ÖĞRETMEN ADAYLARININ SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİMİNDE MÜZE KULLANIMINA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Çalışmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sosyal bilgiler öğretiminde müze kullanımına ilişkin görüşlerinin belirlenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu, Abant İzzet Baysal Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Anabilim Dallarının 3. ve 4. sınıflarında öğrenim gören 39’u erkek 36’sı kız olmak üzere toplamda 75 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen çalışmada, veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen görüşme formu kullanılırken, verilerin analizinde betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının büyük çoğunluğunun müze gezilerini planlamada kendilerini yeterli, uygulama safhasında ise kendilerini yetersiz gördükleri sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada ayrıca elde edilen bulgular neticesinde, müze ve tarihi mekânların kullanımı dersinin uygulamalı olarak verilmesi, öğretmen adaylarına bu konuda gereken bilgi, beceri, değerlerin kazandırılması ve müzelerin eğitimde etkin kullanılmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Bilgiler
• Müze
• Müze eğitimi
• Öğretmen adayı

INVESTIGATION OF TEACHER'S OPINION ON THE USAGE OF MUSEUM IN TEACHING SOCIAL STUDIES

Öz

The main objective of this study is to determine the opinions of Social Studies teacher candidates on the usage of museum at social studies teaching. The study group is comprised of 39 men 36 women, including a sum of 75 teacher candidates studying as the 3rd and 4th graders at Abant Izzet Baysal University and Gazi University Social Science Education Department. While using data collection tool in the study which was conducted through qualitative research methods, descriptive analysis technique was used in the analysis of data. It was concluded that the majority of social studies teacher candidates see themselves qualified enough but also not in planning museum trips in the implementation stage. In the study, as a result of these findings, it was suggested that the course of museums and historical places should be given practically, and to give necessary information, skills and values to the teacher candidates and the museums are to be used effectively in general education.

Anahtar Kelimeler

• Social studies
• Museums
• Museum education
• Teacher candidates

Kaynakça

1. Abacı, O. (2005). Çocuk ve müze. Morpa Kültür Yayınları.
2. Adıgüzel, H. Ö. (2002). Müze pedagojisi ve müzelerde yaratıcı drama ile öğrenme ortamları oluşturma. Oluşum Tiyatrosu Yayınları.
3. Akmehmet, K. T. & Ödekan, A. (2006). Müze eğitiminin tarihsel gelişimi. İTÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 47-58.
4. Aktekin, S. (2008). Müze uzmanlarının okulların eğitim amaçlı müze ziyaretlerine ilişkin görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 103-111.
5. Altın, B. N. & Demirtaş, S. (2009). Sosyal Bilgiler dersinde sınıf dışı eğitim etkinlikleri. M. Safran (Ed.), Sosyal bilgiler öğretimi (s.516) içinde. Pegem Akademi Yayınları.
6. Altun, R. (2003). Müzelerin eğitimdeki yeri ve bu bağlamda müzelerin eğitim olanakları (araç-gereç-personel) açısından yeterlilik durumları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
7. Ata, B. (2002). Müzeler ve tarihi mekânlarla tarih öğretimi: Tarih öğretmenlerinin “müze eğitimine” ilişkin görüşleri [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
8. Ay Selanik, T. & Fidan Kurtdede, N. (2014). Öğretmen adaylarının sosyal bilgiler dersinde müzelerden yararlanmaya ilişkin görüşleri. Elektronik Sosyal Bilimiler Dergisi, 13(48), 69-89.

