Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Sporda Başarısızlık Olgusuna İlişkin Metaforik Algıları

Öz

Bu çalışma, Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin sporda başarısızlık kavramına ilişkin metaforik algılarını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, öğrencilerin spor bağlamında yaşadıkları başarısızlık deneyimlerine ilişkin öznel yorumlarını ortaya koymak amacıyla nitel fenomenolojik araştırma deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2024–2025 akademik yılında Batı Karadeniz Bölgesi’nde bulunan bir üniversitenin Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören 50 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, katılımcılardan “Sporda başarısızlık … gibidir, çünkü …” ifadesini tamamlamaları istenen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler; kodlama, kategorileştirme ve tematik yorumlama aşamalarını içeren içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Bulgular, öğrencilerin sporda başarısızlık olgusuna ilişkin toplam 31 farklı metafor ürettiklerini göstermiştir. Bu metaforlar; kişisel gelişim ve öğrenme süreci, mücadele ve dayanıklılık, yeniden harekete geçme, geçici süreçler ve yenilenme ile duygusal deneyimler ve kayıplar olmak üzere beş ana kategori altında toplanmıştır. Araştırma sonuçları, öğrencilerin büyük çoğunluğunun başarısızlığı öğrenmeye, azme ve yeniden deneme motivasyonuna katkı sağlayan yapıcı bir deneyim olarak yorumladıklarını göstermektedir. “Antrenman”, “rakip” ve “tırmanış” gibi metaforlar, başarısızlığın sportif gelişim ve çabanın doğal bir parçası olarak algılandığını yansıtmaktadır. Bununla birlikte bazı öğrenciler, “penaltı kaçırmak” veya “final kaybetmek” gibi metaforlarla başarısızlığı duygusal üzüntü ve kayıp ile de ilişkilendirmiştir. Genel olarak çalışma, sporda başarısızlığın yalnızca olumsuz bir sonuç olarak değil; psikolojik dayanıklılık, motivasyon ve duygusal tepkileri içeren çok boyutlu bir deneyim olarak algılandığını ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, spor eğitiminde sporcuların başarısızlık karşısında psikolojik dayanıklılıklarını ve duygusal düzenleme becerilerini desteklemenin önemine dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sporda başarısızlık
• Metafor algısı
• Zihinsel dayanıklılık
• Psikolojik sağlamlık
• Spor eğitimi

Metaphorical Perceptions of Sports Science Faculty Students Regarding the Concept of Failure in Sports

Öz

This study aims to examine the metaphorical perceptions of Sports Sciences Faculty students regarding the concept of failure in sports. The research was conducted using a qualitative phenomenological design to explore students’ subjective interpretations of failure experiences in sports contexts. The study group consisted of 50 students studying at the Faculty of Sports Sciences of a university located in the Western Black Sea region during the 2024–2025 academic year. Data were collected through a semi-structured interview form in which participants were asked to complete the statement “Failure in sports is like … because …”. The obtained data were analyzed through content analysis involving coding, categorization, and thematic interpretation. The findings revealed that students produced 31 different metaphors related to failure in sports. These metaphors were grouped into five main categories: personal development and learning process, struggle and resilience, reactivation, temporary processes and renewal, and emotional experiences and losses. The results indicate that most students interpret failure as a constructive experience that contributes to learning, perseverance, and motivation to try again. Many metaphors such as “training,” “opponent,” and “climbing” reflect the perception of failure as a natural part of athletic development and effort. However, some students also associated failure with emotional distress and loss through metaphors such as “missing a penalty” or “losing a final.” Overall, the study demonstrates that failure in sports is perceived not merely as a negative outcome but as a multidimensional experience involving psychological resilience, motivation, and emotional responses. The findings provide important implications for sports education by highlighting the need to support athletes’ psychological resilience and emotional regulation in the face of failure.

Anahtar Kelimeler

• Failure in sports
• Metaphor perception
• Mental toughness
• Psychological resilience.

