SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ BİRLEŞTİRİLMİŞ SINIF VE BİRLEŞTİRİLMİŞ SINIF ÖĞRETMENİ KAVRAMLARINA YÖNELİK METAFORİK ALGILARI

Öz

Sınıf öğretmeni adaylarının “birleştirilmiş sınıf” ve “birleştirilmiş sınıf öğretmeni” kavramına ilişkin algılarının metaforlar yoluyla belirlenmesini amaçlayan bu araştırmaya, 2017-2018 Eğitim-Öğretim yılı Bahar döneminde AİBÜ Eğitim Fakültesi Sınıf Eğitimi Ana bilim dalı son sınıfında okuyan 105 öğretmen adayı katılmıştır. Araştırmanın verileri “Birleştirilmiş sınıf … benzer/gibidir; çünkü …” ve “Birleştirilmiş sınıf öğretmeni … benzer/gibidir; çünkü …” biçiminde eksik bırakılmış bir cümlenin bulunduğu görüşme formuyla toplanmıştır. Veri toplama sürecinde öğretmen adaylarından birleştirilmiş sınıfa ve birleştirilmiş sınıf öğretmenine ilişkin akıllarına ilk gelen metaforları gerekçeleriyle birlikte yazmaları istenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim (fenomonoloji) deseni, toplanan verilerin analizinde ise içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Çalışma sonucunda birleştirilmiş sınıf kavramına ilişkin ileri sürülen 42 adet metafor 3 çeşit kavramsal kategori altında, birleştirilmiş sınıf öğretmenine ilişkin ileri sürülen 41 adet metafor 5 çeşit kavramsal kategori altında toplanmıştır. Araştırma sonucunda öğretmen adayları tarafından birleştirilmiş sınıf için; en fazla bahçe, TBMM, türlü yemeği, gökkuşağı, bilgisayar metaforları, birleştirilmiş sınıf öğretmeni için ise bahçıvan, aşçı, çiftçi, aile reisi, orkestra şefi, çok çocuklu anne, makine, güneş, maden suyu metaforları üretilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Metafor,birleştirilmiş sınıf,birleştirilmiş sınıf öğretmeni

Kaynakça

1. Akkaya, E. (2012). Ortaöğretim öğrenci ve öğretmenlerinin okul ve ideal okul algılarının metafor yoluyla analizi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
2. Aslan, S. (2013). Birleştirilmiş sınıflarda görev yapan öğretmenlerin “öğretmen” kavramı ile ilgili algılarının metaforik incelenmesi. Turkish Studies International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8, 43–59.
3. Aydın, F. ve Ünaldı, Ü. E. (2010). The analysis of geography teacher candidates perceptions towards “geography” concept with the help of metaphors. International Online Journal of Educational Sciences, 2 (2), 600-622.
4. Aydın, İ.S. ve Pehlivan, A. (2010). Türkçe öğretmeni adaylarının “öğretmen” ve “öğrenci” kavramlarına ilişkin kullandıkları metaforlar, Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 5, 818-842.
5. Aydoğdu, E. (2008). İlköğretim okullarındaki öğrenci ve öğretmenlerin sahip oldukları okul algıları ile ideal okul algılarının metaforlar (mecazlar) yoluyla analizi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Osmangazi Üniversitesi.
6. Balcı, A. (1999). Metaphorical images of school: school perceptions of students, teachers and parents from four selected schools (ın Ankara). Yayımlanmamış Doktora Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
7. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri (14. Baskı). Ankara: Pegem A. Yayıncılık.
8. Calderhead, J. & Robson, M. (1991). Images of teaching: Student teachers’ early conceptions of classroom practice. Teaching and Teacher Education, 7, 1–8.

