Batı Müziği Etütlerinin Kabak Kemane Çalgısına Teknik, Teori ve İcra Açısından Uyarlanabilirliği

Öz

Bu araştırmada, Batı müziği yaylı çalgıları için yazılmış etütlerin kabak kemane çalgısına teknik, teorik ve icra yönünden uyarlanabilirliği araştırılmaktadır. Bu bağlamda çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden betimsel model benimsenmiştir. Araştırma kapsamında, Batı müziğinde yaygın olarak kullanılan J. J. F. Dotzauer’e ait Opus 47, 54, 70, 120, 158 ve 160 numaralı çello etüt kitaplarından yapılan seçkiler temel alınmıştır. Çello enstrümanının seçilme nedeni ise yay tutuşu ve sol el pozisyonu bakımından kabak kemane çalgısına en yakın enstrüman olmasıdır. Araştırma, söz konusu kitaplardaki 2., 4., 5. ve 7. etütlerle sınırlandırılmıştır. Seçilen etütler, kemane çalgısının ses genişliği, tutuş pozisyonu ve teknik kapasitesi göz önünde bulundurularak; teorik açıdan transpozisyon, oktav değişiklikleri, anahtar aktarımları ve dizi düzenlemeleri yoluyla yeniden yazılmıştır. Notasyon aktarımı tamamlanan bu etütler, kemane çalgısında çalınarak uygulamaya geçirilmiş ve video kayıtları alınmıştır. Uzman görüşleri doğrultusunda, Batı müziği etütlerinin kabak kemane eğitiminde kullanılmasının; metodolojik katkı, teknik gelişim, teoriye dayalı kazanımlar ve eğitimsel çeşitlilik açısından belirgin yararlar sağladığı bulgular dâhilinde görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Çalgı Eğitimi
• Müzik Teorisi
• Etüt
• Türk Müziği
• Batı Müziği

The Adaptability of Western Music Etudes to the Kabak Kemane Instrument in Terms of Technique, Theory, and Performance

Öz

This study investigates the adaptability of etudes written for Western string instruments to the kabak kemane in terms of technique, theory, and performance. In this context, a descriptive model, one of the qualitative research methods, was adopted. The study is based on selected etudes from J. J. F. Dotzauer’s cello etude books, Opus 47, 54, 70, 120, 158, and 160, which are widely used in Western music. The cello was selected because it is the instrument most similar to the kabak kemane in terms of bow grip and left-hand position. The research was limited to Etudes No. 2, 4, 5, and 7 from the specified books. The selected etudes were rewritten by considering the pitch range, holding position, and technical capacity of the kabak kemane, through theoretical adaptations including transposition, octave modifications, clef transfers, and scale arrangements. Following the completion of the notation transfer process, these etudes were performed on the kabak kemane and recorded on video. In line with expert opinions, the findings indicate that the use of Western music etudes in kabak kemane education provides significant benefits in terms of methodological contribution, technical development, theory-based learning, and educational diversity.

Anahtar Kelimeler

• Instrument Education
• Music Theory
• Etude
• Turkish Music
• Western Music

Kaynakça

1. Agmon, E. (1990). Music theory as cognitive science: Some conceptual and methodological issues. Music Perception: An Interdisciplinary Journal, 7(3), 285–308.
2. Akkaş, S. (2015). Cumhuriyet dönemi kültür ve müzik politikaları. Sonçağ Yayıncılık.
3. Albuz, A. (2013). Türk Müziğinde Çokseslilik Yaklaşımları. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 1(1). https://izlik.org/JA85YB82HF
4. Akbel, B. A. (2017). Stakeholder opinions on suitability of cello etudes created from taksims of Tanburi Cemil Bey in education. Journal of Education and Practice, 8(18).
5. Aydın, N. (2018). Nitel araştırma yöntemleri: Etnoloji. Uluslararası Beşeri ve Sosyal Bilimler İnceleme Dergisi, 2(2), 60–71. https://izlik.org/JA67DW38KJ
6. Aydın, Y. (2012). Musik Der Türkei Die Türkische Volksmusik, Die Traditionelle Türkische Musik Und Die Türkische Zeitgenössische MusikTürkısche Musık Und Dıe Türkısche Zeıtgenössısche Musık. Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 36(1), 57-70. https://izlik.org/JA63JU73FN
7. Baş, A. H., & Karaca, T. (2023). Saz musikisinde etüt kavramı ve Alaeddin Yavaşca’nın etütlerinin incelenmesi. Eurasian Journal of Music and Dance, 23, 269–287. https://doi.org/10.31722/ejmd.1307189
8. Coşkuner, S. (2016). Türkiye’de Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri bireysel çalgı eğitimi dersinde (yaylı çalgılar) piyano eşlikli çalışmalara ilişkin öğretmen görüşleri. Afyon Kocatepe Üniversitesi Akademik Müzik Araştırmaları Dergisi, 2(3), 83–104. https://doi.org/10.5578/amrj.10806