9. Bayraktar, H. (2006). Konya merkezindeki müzelerin ve tarihi mekânların tarih öğretiminde kullanılmasına ilişkin lise tarih öğretmenlerinin görüşlerinin değerlendirilmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
10. Brooke, H., & Solomon, J. (2001). Passive visitors or independent explorers: Responses of pupils with severe learning difficulties at an Interactive Science Centre. International Journal of Science Education, 23(9), 941–953. https://doi.org/10.1080/09500690010016094
11. Castle, M. C. (2002). Teaching history in museums (reprinted with permission from Ontario History). http://www.virtualmanitoba.com/TMSP/strategies/G3.TeachinghistoryInMuseums.pdf
12. Çalışkan, H. & Çerkez, S. (2012). Sosyal Bilgiler dersindeki müzeyle eğitim uygulamalarının öğrenci görüşleri çerçevesinde değerlendirilmesi. International Online Journal of Educational Sciences, 4(1), 162-173.
13. Çerkez, S. (2011). Sosyal Bilgiler dersinde müze eğitimine dayalı öğretim uygulamalarının öğrencilerin akademik başarısına ve tutumlarına etkisi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Kastamonu Üniversitesi.
14. Çulha, B. (2006). Tarihsel mekânlarda keşfederek öğrenme yoluyla Sosyal Bilgiler öğretimine yönelik öğrenci görüşleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
15. Dağhan, G. & Akkoyunlu, B. (2005). Bilişim teknolojileri dersinde kullanılan performansa dayalı değerlendirme yöntemlerine ilişkin nitel bir çalışma. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(1), 323-339. https://doi.org/10.12738/estp.2014.1.2005
16. Demirboğa, E. (2010). Sanal müze ziyaretlerinin öğrencilerin bilişsel ve duyuşsal kazanımları üzerindeki etkileri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
17. Demirci, M. T. (2009). Kültürel öğelerin öğretiminde müze gezilerinin önemi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi.
18. Dikyol, D. Ç., İnce, E. & Usta, S. (2011). Öğretmen adaylarının tarihi mekânlara ve eserlere ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 57-68.
19. Egüz, Ş. (2011). Sosyal Bilgiler eğitimi ilköğretim Sosyal Bilgiler dersinde müze ile eğitimin öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi: Samsun ili örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
20. Epik, C. (2004). Müzelerin lise öğrencilerinin tarih dersi başarıları ve hatırda tutma becerileri üzerindeki etkileri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
21. Garcia, B. (2012). What we do best: Making the case for the museum learning in its own right. Journal of Museum Education, 37(2), 47-55. https://doi.org/10.1080/10598650.2012.11510730
22. Greenhill, E. H. (1999). Müze ve galeri eğitimi (M. Ö. Evren & E. G. Kapçı, Çev.). Ankara Üniversitesi Çocuk Kültürü Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayınları.
23. Griffin J. (2004). Research on students and museums: Looking more closely at the students in school groups. Published Online in Wiley InterScience. https://doi.org/10.1002/sce.20018
24. Gökmen, C.O. (2004). İlköğretim 1. kademede müzelerin öğretim ortamı olarak yeri [Yayımlanmamış yüksek lisans projesi]. Ankara Üniversitesi.
25. Güleç, S. & Alkış, S. (2003). Sosyal Bilgiler öğretiminde müze gezilerinin iletişimsel boyutu. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 63-78.
26. Güler, A. (2011). Planlı bir müze gezisinin ilköğretim öğrencilerinin tutumuna etkisi. İlköğretim Online, 10(1), 169-179.
27. Gürkan, T. (2004). İlköğretim II. kademe eğitiminde müze eğitiminin önemi üzerine araştırma (Bursa örneğinde) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Uludağ Üniversitesi.
28. Hannon, K., & Randolph, A. (1999). Collaborations between museum educators and classroom teachers: Partnerships, curricula and student understanding (Report No. ED 448 133). Retrieved from ERIC Document Reproduction Service (EDRS) database.
29. Henderson, T. Z., & Atencio D. J. (2007). Integration of play, learning, and experience: What museums afford young visitors. Early Childhood Education Journal, 35, 245–251. https://doi.org/10.1007/s10643-007-0208-1
30. İlhan, A. Ç., Artar, M. & Okvuran A. (2006). Müze eğitimi etkinlik kitabı. Kültür Bakanlığı Yayınları.
