ÖĞRETMEN ADAYLARININ BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışmada, öğretmen adaylarının bilimsel bilginin doğasına yönelik bakış açılarını belirleyerek farklı değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya Bartın Üniversitesinde öğrenim görmekte olan 523 öğretmen adayı katılmıştır. Tarama modeli kullanılan bu araştırmada veri toplama aracı olarak öğretmen adaylarının bilimsel bilginin doğasına yönelik bakış açılarını belirleyen “Bilimsel Bilginin Doğası Ölçeği”nden faydalanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel istatistik ve ilişkisiz örneklemler için tek faktörlü varyans analiz (Anova) yönteminden faydalanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, öğretmen adaylarının bilimsel bilginin doğasına yönelik bakış açılarının genel anlamda orta seviyede olduğu saptanmıştır. Buna ek olarak öğretmen adaylarının puanları; cinsiyet, bilimsel araştırma yöntemi dersi almaları ve kütüphane kartına sahip olmaları değişkenleri açısından incelendiğinde istatistiki açıdan anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Ancak bilimsel bilgiyi oluşturan alt boyutlardan biri olan birleştirme parametresinde farklılıklar tespit edilmiştir. Bu durumun iyileştirilmesi için öğretmenlik eğitimi veren tüm anabilim dallarında, bilimsel bilginin doğası eğitimi ve sınıf içi uygulamaları ile farkındalığı artırıcı etkinlikler düzenlenebilir. Ayrıca bilimsel okuryazar öğretmenlerin yetiştirilmesi için bilimsel bilginin doğası hakkında mesleki gelişim programlarının düzenlenmesi önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Bilim
• bilimsel bilginin doğası
• öğretmen adayları

THE PRESERVICE TEACHERS’ VIEWS ABOUT THE NATURE OF SCIENTIFIC KNOWLEDGE

Öz

In this study, it was aimed to determine the preservice teachers' understanding of the nature of scientific knowledge and to investigate their conceptions in terms of different variables. The sample of the study consists of 523 teacher candidates studying at Bartın University. In this study, the scanning model was used, and the "Nature of Scientific Knowledge Scale", which determines the perspectives of prospective teachers on the nature of scientific knowledge, was used as a data collection tool. One way Anova for independent samples and descriptive statistics were utilized for data analysis. As a result of the findings, it was determined that the pre-service teachers' understanding of the nature of scientific knowledge were generally at a medium level. In addition, no statistically significant difference was found between the pre-service teachers' score in terms of gender, taking scientific research method course and having a library card. But; differences were determined in the joining parameter, which is one of the sub-dimensions of scientific knowledge. To improve this situation awareness-raising activities can be organized with education on the nature of scientific knowledge and in-class practices in in all departments providing teacher education. In addition, it can be suggested to organize professional development programs about the nature of scientific knowledge in order to train scientifically literate teachers.

Anahtar Kelimeler

• Science
• nature of scientific knowledge
• preservice teacher

Kaynakça

1. Afonso, A. S., & Gilbert, J. K. (2010). Pseudo-science: A meaningful context for assessing nature of science. International Journal of Science Education, 32(3), 329-348.
2. Akgün, Z. (2015). Sınıf öğretmenlerinin bilimin doğasına yönelik görüşleri: Söke ilçe örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Adnan Menderes Üniversitesi.
3. Altun-Yalçın, S., Kahraman, S., Açışlı, S. & Yılmaz, Z. A. (2010). Fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimin doğası konusundaki görüşlerinin tespit edilmesi. Erzincan Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 3(2), 181-197.
4. Arı, Ü. (2010). Fen bilgisi öğretmen adaylarının ve sınıf öğretmen adaylarının bilimin doğası hakkındaki görüşlerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Fırat Üniversitesi.
5. Bell, R. L., Lederman, N. G., & Abd-El Khalick, F. (2000). Developing and acting up on one’s conception of the nature of science. Journal of Research in Science Teaching, 37(6), 563-581.
6. Bilen, K. (2012). Bilimin doğası dersinde örnek bir uygulama: Kart değişim oyunu. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 173-185.
7. Bozdoğan, A. E., & Yalçın, N. (2004). Frequency of experiments in elementary science lessons and problems encountered in physics experiments. Journal of Education Faculty of Kırşehir, 5(1), 59-70.
8. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2011). Bilimsel araştırma yöntemleri (9. baskı). Pegem Akademi.

