OKULA DEVAM EDEN 5-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARIN ANNELERİNİN BAĞLANMA BİÇİMLERİ, KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE ÇOCUKLARIN BAĞLANMA BİÇİMLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Ertan Görgü

doi:10.17240/aibuefd.2018..-364644

OKULA DEVAM EDEN 5-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARIN ANNELERİNİN BAĞLANMA BİÇİMLERİ, KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE ÇOCUKLARIN BAĞLANMA BİÇİMLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırmada, okula devam eden 5-6 yaş grubu çocukların annelerinin bağlanma biçimleri ile annelerin kişilik özellikleri ve çocukların annelerine bağlanma biçimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modeline uygun olarak tasarlanan araştırmanın çalışma grubunu İstanbul ili Avrupa yakasında araştırmaya katılmayı kabul eden 160 anne ve onların çocukları (84 kız, 76 erkek; 74 beş yaş, 86 altı yaş) oluşturmuştur. Araştırmada demografik bilgiler için "Kişisel Bilgi Formu", annelerin kişilik özelliklerini ölçmek için "16 Kişilik Envanteri (16 PF)", annelerin bağlanma biçimlerini ölçmek için Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri (YİYE), çocukların bağlanma biçimlerini ölçmek için "Oyuncak Öykü Tamamlama Testi (OÖTT)" kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda; Annelerin bağlanma biçimleri ile kişilik özellikleri arasında sadece endişe düzeyi alt boyutunda bir ilişki tespit edilmiştir. Buna karşın annelerin kişilik özelliklerinden dışadönüklük-içedönüklük, endişeli-rahat, gerçeklik-duyarlı, kabullenen-bağımsız, serbest-kontrollü değişkenleri ile çocukların bağlanma biçimleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Annelerin bağlanma biçimleri ile çocukların bağlanma biçimleri arasında ise anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.

Anahtar Kelimeler

Bağlanma,anne kişilik özellikleri,Kuşaklararası bağlanma ilişkisi

Kaynakça

Ainsworth, M. D. S. (1992) A consideration of social referencing in the context of attachment theory and research. In S. Feinman (Ed.) Social Referencing and The Social Consruction of Reality, 349-367. New York: Plenum.
Ainsworth, M. D. S. (1979). Infant–mother attachment. American Psychologist, 34, 932–937.
Ainsworth, M.D.S., Blehar, M.C., Waters, E., & Wall, S. (1978). Patterns of attachment: A psychological study of the strange situation. Hillsdale, NJ: Erlbaum.
Aytemiz, T. (2010). Ebeveynin kişiliği, çocuğun mizacı ve ebeveyn tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Unpublished master’s thesis). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Anabilim Dalı.
Backström, M., & Holmes, B. J. (2001). Measuring adult attachment: A construct validation of twoself-report instruments. Scandinavian Journal of Psychology, 42, 79–86.
Belsky, J. (1984). The determinants of parenting: A process model. Child Develoment, 55, 83–96.
Belsky, J.& Casidy, J. (1994). Attachment: Theory and evidence. In M. Rutter & D. Hay (Ed.), Development Through Life: A Handbook for Clinicians (373-402). Oxford: Blackwell.,
Belsky, J., Fish, M., & Isabella, R. (1991). Continuity and discontinuity in infant negative and positive emotionality: Family antecedents and attachment consequences. Developmental Psychology, 27, 421–431.

