ERKEK TOPLUMSAL CİNSİYET ROLÜ STRESİ ÖLÇEĞİ’NİN (ETCRSÖ) GELİŞTİRİLMESİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Öznur Bayar; Özlem Haskan Avcı; Muharrem Koç

doi:10.17240/aibuefd.2018..-371876

ERKEK TOPLUMSAL CİNSİYET ROLÜ STRESİ ÖLÇEĞİ’NİN (ETCRSÖ) GELİŞTİRİLMESİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Öz

Toplumsal cinsiyet rollerinin gereklerini yerine getirmek birey için stres verici olabilmektedir. Bu çalışmada, Türkiye kültüründe Erkek Toplumsal Cinsiyet Rolü Stresi Ölçeği’nin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla öncelikle, 201 erkek öğrenci üzerinde nitel bir çalışma yapılmış ve erkeklerin en çok zorluk yaşadıkları konulardan yola çıkılarak Erkek Toplumsal Cinsiyet Rolü Stresi Ölçeği için maddeler yazılmıştır. Ölçek geçerlik ve güvenirlik çalışmaları kapsamında, Türkiye’de farklı üniversitelerde lisans ve lisansüstü öğrenimine devam eden toplam 595 erkek öğrenciye uygulanmıştır. Ölçeğin kapsam geçerliği için uzman görüşü alınmıştır. Yapı geçerliği açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile test edilmiştir. Ayrıca ölçeğin ölçüt bağıntılı geçerliği incelenmiştir. Ölçeğin güvenirliği ise Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı (Alpha= ,90) ve test tekrar test yöntemi ile iki ayrı ölçüm arasında korelasyon katsayısı (,91) hesaplanarak sınanmıştır. Sonuç olarak ETCRSÖ’nün Türkiye kültüründe erkeklerin toplumsal cinsiyet rolü streslerini ölçen geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Toplumsal cinsiyet,toplumsal cinsiyet rolü,toplumsal cinsiyet rolü stresi,erkek toplumsal cinsiyet rolü stresi.

Kaynakça

Atay, T. (2012). Çin işi Japon işi: Cinsiyet ve cinsellik üzerine antropolojik değiniler. İstanbul: İletişim Yayınları.
Atılgan, H. Kan, A. Doğan, N. (2016). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Ankara: Anı Yayıncılık
Bem, S. L. (1974). The measurement of psychological androgyny. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 42(2), 155-162.
Bem, S. L. (1975). Sex role adaptability one consequence of psychological androgyny. Journal of Personality and Social Psychology, 31(4), 634–643.
Büyüköztürk (2002). Faktör Analizi: Temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı. Eğitim Yönetimi Dergisi. Güz. 470-483.
Büyüköztürk, Ş. (2013). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (18.basım). Ankara: PegemA Yayıncılık.
Cattell, R. B. (1978). The scientific use of factor analysis in behavioral and life sciences. New York: Plenum.
Copenhaver, M.M., & Eisler, R.M. (1996). Masculine gender role stress: A perspective on men's health. In P.M. Kato (Ed.), Health psychology of special populations: Issues in age, gender, andethnicity (pp. 219-235). New York: Plenum Press.

Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik (3. Basım). Ankara: Pegem Yayıncılık.
Dökmen, Z. Y. (1991). Bem cinsiyet rolü envanteri kadınsılık ve erkeksilik ölçekleri Türkçe formunun psikometrik özellikleri. Kriz Dergisi 7(1), 27-40.
Dökmen, Z. Y. (2015). Toplumsal cinsiyet: Sosyal psikolojik açıklamalar. İstanbul: Remzi Kitabevi.
Eisler, R. M., & Skidmore, J. R. (1987). Masculine gender role stress: Scale development and component factors in the appraisal of stressful situations. Behavior Modification, 11(2), 123-136.
Eisler, R. M., & Blalock, J. A. (1991). Masculine gender role stress: Implications for the assessment of men. Clinical Psychology Review, 11, 45–60.
Eisler, R. M. (1995). The relationship between masculine gender role stress and men’s health risk: The validation of a construct. In R. F. Levant & W. S. Pollack (Eds.), A new psychology of men (pp. 207–228). New York: Basic Books.
Etcep, (2016). Eğitimde toplumsal cinsiyet eşitliği projesi. 12 Şubat 2016 tarihinde http://etcep.meb.gov.tr/ adresinden alınmıştır.
Fraenkel, J.R. ve Wallen, N.E. (2006). How to design and evaluate research in education. NY: McGraw-Hill.
Gillespie, B. L.,& Eisler, R.M. (1992). Development of the Feminine Gender Role Stress Scale: A cognitive-behavioral measure of stress, appraisal, and coping for women. Behavior Modification, 16, 426–438.
Goldberg, H. (2009). The hazards of being male: Surviving the myth of masculine privilege. Iconoclassics Publishing.
Hooper, D., Coughlan, J., Mullen, M.: Structural Equation Modelling: Guidelines for Determining Model Fit. Electronic Journal of Business Research Methods, 6(1), 53-60.
Jöreskog, K. G., & Sörbom, D. (1993). LISREL 8: Structural equation modeling with the SIMPLIS command language. Scientific Software International.
Kağıtçıbaşı, Ç. (2016). Dünden bugüne insan ve insanlar. İstanbul: Evrim Yayınevi.
Kavuncu, A. N. (1987). BEM Cinsiyet Rolü Envanteri'ni Türk toplumuna uyarlama çalışmaları. Yüksek Lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
Kline, P. (1994). An easy guide to factor analysis. New York: Routledge.
Kline, P. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. New York: The Guilford Press.
McCreary, D. R., Newcomb, M. D. & Sadava, S. W. (1999). The male role, alcohol use, and alcohol problems: A structural modeling examination in adult women and men. Journal of Counseling Psychology, 46, 109–124.
Nunnally, J. & Bernstein, I. (1994). Psychometric theory. New York: McGraw-Hill.
O’Heron C. A., & Orlofsky, J. L. (1990). Stereotypic and nonstereotypic sex role trait and behaviour orientations gender ıdentity, and psychological adjustment. Journal of Personality and Social Psychology, 58(1) 134–143.
Özkan, T. & Lajunen, T. (2005). Masculinity, femininity, and the Bem Sex Role Inventory in Turkey. Sex Roles, 52, 103-110.
Sauer, M.K. (1992). The role of masculine gender role stress in expressivity and social support network factors. Unpublished doctoral dissertation, Virginia Polytechnic Institute and State University, Blacksburg, VA.
Scott, J. W. (2007). Toplumsal cinsiyet: Faydalı bir tarihsel analiz kategorisi. Çev., A. T. Kılıç. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Stevens, J. (1996). Applied multivariate statistics for the social sciences (3th ed.). New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.
Sümer, N. (2000). Yapısal eşitlik modelleri. Türk Psikoloji Yazıları, 3(6), 49-74.
Swartout, K.M, Parrott, D.J., Cohn, A.M., Hagman, B.T., & Gallagher, K.E. (2014). Development of the abbreviated Masculine Gender Role Stress Scale. Psychological Assessment, 27(2), 489-500.
Well, S., Kolk, A. M. & Arrindell, W. A. (2005). Cross-cultural validity of the Masculine and Feminine Gender Role Stress Scales. Journal of Personality Assessment, 84(3), 271-278.
Tang, C. S. K. & Lau, B. H. B. (1995). The Chinese gender role stress scales. Behavior Modification, 20(3), 321.
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using Multivariate Statistics (6th edition). Needham Heights, MA: Allyn & Bacon.
Türkoğlu, B. (2013). Violance as a way of reconstructing manhood: The role of threathened manhood and masculine ideology on violence against women. Yüksek Lisans tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
World Economic Forum, (2010). The global gender gap report. 10 Nisan 2016 tarihinde https://www.weforum.org/reports/global-gender-gap-report-2010/ adresinden alınmıştır.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Öznur Bayar Bu kişi benim

Özlem Haskan Avcı

Muharrem Koç Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

30 Mart 2018

Gönderilme Tarihi

26 Haziran 2017

Kabul Tarihi

27 Aralık 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 18 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018..-371876

IZ

https://izlik.org/JA26BE24YP

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Bayar, Ö., Haskan Avcı, Ö., & Koç, M. (2018). ERKEK TOPLUMSAL CİNSİYET ROLÜ STRESİ ÖLÇEĞİ’NİN (ETCRSÖ) GELİŞTİRİLMESİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 57-76. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018..-371876

AMA

1.Bayar Ö, Haskan Avcı Ö, Koç M. ERKEK TOPLUMSAL CİNSİYET ROLÜ STRESİ ÖLÇEĞİ’NİN (ETCRSÖ) GELİŞTİRİLMESİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. BAİBÜEFD. 2018;18(1):57-76. doi:10.17240/aibuefd.2018.-371876

Chicago

Bayar, Öznur, Özlem Haskan Avcı, ve Muharrem Koç. 2018. “ERKEK TOPLUMSAL CİNSİYET ROLÜ STRESİ ÖLÇEĞİ’NİN (ETCRSÖ) GELİŞTİRİLMESİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 18 (1): 57-76. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018. -371876.

EndNote

Bayar Ö, Haskan Avcı Ö, Koç M (01 Mart 2018) ERKEK TOPLUMSAL CİNSİYET ROLÜ STRESİ ÖLÇEĞİ’NİN (ETCRSÖ) GELİŞTİRİLMESİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 18 1 57–76.