9. Çelik, Ö. (2019). Kabak kemane için pozisyon değiştirme önerileri. Eurasian Journal of Music and Dance, 15, 105–116. https://doi.org/10.31722/ejmd.668511
10. Dincel, D., Çelik, Ö., & Algı, S. (2024). Kabak kemande transpozisyon becerilerinin geliştirilmesine yönelik eğitimci ve icracı görüşleri. Eurasian Journal of Music and Dance, 25, 117–135. https://doi.org/10.31722/ejmd.1547469
11. Elledge, R., & Jones, J. (2021). Character failings in the surgeon fallen from grace: a thematic analysis of disciplinary hearings against surgeons 2016-2020. Journal of medical ethics, medethics-2020-106809. Advance online publication. https://doi.org/10.1136/medethics-2020-106809
12. Ergene, A. (2024). Geçmişten günümüze Batı müziği tarihine yolculuk. Akademisyen Yayınevi Kitabevi. Erkan, Ç. (2012). Türk müziği çalgıları için yeni eser tasarımı. Ege Üniversitesi Devlet Türk Musikisi Konservatuvarı Dergisi, 1, 95–98.
13. Gazimihal, R. M. (1939). Türkiye Avrupa Musiki Münasebetleri. Maarif Basımevi.
14. Gönül, M. (2024). Üslûp ve Tavır Bağlamında Türk Mûsikîsi İcrâsında Yorum Unsurları. İSTEM, 43, 1-30. https://doi.org/10.31591/istem.1465082
15. Johannsen, A. (1936). The Importance of Bow Technique. Music Educators Journal, 23(3), 29-31.
16. Kalkan, A. (2025). Makamların Batı müziği kültür ve eğitimine entegrasyonu: Teorik ve pratikte kültürel birleşim. Yegah Müzikoloji Dergisi, 8(1), 236–256. https://doi.org/10.51576/ymd.1615143
17. LeCompte, M. D., & Schensul, J. J. (2000). Analyzing and Interpreting Ethnographic Data. AltaMira Press.
18. Mungan, E., Yazıcı, Z. F., & Kaya, M. U. (2017). Perceiving boundaries in unfamiliar Turkish makam music: Evidence for Gestalt universals? Music Perception, 34(3), 267–290. https://doi.org/10.1525/mp.2017.34.3.267
19. Parasız, G. (2010). Eğitim müziği eksenli keman öğretiminde kullanılmakta olan çağdaş Türk müziği eserlerinin tespitine yönelik bir çalışma. Sanat Dergisi, 15, 19–24. https://izlik.org/JA84GL57ZG
20. Poulin, P. L. (2000). Review of Modal Counterpoint, Renaissance Style, by Peter N. Schubert. Music Theory Spectrum, 22(2), 267–270.
21. Pourjavady, A. H. (2024). The modal system. In Music Making in Iran from the 15th to the Early 20th Century. Edinburgh University Press.
22. Say, A. (1994). Müzik tarihi. Müzik Ansiklopedisi Yayınları.
23. Sağer, T. (2002). Cumhuriyetten günümüze okul şarkıları üzerine bir inceleme (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). YÖKSİS Tez.
24. Scholes, P. A., & Ward, J. O. (1978). The Concise Oxford Dictionary of Music (2nd ed.). Oxford University Press.
25. Şimşek, M. (2025). Kemane icrasında yay uygulamaları: Detache ve legato teknikleri. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 18(49), 513–529. https://doi.org/10.12981/mahder.1601705
26. Yalçınkaya, B. (2012). Çalgı eğitiminde etüt yazma modeli. Fine Arts, 7(1), 21–34.
27. Yener, S. (2014). Türk musikisi ve Türk kimliği. Yeni Türkiye Türk Musikisi Özel Sayısı, 57.
28. Yoldaş, E. (2021). Nikolay Rimski Korsakov’un “Flight of the Bumblebee” adlı eserinin kabak kemaneye uyarlanması. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi.
29. Yöntem, V., & Türkmen, U. (2023). Kabak kemanede kullanılan sağ ve sol el tekniklerine yönelik eğitimci ve icracı görüşleri. Eurasian Journal of Music and Dance, 22, 90–110. https://doi.org/10.31722/ejmd.1189520
30. Yurdagül, H. Z. (2023). Batı müziği notasyon sisteminde yazılmış eserlerin A.E.U. nota yazım sistemine aktarım teknikleri. Eurasian Journal of Music and Dance, 23, 99–126. https://doi.org/10.31722/ejmd.1335979