Belsky, J., Gilstrap, B., & Rovine, M. (1984). The Pennsylvania Infant and Family Development Project: I. Stability and change in mother-infant and father-infant interaction in a family setting at one, three, and nine months. Child Development, 55, 692-705.
Bowlby, J. (1959). Separation anxiety. International Journal of Psycho- Analysis, 41, 1-25.
Bowlby, J. (1980). Attachment and Loss: Wolume III. Loss: Sadness and depression. New York: Basic Books.
Çamurlu-Keser, C. (2006) Annenin bağlanma düzeyi ve çocuk yetiştirme sürecinin çocuğun bağlanma düzeyine etkisi. Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Gelişim Psikolojisi Bilim Dalı. (Unpublished master’s thesis). Bursa.
Capps L, Sigman M, Sena R., Henker, B. & Whalen, C. (1996) Fear, anxiety, and perceived control in children of agoraphobic parents. J Child Psychol Psychiatry, 37(4): 445-52.
Cassidy, J. (1994). Emotion regulation: Influences of attachment relationships. Monographs of the Society for Research in Child Development, 59, 228–249.
Clark, L.A., Kochanska, G.& Ready, R. (2000). Mothers' personality and its interaction with child temperament as predictors of parenting behavior. Journal of Personality and Social Psychology, 2, 274-285.
Coplan, J.R., Reichel, M. & Rowan, K. (2009). Exploring the associations between maternal personality, child temperament, and parenting: A focus on emotions. Personality and Individual Differrences, 46, 241-246.
Cozolino, L. (2014). İnsan ilişkilerinin nörobilimi, (Çeviren: Mirel Benveniste) İstanbul: Psikoterapi Enstitüsü Eğitim Yayınları.
Diener, M., Nievar, MA. & Wright, C. (2003). Attachment security among mothers and their young children living in poverty: Associations with maternal, child, and contextual characteristics. Merrill-Palmer Quarterly, 49, 254-282.
Erermiş, S., Bellibaş, E., Özbaran, B., Demirak-Büyüküşoğlu, N., Altıntoprak, E., Bildik, T. & Korkmaz-Çetin, S. (2009) Ayrılma anksiyetesi bozukluğu olan okul öncesi yaş grubu çocukların annelerinin mizaç özellikleri. Türk Psikiyatri Dergisi 2009; 20(1): 14-21
Field, T. (1994). The effects of mother's physical and emotional unavailability on emotion regulation. In N. A. Fox (Ed.), The development of emotion regulation: Biological and behavioral considerations. Monographs of the Society for Research in Child Development, 59. (pp. 208–227) (2-3, Serial No. 240).
Griffin, D., & Bartholomew, K. (1994). The metaphysics of measurement: The case of adult attachment. In K. Bartholomew, & D. Perlman (Eds.), Advances in personal relationship: Attachment processes in adulthood (Vol. 5, pp. 17–52). London: Kingsley.
Gürsoy, F., Aral, N., Bütün-Ayhan, A., Aydoğan, Y. (2004). Annesi Çalışan ve Çalışmayan Çocukların Bağımlılık Eğilimlerinin İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi. Eğitim Fakültesi Dergisi, 26, 62-71
Hazan, C. & Shaver, P.R. (1994). Bağlanma: yakın ilişkilerle ilgili araştırmalar için bir çerçeve (Çev. Ali Dönmez). Türk Psikoloji Bülteni, 16- 17, Mart-Haziran 2000, 29-50.
Ispa, J.M., Fine, M. & Thornburg, K.R. (2002) Maternal personality as a moderator of relations between difficult ınfant temperament and attachment security ın low-ıncome families. Infant Mental Health, 23(1–2), 130–144
Jarvis, P.A., & Creasey, G.L. (1991). Parental stress, coping, and attachment in families with an 18-month-old infant. Infant Behavior and Development, 14, 383–395.
Knox, J. (1999). The relevance of attachment theory to a contemporary Jungian view of internal world: internal working models, implicit memory and internal objects. Journal of Analytical Psychology, 44, 511-530.
Kobak, R., & Sceery, A. (1988). Attachment in late adolescence: Working models of attachment, affect regulation, and perceptions of self and others. Child Development, 88, 135–146.
Kochanska, G. (1995) Children's Temperament, Mothers' Discipline, and Security of Attachment: Multiple Pathways to Emerging Intemalization. Society for Research in Child Development, Inc. 66, 597-615
Kochanska, G., & Aksan, N. (2004). Development of mutual responsiveness between parents and their young children. Child Development, 75, 1675–1676.
Kochanska, G., Clark L.A. & Goldman M. S.(1997). Implications of mothers' personality for their parenting and their young children's developmental outcomes. Journal of Personality 65:2, 387-420
Kulaksızoğlu, A. (1999) Ergenlik Psikolojisi, Remzi Kitabevi, İstanbul.
Lickenbrock,D.M.& Braungart-Rieker, J.M. (2015). Examining antecedents of infant attachment security with mothers and fathers: An ecological systems perspective. Infant Behavior & Development 39, 173–187
Lieberman S.(1979). A transgenerational theory, Journal of Family Therapy, 1:347-360
Lippe, A., Von Der Eilertsen, D. A., Hartmann, E., Kille, K. (2010). The role of maternal attachment ın children’s attachment and cognitive executive functioning: a preliminary study. Attachment and Human Development, 12(5), 429-444.
Mahler, S., Pine, F. & Bergman, A. (2003) İnsan yavrusunun psikolojik doğumu (Çev. Ali Nahit Babaoğlu). Metis Ötekini Dinlemek. İstanbul
Main, K., Kaplan, N. & Cassidy, J. (1985) Security in ınfancy, childhood and adulthood: a move to the level of representation. Monographs of The Society for Research in Child Development. 50 (Vol. 1-2, Serial
