Türkiye’deki Eğitim Fakültelerinin Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Resim-İş Öğretmenliği programlarında öğrenim gören öğrencilerdir. Araştırmanın örneklemini ise Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen yedi farklı üniversitenin Resim-İş Öğretmenliği programında öğrenim gören öğrencileri oluşturmuştur. Araştırma verileri, Grasha ve Riechmann’ın geliştirdiği ve Levent Vural’ın Türkçeye uyarladığı 32 maddelik “Öğrenme Stili Ölçeği” ile Schutte’ın geliştirdiği ve Arkun Tatar’ın Türkçeye uyarladığı 33 maddelik “Duygusal Zekâ Ölçeği” ile toplanmıştır. Araştırma bulguları, katılımcıların duygusal zekâ düzeylerinin öğrenme stilleri üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Elde edilen sonuçlara göre duygusal zekâ ile bağımsız, bağımlı, işbirlikçi ve katılımcı öğrenme stilleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunurken, duygusal zekâ ile kaçınan öğrenme stili arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Bununla birlikte, katılımcıların akademik başarıları ve cinsiyet değişkenleri açısından duygusal zekâ ile öğrenme stilleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca duygusal zekâ düzeylerinin sınıf seviyesine göre değişmediği; öğrenme stilleri incelendiğinde ise yalnızca bağımsız ve bağımlı öğrenme stillerinin sınıf düzeyine bağlı olarak farklılık gösterdiği ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Görsel Sanatlar
• Duygusal Zekâ
• Öğrenme Stilleri
• Akademik Başarı

The Effect of Visual Arts Teacher Candidates’ Emotional Intelligence Levels on Their Learning Styles and Academic Achievement

Öz

This study aimed to examine the effect of emotional intelligence levels on the learning styles and academic achievement of pre-service visual arts teachers. A quantitative research approach was adopted, employing a comparative correlational survey design. The population of the study consisted of students enrolled in the Art Education (Art Teaching) programs within the Departments of Fine Arts Education at Faculties of Education in Türkiye. The sample comprised students studying in Art Teaching programs at seven different universities, each selected through random sampling to represent one of Türkiye's seven geographical regions. The research data were collected using the 32-item Learning Style Scale, originally developed by Grasha and Riechmann and adapted into Turkish by Levent Vural, and the 33-item Emotional Intelligence Scale, originally developed by Schutte and adapted into Turkish by Arkun Tatar. The findings revealed that participants' emotional intelligence levels had a significant effect on their learning styles. Specifically, emotional intelligence was found to be positively and significantly associated with independent, dependent, collaborative, and participant learning styles, whereas it was negatively and significantly associated with the avoidant learning style. Furthermore, no significant differences were found in the relationship between emotional intelligence and learning styles with respect to participants' academic achievement or gender. In addition, emotional intelligence levels did not differ according to grade level. Regarding learning styles, only the independent and dependent learning styles showed significant differences across grade levels.

Anahtar Kelimeler

• Visual Arts
• Emotional Intelligence
• Learning Styles
• Academic Achievement

Kaynakça

1. Akbulut, A. (2010). Duygusal zekâ ve kişiliğin öğrenme stillerine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Kara Harp Okulu, Savunma Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
2. Akkurt, S., & Boratav, O. (2018). Neden sanat eğitimi? Uluslararası Eğitim Akademisyenleri Dergisi, 1(1), 54-60.
3. Arslan, B., & Babadoğan, C. (2005). İlköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin öğrenme stillerinin akademik başarı düzeyi, cinsiyet ve yaş ile ilişkisi. Eurasian Journal of Educational Research, 21(14), 35-48.
4. Ayrancı, M. (2022). Spor yapan ve yapmayan ortaokul öğrencilerinin duygusal zekâ düzeyleri, öğrenme stilleri, dikkat ve öz-yeterliklerinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bartın Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bartın.
5. Aytekin, A. (2009). Görsel sanatlar eğitiminde yaratıcı eylem bağlamında sevgi eğitimi. narsanat.com adresinden 12 Mart 2025 tarihinde erişilmiştir.
6. Babayiğit, Ö. (2016). Öğrenme stilleri ve eğitimdeki önemi. Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 1(1),1-8.
7. Çakır, Ö., Özdemir, F. B., Alkan, G. D., & Ünal, K. (2013). Eğitim fakültesi öğrencilerinin öğrenme stil ve stratejilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Mersin Üniversitesi Örneği). Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(3), 56-76.
8. Emir, S., & Kaplan A., (2013). Öğrenme stillerinin duygusal zekâ üzerine etkisinin incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21, 792-804.

9. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to Design and Evaluate Research in Education (7th Ed.). New York: McGraw-Hill.
10. Goleman, D. (2016). Duygusal zekâ: Neden IQ'dan daha önemlidir. İstanbul: Varlık Yayınları.
11. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi (36. bs.). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
12. Mencik, Y., & Taşören, A. B. (2025). Lise öğrencilerinin duygusal zekâ ve akademik başarılarının bazı demografik değişkenler açısından incelenmesi. Ulusal Eğitim Dergisi, 5(3), 20263-20263.
13. Taşlıyan, M., Hırlak, B., & Harbalıoğlu, M. (2015). Duygusal zekâ, iletişim becerileri ve akademik başarı arasındaki ilişki: Üniversite öğrencilerine bir uygulama. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi, 2(3), 45-58.
14. Tatar, A., Tok, S., Tekin Bender, M., & Saltukoğlu, G. (2017). Asıl Form Schutte Duygusal Zekâ Testinin Türkçeye çevirisi ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 18(2), 139–146. https://doi.org/10.5455/apd.221802
15. Tuğrul, C. (1999). Duygusal zekâ. Klinik Psikiyatri, 1, 12-20.
16. Vural, L. (2013). Grasha-Riechmann öğrenme stili ölçeğinin yapı geçerliği çalışmaları. Eğitimde Kuram ve Uygulama / Journal of Theory and Practice in Education, 9(4), 481–496.
17. Yılmaz, S. (2007). Duygusal zekâ ve akademik başarı arasındaki ilişki (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.