IEEE

[1]Ö. Bayar, Ö. Haskan Avcı, ve M. Koç, “ERKEK TOPLUMSAL CİNSİYET ROLÜ STRESİ ÖLÇEĞİ’NİN (ETCRSÖ) GELİŞTİRİLMESİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”, BAİBÜEFD, c. 18, sy 1, ss. 57–76, Mar. 2018, doi: 10.17240/aibuefd.2018..-371876.

ISNAD

Bayar, Öznur - Haskan Avcı, Özlem - Koç, Muharrem. “ERKEK TOPLUMSAL CİNSİYET ROLÜ STRESİ ÖLÇEĞİ’NİN (ETCRSÖ) GELİŞTİRİLMESİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 18/1 (01 Mart 2018): 57-76. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018. -371876.

JAMA

1.Bayar Ö, Haskan Avcı Ö, Koç M. ERKEK TOPLUMSAL CİNSİYET ROLÜ STRESİ ÖLÇEĞİ’NİN (ETCRSÖ) GELİŞTİRİLMESİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. BAİBÜEFD. 2018;18:57–76.

MLA

Bayar, Öznur, vd. “ERKEK TOPLUMSAL CİNSİYET ROLÜ STRESİ ÖLÇEĞİ’NİN (ETCRSÖ) GELİŞTİRİLMESİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 18, sy 1, Mart 2018, ss. 57-76, doi:10.17240/aibuefd.2018. -371876.

Vancouver

1.Öznur Bayar, Özlem Haskan Avcı, Muharrem Koç. ERKEK TOPLUMSAL CİNSİYET ROLÜ STRESİ ÖLÇEĞİ’NİN (ETCRSÖ) GELİŞTİRİLMESİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. BAİBÜEFD. 01 Mart 2018;18(1):57-76. doi:10.17240/aibuefd.2018. -371876

Cited By

Bir Dijital Aktivizm Örneği Olarak İstanbul Sözleşmesi: Twitter üzerinden bir söylem analizi

Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi

https://doi.org/10.35235/uicd.893945

Ruminasyon Eğilimine Öğrenilmiş Pasiflik Yönünden Bakış: Koruyucu ve Otoriter Ebeveyn Tutumları ile Geleneksel Toplumsal Cinsiyet Rolü Algılarının Yordayıcı Rolleri

Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi

https://doi.org/10.47994/usbad.988545

ERKEĞE YÖNELİK TOPLUMSAL CİNSİYET ROLLERİ TUTUM ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ

Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi

https://doi.org/10.35375/sayod.1018381

0-6 Yaş Çocuğu Olan Ebeveynler İçin Toplumsal Cinsiyet Rollerine İlişkin Tutum Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.33437/ksusbd.1145409

Üniversite Öğrencilerinin Kadınlık-Erkeklik ve Kadına İlişkin Namus Anlayışı Tutumu

Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi

https://doi.org/10.31461/ybpd.435462

Masculine Gender Role Stress and Attitudes Towards Seeking Psychological Help: Serial Mediation by Self-Stigma and Self-Compassion

Current Psychology

https://doi.org/10.1007/s12144-023-04702-1

ERKEK TOPLUMSAL CİNSİYET ROLÜ STRESİ ÖLÇEĞİ’NİN (ETCRSÖ) GELİŞTİRİLMESİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

ERKEK TOPLUMSAL CİNSİYET ROLÜ STRESİ ÖLÇEĞİ’NİN (ETCRSÖ) GELİŞTİRİLMESİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Bir Dijital Aktivizm Örneği Olarak İstanbul Sözleşmesi: Twitter üzerinden bir söylem analizi

Ruminasyon Eğilimine Öğrenilmiş Pasiflik Yönünden Bakış: Koruyucu ve Otoriter Ebeveyn Tutumları ile Geleneksel Toplumsal Cinsiyet Rolü Algılarının Yordayıcı Rolleri

ERKEĞE YÖNELİK TOPLUMSAL CİNSİYET ROLLERİ TUTUM ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ

0-6 Yaş Çocuğu Olan Ebeveynler İçin Toplumsal Cinsiyet Rollerine İlişkin Tutum Ölçeği’nin Geliştirilmesi: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Üniversite Öğrencilerinin Kadınlık-Erkeklik ve Kadına İlişkin Namus Anlayışı Tutumu

Masculine Gender Role Stress and Attitudes Towards Seeking Psychological Help: Serial Mediation by Self-Stigma and Self-Compassion

TOPLUMSAL CİNSİYET KALIP YARGILARI ÖLÇEĞİ GELİŞTİRME ÇALIŞMASI

Erkek Cinsiyet Rolü Stresi Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

DUYGULAR SOSYOLOJİSİ VE CİNSİYET ÇALIŞMALARI KESİŞİMİNDE DUYGULAR VE ERKEKLİK TESİSİ

Support for Gender Equality Among Men Scale: Adaptation to Turkish culture