31. Karasar, N. (1995). Bilimsel araştırma yöntemi. 3A Araştırma Eğitim Danışmanlık.
32. Kaschak, J. C. (2014). Museum visits in social studies: The role of a methods course. Social Studies Research & Practice (Board of Trustees of the University of Alabama), 9(1), 107-118.
33. Kılcan, B. & Akbaba, B. (2013). Sosyal bilgiler öğretim programında yer alan kültürel mirasa duyarlılık değerine ilişkin öğrenci algılarının incelenmesi. Zeitschrift für die Welt der Türken Journal of World of Turks 5(3), 113-137.
34. Kısa, Y. (2012). Sosyal Bilgiler öğretiminde müze kullanımına ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşlerinin incelenmesi (Afyonkarahisar müzeleri) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Afyon Kocatepe Üniversitesi.
35. Meydan, A. & Akkuş, A. (2014). Sosyal bilgiler öğretiminde müze gezilerinin tarihi ve kültürel değerlerinin kazandırılmasındaki önemi. Marmara Coğrafya Dergisi, 29, 402-422. https://doi.org/10.14781/mcd.92390
36. Mcleod, J., & Kilpatrick, K. (2000). Exploring science at the museum. Educational Leadership, 58(7), 59–63. MEB. (2008). İlköğretim 1-8. sınıflar Türkçe, matematik, sosyal bilgiler, hayat bilgisi ile fen ve teknoloji dersi öğretim programlarında müze ile eğitim. MEB Yayınları.
37. Okvuran, A. (2012). Müzede dramanın bir öğretim yöntemi olarak Türkiye’de gelişimi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 37(166), 170-180.
38. Onur, B. (2012). Çağdaş müze eğitim ve gelişim. İmge kitabevi.
39. Oruç, S. & Altın, B. N. (2008). Müze eğitimi ve yaratıcı drama. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(35), 125-141.
40. Ottenheim M. (2014). How to visit a museum? Journal of the European teacher education network, 9, 131-141.
41. Önder, A., Abacı, O. & Kamaraj, I. (2009). Müzelerin eğitim amaçlı kullanımı projesi: İstanbul Arkeoloji Müzesi’ndeki Marmara örneklemi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(25), 103-117.
42. Talboys, G. K. (2005). Museum educator’s handbook. Ashgate Publishing Limited.
43. Talboys, G. K. (2010). Using museum as an educational resource. Ashgate Publishing Limited.
44. Taş, A. M. (2012). Primary-grade teacher candidates’ views on museum education. US-China Education Review A, 6, 606-612.
45. Paris, S. (1997). Situated motivation and informal learning. Journal of Museum Education, 22(2&3), 22-27.
46. Piscitelli, B. (1997). A challenge to enjoy: Young children as audience in art galleries and museums. Journal of Museum Education, 22(2&3), 20–21.
47. Schmitt, N., & Zimmerman, C. B. (2002). Derivative word forms: What do learners know? TESOL Quarterly, 36(2), 1-4. https://doi.org/10.2307/3588328
48. Shelnut, S. L. (2000). Long term museum programs for youth. Museum Education Roundtable.
49. Sheppard, B. (2001). Musesums, libraries and the 21st century learner. Institute of Libraries and Museum Services.
50. Şahan, M. (2005). Müze ve eğitim. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(4). 487-501.
51. Şar, E. & Sağkol, T. (2013). Eğitim fakültelerinde müze eğitimi dersi gerekliliği üzerine. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 83-90.
52. Yazıcıoğlu, M. (2010). Sosyal bilgiler öğretiminde İstanbul'daki bazı tarihi mekanların kullanımı [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi.
53. Yeşilbursa, C. C. & Uslu S. (2014). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının müze eğitimine yönelik öz yeterlik inançları. Uluslararası Avrupa Sosyal Bilimler Dergisi, 5(16), 421.
54. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2011). Sosyal Bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
55. Yılmaz, K. & Şeker, M. (2011). İlköğretim öğrencilerinin müze gezilerine ve müzelerin sosyal bilgiler öğretiminde kullanılmasına ilişkin görüşlerinin incelenmesi. İstanbul Aydın Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 3(9), 21-39.
56. Yılmaz, Ö. (2011). Müzelerin eğitim fonksiyonlarına yönelik müze yöneticilerinin tutum ve fikirleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
57. Zaharias, P., Machael, D., & Chrysanthou, Y. (2013). Learning through multi-touch interfaces in museum exhibits: An empirical ınvestigation. Educational Technology & Society, 16(3), 374–384.