Main, M. (1995). Recent studies in attachment: Overview, with selected implications for clinical work. (Ed: Goldberg, Susan; Muir, Roy; Kerr, John. Attachment theory: Social, developmental, and clinical perspectives. Hillsdale, NJ, US: Analytic Press.
McNally, S., Eisenberg, N. &Haris, J.D.(1991). Consistency and change in maternal child rearing practices and values: A longitudinal study. Child Development, 62, 190-198.
Miller L, Kramer R, Wamer V, Wickramaratne P. & Weissmann M. (1997). Intergenerational transmission of parental bonding among women. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry; 36:1134-1139.
Murray, L. (1992). The impact of postnatal depression on infant development. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 33, 543–561.
Nair,H., & Murray,A. (2005) Predictors of attachment security in preschool children from ıntact and divorced families. The Journal of Genetic Psychology, 166(3), 245–263.
Onishi, M., Gjerde, P. F., & Block, J. (2001). Personality implications of romantic attachmentpatterns in young adults: A multi-method, multi-informant study. Personality and Social Psychology Bulletin, 27, 1097–1110.
Rispoli,K., McGoey,K., Koziol,N. & Schreiber, J. (2013) The ralation of paranting, child temperement and attachment security in early childhood to social competence at school entry. Journal of School Psychology, 51; 643-658
Ruppert, F. (2011). Travma, bağlanma ve aile konstelasyonları, (Çeviren: Fatma Zengin) (1. Basım) İstanbul: Kaknüs Yayınları.
Sabatier C. & Lannegrand-Willems L. (2005). Transmission of family values and attachment: a french three-generation study applied psychology. An Internatıonal Review, 54(3), 378–395
Savage, J. (2014). The association between attachment. parental bonds and physically aggresive and violent behavior: a comprehensive review. Aggression and Violent Behavior, 19 (2),164-178.
Selçuk, E., Günaydin, G., Sumer, N., Harma, M., Salman, S., Hazan, C., Doğruyol, B. & Ozturk, A. (2010) Self-reported romantic attachment style predicts everyday maternal caregiving behaviour at home. Journal of Research in Personality 44; 544–549
Şendil, G. & Cesur, S. (2011). The Relationships Between Parental Attitudes And Their Personalities And Values. Electronic Journal of Social Sciences. Autumn, 10 (38); 001-22
Shaver, P. R., & Brennan, K. A. (1992). Attachment styles and the ‘Big Five’ personality traits: Their connections with each other and with romantic relationship outcomes. Personality and Social Psychology Bulletin, 18, 536–545.
Somer, O.,Korkmaz, M. & Tatar, A. (2004). Kuramdan uygulamaya Beş Faktör KişilikModeli ve Beş Faktör Kişilik Envanteri (5FKE), Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, 128.
Stahl, S. (2014). Bağlanma korkusu. (Çeviren: Ceyda Aydın) İstanbul. Kuraldışı Yayıncılık
Steele, H., & Steele, M. (1994). Intergenerational patterns of attachment. In K. Bartholomew & D. Perlman (Eds.), Advances in personal relationships, Vol. 5. Attachment processes in adulthood (pp. 93-120). London: Jessica Kingsley.
Sumner, G., & Spietz, A. (1994). NCAST caregiver/parent–child interaction teaching manual. Seattle, WA: School of Nursing, University of Washington, NCAST Publications.
Svanberg, O. G. (1989. Attachment, resilience and prevention, Journal of Mental Health, 7(6):543-578.
Teti, D.M., Nakagawa, M., Das, R., & Wirth, O. (1991). Security of attachment between pre-schoolers and their mothers: Relations among social interaction, parenting stress, and mothers’ sorts of the Attachment Q-set. Developmental Psychology, 27, 440–447.
Thompson, R. A., Meyer, S. (2007). The socialization of emotion regulation ın the family. j. gross (ed.). Handbook of emotion regulation, New York: Guilford Press.
Van den Boom, D. C. (1994). The influence of temperament and mothering on attachment and exploration: An experimental manipulation of sensitive responsiveness among lower-class mothers with irritable infants. Child Development, 65, 1457–1477.
van Ijzendoor, M.H. (1995) Associatins between adult attachment representations and parent-child attachment, parental responsiveness, and clinical status: A meta-analysis on the predective validty of the adult attachment interview. Psychological bulletin. 117, 384-403
van Ijzendoor, M.H.& Bakermans-Kranenburg, M.J. (1997) Interganarational transmission of attachment: A move to the Contextual level. In L. Atkinson and K.J.Zucker (Eds.) Attachment and Psychcology (pp. 135-170). New York: The Guilford Press.
Weber, D. A. (2003). A comparison of ındividual psychology and attachment theory. Journal of Individual Psychology, 59, (3), 246-262.
Yerlioğlu, A.Y. (2010) The relation of attachment security with maternal responsiveness and child's socioemotional competence: using the attachment qset with a turkish preschool sample. Boğaziçi University Master of Arts in Psychology. İstanbul.
Zwönitzer, A., Ziegenhain, U., Bovenschen, I., Bressem, K., Pillhofer, M., Fegert, J.M., Spangler, G., Gerlach, J., Gabler, S. & Künster, A.K (2015) effects of early intervention in children at risk: short-term and long-term findings from an attachment-based intervention program. Mental Health & Prevention, 3(3); 98-102
http://www.7cokgec.org/bakici_secimi.php (Accessed on 24.10.2013)
http://www.dbe.com.tr/tr-TR/Content/Default.aspx?SectionID=338 (Accessed on 08.05.2012)
http://www.psy.metu.edu.tr/rrl/research/tubitak2005tr (Accessed on 17.11.2013)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ertan Görgü