9. Cameron, L. (2003). Metaphor in educational discourse. Advances in applied linguistics. London, UK: Continuum.
10. Cerit, Y. (2008). Öğrenci, öğretmen ve yöneticilerin müdür kavramı ile ilgili metaforlara ilişkin görüşleri. Eğitim ve Bilim, 33, 3-13.
11. Çırak, S. (2014). Ortaokul öğretmenlerinin “öğrenci” kavramına ilişkin metaforik algıları, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11, 221-236.
12. Doğan, D. (2014). Öğretmen adaylarının perspektifinden okul kavramının metaforlarla analizi, kuramsal Journal of Theoretical Educational Science, 7, 361-382.
13. Dursun, F. (2006). Birleştirilmiş sınıflarda eğitim ve sorunları ve çözüm önerileri. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2, 33-57
14. Eker C. ve Sıcak A., (2016). Sınıf öğretmeni adaylarının birleştirilmiş sınıflı öğretmenine ilişkin zihin imgeleri (metaforları). Mehmet Akif Ersoy Ü. Eğitim Fakültesi Dergisi, 3, 133-153
15. Ekiz, D. ve Koçyiğit, Z. (2013). Sınıf öğretmenlerinin “öğretmen” kavramına ilişkin metaforlarının tespit edilmesi, Kastamonu Eğitim Dergisi, 21, 439-458
16. İlter, İ. ( 2015). Sınıf öğretmeni adaylarının birleştirilmiş sınıf kavramına ilişkin metaforik algıları ilköğretim Online, 14, 1450-1468.
17. İzci E. Duran H. Taşar H. (2010). Birleştirilmiş sınıflarda öğretimin sınıf öğretmeni adaylarının algılarına göre ve birleştirilmiş sınıflarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin görüşleri açısından incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11, 19-3
18. Katz, L., Evangelou, D., & Hartman, J.A. (1990). The case for mixed-age grouping in early education. Washington, DC: National Association for the Education of Young Children.
19. Kıral B., Kıral E. ve Başdağ, S. (2013). İlkokul öğrencilerinin algılarına göre sınıf öğretmeni metaforları XII. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Sempozyumu, Sözlü Bildiri, 22 Mayıs, Aydın.
20. Köklü, M. (2000). Birleştirilmiş sınıfların yönetimi ve öğretim. İstanbul: Beta Basın Yayın Dağıtım.
21. Köksal, K. (2005). Türkiye’nin gerçeği birleştirilmiş sınıflı okullar. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9, 173-178. Lakoff, G. & Johnson, M. (2005). Metaforlar hayat, anlam ve dil. (Çev: G. Y. Demir). İstanbul: Paradigma Yayınları.
22. Little, A. (1994). Multi-Grade Teaching. A Review Of Research And Practice. Education Research Paper, 12, 63
23. Nalçacı, A. ve Bektaş, F. (2012). Öğretmen adaylarının okul kavramına ilişkin algıları, Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 13, 239-258.
24. Ocak, G. ve Gündüz, M. (2006). “Eğitim fakültesini yeni kazanan öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine giriş dersini almadan önce ve aldıktan sonra öğretmenlik mesleği hakkındaki metaforlarının karşılaştırılması”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8, 293-310.
25. Oğuzkan, A. F. (1981). Eğitim terimleri sözlüğü. Ankara: T.D.K. Yayıncılık
26. Ortony, A. (1993). Metaphor, language, and thought, In A. Ortony (Ed.), Metaphor and Tought. Cambridge: Cambridge University Press.
27. Örücü, D. (2012). İlköğretim sınıf öğretmenlerinin sınıfa ve sınıf yönetimine ilişkin metaforik bakışları: karşılaştırmalı bir durum çalışması, İlköğretim Online, 11, 342-352.
28. Patton. M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
29. Saban, A. (2009). Öğretmen adaylarının öğrenci kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeler. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7, 281-326.
30. Saban, A., Koçbeker, B. N., ve Saban, A., (2006). An investigation of the concept of theacher among prospective teachers through metaphor analysis. Educational Science Theory and Practice, 6, 461-522
31. Şahin, Ç. (2007). Birleştirilmiş sınıflarda öğretim. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
32. Taşdemir, M. (2012). Birleştirilmiş Sınıflarla Öğretim. (Geliştirilmiş 6. Baskı) Ankara: Pegem A Yayıncılık.
33. Taşdemir, M. (2014). Birleştirilmiş sınıflar hakkında sınıf öğretmeni adaylarının görüşleri: Beklenti ve metaforlar. Turkish Studies, 9, 1459-1475
34. Uzun, S.ve Paliç, G. (2013). Sınıf öğretmenlerinin sınıf kavramına ilişkin sahip oldukları algıların metaforlar yardımıyla incelenmesi, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6, 244-260.
35. Veenman, S. (1995). Cognitive and noncognitive effects of multigrade and multi-age classes: A best evidence synthesis. Review of Educational Research, 65, 319–381.
36. Yıldırım, A. Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara, Seçkin Yayıncılık.
37. Yıldırım, A. ve Şimşek H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (7. Baskı) Ankara: Seçkin Yayıncılık
38. Yıldız, M. ve Köksal, K. (2009). Birleştirilmiş sınıf uygulamasına ilişkin öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 17, 1-14.
39. Yılmaz, F., Göçen, S. ve Yılmaz, F. (2013). Öğretmen adaylarının öğretmen kavramına ilişkin algıları: bir metaforik çalışma. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9, 151-164