Kaynakça

1. Clough, P., Earle, K., & Sewell, D. (2002). Mental toughness: The concept and its measurement. In I. Cockerill (Ed.), Solutions in sport psychology (pp. 32–43). Thomson.
2. Dweck, C. S. (2006). Mindset: The new psychology of success. Random House. Fletcher, D., & Sarkar, M. (2012). A grounded theory of psychological resilience in Olympic champions. Psychology of Sport and Exercise, 13(5), 669–678. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2012.04.007
3. Galli, N., & Gonzalez, S. (2015). The question is not if an athlete will encounter adversity in sport, but instead how will they respond when adversity occurs? In D. Fletcher & M. Sarkar (Eds.), Psychology of adaptation and resilience in sport (pp. 225–235). Routledge.
4. Galli, N., & Vealey, R. S. (2008). Bouncing back from adversity: Athletes’ experiences of resilience. The Sport Psychologist, 22(3), 316–335. https://doi.org/10.1123/tsp.22.3.316
5. Gucciardi, D. F., Hanton, S., & Fleming, S. (2017). Are mental toughness and mental health contradictory concepts in elite sport? A narrative review. Journal of Science and Medicine in Sport, 20(3), 307–311. https://doi.org/10.1016/j.jsams.2016.08.006
6. Jaiyeoba, O., & Becker, G. (2023). The role of resilience on stress and recovery of elite athletes in sport. Athens Journal of Sports, 10(1), 4–16. https://doi.org/10.30958/ajs.10-1-4
7. Jones, G., Hanton, S., & Connaughton, D. (2007). A framework of mental toughness in the world's best performers. The Sport Psychologist, 21(2), 243–264. https://doi.org/10.1123/tsp.21.2.243
8. Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. University of Chicago Press.

9. Martens, R., Vealey, R. S., & Burton, D. (1990). Competitive anxiety in sport. Human Kinetics.
10. Morgan, P. B. C., Fletcher, D., & Sarkar, M. (2015). Understanding team resilience in the world’s best athletes: A case study of a rugby union World Cup winning team. Psychology of Sport and Exercise, 16, 91–100. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2014.08.007
11. Nicholls, A. R., Polman, R. C. J., & Levy, A. R. (2012). Coping self-efficacy, pre-competitive anxiety, and subjective performance among athletes. European Journal of Sport Science, 12(1), 1–10. https://doi.org/10.1080/17461391.2010.551410
12. Saban, A. (2008). İlköğretim I. kademe öğrencilerinin fen ve teknoloji kavramlarına yönelik metaforları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 205–231.
13. Sarkar, M., & Fletcher, D. (2014). Psychological resilience in sport performers: A review of stressors and protective factors. International Review of Sport and Exercise Psychology, 7(1), 135–153. https://doi.org/10.1080/1750984X.2013.866587
14. Schinke, R. J., Stambulova, N., Si, G., & Moore, Z. (2018). International society of sport psychology position stand: Athletes’ mental health, performance, and development. International Journal of Sport and Exercise Psychology, 16(6), 622–639. https://doi.org/10.1080/1612197X.2017.1295557
15. Tutte-Vallarino, J., Arce, C., & Arce, C. (2022). The struggle between resilience and athlete burnout in stressful contexts. Frontiers in Psychology, 13, 1003053. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.1003053
16. Weinberg, R. S., & Gould, D. (2019). Foundations of sport and exercise psychology (7th ed.). Human Kinetics. Yeager, D. S., & Dweck, C. S. (2020). What have we learned about the mindsets of adolescents? Educational Psychologist, 55(2), 107–124. https://doi.org/10.1080/00461520.2020.1764817
17. Zhang, J., & Hu, X. (2023). Athletes’ self-compassion and emotional resilience to failure. Frontiers in Psychology, 14, 1192265. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1192265
18. Yeager, D. S., & Dweck, C. S. (2020). What have we learned about the mindsets of adolescents? Educational Psychologist, 55(2), 107–124. https://doi.org/10.1080/00461520.2020.1764817