Yayımlanma Tarihi

30 Mart 2018

Gönderilme Tarihi

12 Ekim 2018

Kabul Tarihi

11 Aralık 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 18 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018..-364644

IZ

https://izlik.org/JA97TN62AR

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Görgü, E. (2018). OKULA DEVAM EDEN 5-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARIN ANNELERİNİN BAĞLANMA BİÇİMLERİ, KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE ÇOCUKLARIN BAĞLANMA BİÇİMLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 186-209. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018..-364644

AMA

1.Görgü E. OKULA DEVAM EDEN 5-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARIN ANNELERİNİN BAĞLANMA BİÇİMLERİ, KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE ÇOCUKLARIN BAĞLANMA BİÇİMLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ. BAİBÜEFD. 2018;18(1):186-209. doi:10.17240/aibuefd.2018.-364644

Chicago

Görgü, Ertan. 2018. “OKULA DEVAM EDEN 5-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARIN ANNELERİNİN BAĞLANMA BİÇİMLERİ, KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE ÇOCUKLARIN BAĞLANMA BİÇİMLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 18 (1): 186-209. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018. -364644.

EndNote

Görgü E (01 Mart 2018) OKULA DEVAM EDEN 5-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARIN ANNELERİNİN BAĞLANMA BİÇİMLERİ, KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE ÇOCUKLARIN BAĞLANMA BİÇİMLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 18 1 186–209.

IEEE

[1]E. Görgü, “OKULA DEVAM EDEN 5-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARIN ANNELERİNİN BAĞLANMA BİÇİMLERİ, KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE ÇOCUKLARIN BAĞLANMA BİÇİMLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ”, BAİBÜEFD, c. 18, sy 1, ss. 186–209, Mar. 2018, doi: 10.17240/aibuefd.2018..-364644.

ISNAD

Görgü, Ertan. “OKULA DEVAM EDEN 5-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARIN ANNELERİNİN BAĞLANMA BİÇİMLERİ, KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE ÇOCUKLARIN BAĞLANMA BİÇİMLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 18/1 (01 Mart 2018): 186-209. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018. -364644.

JAMA

1.Görgü E. OKULA DEVAM EDEN 5-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARIN ANNELERİNİN BAĞLANMA BİÇİMLERİ, KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE ÇOCUKLARIN BAĞLANMA BİÇİMLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ. BAİBÜEFD. 2018;18:186–209.

MLA

Görgü, Ertan. “OKULA DEVAM EDEN 5-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARIN ANNELERİNİN BAĞLANMA BİÇİMLERİ, KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE ÇOCUKLARIN BAĞLANMA BİÇİMLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 18, sy 1, Mart 2018, ss. 186-09, doi:10.17240/aibuefd.2018. -364644.

Vancouver

1.Ertan Görgü. OKULA DEVAM EDEN 5-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARIN ANNELERİNİN BAĞLANMA BİÇİMLERİ, KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ VE ÇOCUKLARIN BAĞLANMA BİÇİMLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ. BAİBÜEFD. 01 Mart 2018;18(1):186-209. doi:10.17240/aibuefd.2018. -364644

Cited By

OKUL ÖNCESİ EĞİTİMİNE DEVAM EDEN 5-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARDA BAĞLANMA VE ANNE-BABA-ÇOCUK İLİŞKİSİ

Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.33418/ataunikkefd.728923

ANNELERİN TOPLUMSAL CİNSİYET ALGISI VE DUYGU SOSYALLEŞTİRME DAVRANIŞI İLE ÇOCUĞUN ANNEYE BAĞLANMA TÜRÜ ARASINDAKİ İLİŞKİ

Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi

https://doi.org/10.33708/ktc.1180790

Genç Yetişkinlerde Bağlanma Stillerinin Karanlık Dörtlü, Benlik Saygısı Ve Çocukluk Çağı Travmaları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.57135/jier.1287729

Adapting the Parental Attachment Recognition Scale for Parents Nurturing Preschool Children into Turkish (Okul Öncesi Çocuğu Olan Ebeveynlerin Bağlanma Tanıma Ölçeğinin Türkçeye Uyarlaması)

Bartın University Journal of Faculty of Education

https://doi.org/10.14686/buefad.1358283

Adaptation of the Parental Attachment Recognition Scale to Turkish Culture

Cukurova University Faculty of Education Journal

https://doi.org/10.14812/cuefd.1517045