9. Çavuş, S. (2010). İlköğretim fen bilgisi ve matematik öğretmenliği lisans öğrencilerinin bilimin doğası hakkındaki görüşlerinin geliştirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
10. Çelikdemir, M. (2006). Examining middle school students’ understanding of the nature of science [Unpublished master’s thesis]. Middle East Technical University.
11. Doğan Bora, N. (2005). Türkiye genelinde ortaöğretim fen branşı öğretmen ve öğrencilerinin bilimin doğası üzerine görüşlerinin araştırılması [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
12. Doğan, N., Çakıroğlu, J., Bilican, K., & Çavuş, S. (2012). The nature and teaching of science. Pegem Academy.
13. Doğan, N., & Abd-El-Khalick, F. (2008). Turkish grade 10 students’ and science teachers’ conceptions of nature of science: A national study. Journal of Research in Science Teaching, 45(10), 1083-1112.
14. Gücüm, B. (2000). Fen bilgisi öğretmenliği öğrencilerinin bilimsel bilginin yapısını anlama düzeyleri üzerine bir araştırma. IV. Science Education Congress, Türkiye.
15. Gül Ş., & Erkol, M. (2016). An investigation of prospective science teachers’ conceptions towards the nature of scientific knowledge. Journal of Theoretical Education Science, 9(4), 642-661.
16. Karaman, A. & Apaydın, S. (2014). Fizik, fen bilgisi ve sınıf öğretmenlerinin bilimin doğası konusundaki gelişimleri: Yaz bilim kampı örneği. İlköğretim Online, 13(2), 377‐393.
17. Karasar, N. (2013). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel.
18. Kaya, S. (2012). An examination of elementary and early childhood pre-service teachers’ nature of science views. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 46, 581-585.
19. Kılıç, K., Sungur, S., Çakıroğlu, J., & Tekkaya, C. (2005). Ninth grade students’ understanding of the nature of scientific knowledge. Journal of Education Faculty of Hacettepe University, 28, 127-133.
20. Kutu, H. & Sözbilir, M. (2011). Yaşam temelli ARCS öğretim modeliyle 9. sınıf kimya dersi “Hayatımızda Kimya” ünitesinin öğretimi. Journal of Education Faculty of Ondokuz Mayıs University, 30(1), 29-62.
21. Lederman, N. G. (2004). Syntax of nature of science within inquiry and science instruction. Scientific inquiry and nature of science. In L. B. Flick & N. G. Lederman (Eds.), Implications for teaching, learning and teacher education (pp. 301-317). Springer Academic Publishers.
22. Lederman, N. G. (2006). Scientific inquiry and nature of science: Implications for teaching, learning, and teacher education. Kluwer Academic Publishers.
23. Lederman, N. G. (2007). Nature of science: Past, present, and future. In S. K. Abell & N. G. Lederman (Eds.), Handbook of research on science education (pp. 831-879). Lawrence Erlbaum Associates.
24. Mccomas, W. F. (2008). Seeking historical examples to illustrate key aspects of the nature of science. Science & Education, 17(2-3), 249–263.
25. McComas, W. F., Clough, M. P., & Almozroa, H. (2000). The role and the character of the nature of science. Kluwer Academic Publishers.
26. McDonald, C. V. (2010). The influence of explicit nature of science and argumentation instruction on preservice primary teachers’ views of nature of science. Journal of Research in Science Teaching, 47(9), 1137-1164.
27. Millî Eğitim Bakanlığı. (2005). İlköğretim fen ve teknoloji dersi 4. ve 5. Sınıf öğretim programı.
28. Muşlu, G. (2004). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin bilim ve bilimsel süreç kavramlarına ilişkin algıları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
29. Toz, N. (2012). Fizik öğretmenlerinin bilimin doğası hakkındaki görüşlerinin bazı değişkenlere göre değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dicle Üniversitesi.
30. Parkinson, J. (2004). Improving secondary science teaching. Routledge Falmer.
31. Posnanski, T. J. (2010). Developing understanding of the nature of science with in a professional development program for in service elementary teachers: Project nature of elementary science teaching. Journal of Science Teacher Education, 21, 589-621.
32. Ruba, P. A., & Anderson, H. O. (1978). Development of an instrument to assess secondary school students’ understanding of the nature of scientific knowledge. Science Education, 62(4), 449-458.
33. Saraç, E. (2012). Views of the elemantary teachers and preservice elemantary teachers abaut the nature of science [Unpublished master’s thesis]. Akdeniz University.
34. Soslu, Ö. (2014). Fen eğitiminde bilimin doğasını anlama üzerine bir değerlendirme. Bayburt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 90-100.
35. Taşar, M. F. (2008). Probing preservive teachers’ understandings of scientific knowledge by using a vignette in concution with a paper and pencil test. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Tecnology Education, 2(1), 53- 70.
36. Taşdere, A., Kır, M., & Yiğit, N. (2014). Views of the elementary teachers candidates on the nature of science. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3(3), 189-200.
37. Wong, S. L., & Hodson, D. (2008). From the horse’s mouth: What scientists say about scientific investigation and scientific knowledge. Science Education, 93, 1-22.
38. Yalçın, A. S., & Yalçın, S. (2011). Analyzing elementary teachers’ views on the nature of science according to their academic levels. Procedia Social and Behavioral Sciences, 15, 942–946.