TEMEL YETERLİLİK SINAVI (TYT) TÜRKÇE SORULARININ YENİLENMİŞ BLOOM TAKSONOMİSİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, 2018-2021 Yükseköğretim Kurumları Sınavı birinci oturumda sorulan Türkçe dersi sorularını yenilenmiş Bloom taksonomisi açısından değerlendirmektir. Bu amaçla nitel araştırma yöntemine göre tasarlanan çalışmada doküman incelemesi tekniğinden yararlanılmıştır. Yükseköğretim Kurumları Sınavı’nın (YKS) ilk aşaması olan Temel Yeterlilik Testi (TYT) Türkçe soruları, 2001 yılında son şeklini alan yenilenmiş Bloom taksonomisinin iki boyutlu bilişsel süreç çalışmasına göre incelenerek bilgi boyutu ve bilişsel süreç düzeylerine yer verilmiştir. Araştırma sonucunda TYT Türkçe sorularında “anımsama” basamağına sıklıkla yer verildiği görülmüştür; üst düzey düşünme becerisini ölçen analiz (çözümleme), değerlendirme ve yaratma (sentez) basamaklarına daha az yer verildiği; uygulama basamağına ise anlam bilgisini ölçen sorularda hiç yer verilmediği tespit edilmiştir. Ayrıca soruların bilişsel düzeyleri ile Türkçe dersi kazanımları arasında uyumun olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Yenilenmiş Bloom Taksonomisi
• Türkçe eğitimi
• TYT soruları

Evaluation of Basic Proficiency Exam (TYT) Turkish Questions in Terms of Revised Bloom's Taxonomy

Öz

The purpose of this study is to evaluate the Turkish course questions asked in the first session of the 2018-2021 Higher Education Institutions exam in terms of the Revised Bloom Taxonomy. For this purpose, the document analysis technique was used in the study designed according to the qualitative research method. The Turkish questions of the Basic Proficiency Test (TYT), which is the first stage of the Higher Education Institutions Examination (YKS), were examined according to the two-dimensional cognitive process study of the Revised Bloom Taxonomy, which was finalized in 2001, and the knowledge dimension and cognitive process levels were included. As a result of the research, it was seen that the "remembering" step was frequently included in TYT Turkish questions; The analysis, evaluation and creation (synthesis) steps, which measure high-level thinking skills, are included less; It was determined that the application step was not included in the questions measuring semantic knowledge. In addition, it was concluded that there was a harmony between the cognitive levels of the questions and the Turkish course outcomes.

Anahtar Kelimeler

• Revised Bloom
• Turkish education
• TYT Questions

Kaynakça

1. Arı, T. (2018). 2015 ve 2017 ortaokul Türkçe öğretim programlarındaki kazanımların yenilenmiş Bloom taksonomisine ve öğretmen görüşlerine göre incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.
2. Aslanargun, E. (2023). Modernite ve postmodernite arasında Türk eğitim yönetiminin açmazları. Alanyazın, Özel Sayı, 21-27. https://doi.org/10.59320/alanyazin.1191412
3. Batğı, O. (2018). 2010-2017 YGS Türkçe testinde yöneltilen okuduğunu anlamaya yönelik soruların bilişsel taksonomi açısından değerlendirilmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siirt.
4. Bircan, E. (2012). Türkçe öğretmeni adaylarının hazırladığı soruların yeniden yapılandırılan Bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 20(3), 965-982.
5. Bloom, B. S., Engelhart, M. D., Furst, E. J., Hill, W. H., & Krathwohl, D. R. A. (1956). Taxonomy of educational objectives: the classification of educational goals. Handbook 1: cognitive domain. David McKay.
6. Bloom, S. (1979). İnsan nitelikleri ve okulda öğrenme. MEB Basımevi.
7. Bümen, N. T. (2006). Program geliştirmede bir dönüm noktası: yenilenmiş Bloom taksonomisi. Eğitim ve Bilim, 31(142), 3-14.
8. Büyükalan Filiz, S., & Delal Turan, S. (2018). 4. Sınıf öğretmenlerinin temel derslerde sordukları yazılı sınav sorularının Bloom taksonomisi açısından incelenmesi. Asya Studies, 5(5), 11-20. https://doi.org/10.31455/asya.431973

9. Çerçi, A. (2018). 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programı kazanımlarının (5, 6, 7, 8. sınıf) yenilenen Bloom taksonomisine göre incelenmesi. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 6(2), 70-81.
10. Dalak, O. (2015). TEOG sınav soruları ile 8. sınıf öğretim programlarındaki ilgili kazanımların yenilenmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.
11. Eroğlu, D. (2013). 6, 7, 8. Sınıf Türkçe çalışma kitaplarındaki dilbilgisi soruları ve kazanımlarının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Başkent Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
12. Forehand, M. (2005). Bloom’s taxonomy: original and revised. In Emerging perspectives on learning, teaching, and technology (Ed. M. Orey), (E-Book). (https://textbookequity.org/Textbooks/Orey_Emergin_Perspectives_Learning.pdf adresinden ulaşılmıştır. Erişim: 07.07.2023)
13. Güftâ, H., & Zorbaz, K. Z. (2008). İlköğretim ikinci kademe Türkçe dersi yazılı sınav sorularının düzeyleri üzerine bir değerlendirme. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,17(3), 205-218.
14. Güney, Z. E. (2019). Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarında bulunan metin altı soruların yenilenmiş Bloom taksonomisine göre analizi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale.
15. Kavruk, H., & Çeçen, M.A. (2013). Türkçe dersi yazılı sınav sorularının bilişsel alan basamakları açısından değerlendirilmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(4), 1-9. https://doi.org/10.16916/aded.15990
16. Kılınç, M., & Epçaçan, C. (2022). Temel Yeterlilik Testi’ne (TYT) hazırlanan öğrencilerin Türkçe okuma becerisi üstbilişsel farkındalıklarının incelenmesi. Asya Studies, 6(19), 21-32. https://doi.org/10.31455/asya.1019252
17. Kızılkaya, A., & Seven, S. (2016). The effect of problem based learning approach to the students’ high level and sub-level academic success ın cognitive domain of bloom’s taxonomy. e-Kafkas Journal of Educational Research, 3(3), 34-46.
18. Krathwohl, D. R. (2002). A revision of Bloom's taxonomy: An overview. Theory İnto Practice, 41(4), 212-218. https://doi.org/10.1207/s15430421tip4104_2
19. MEB. (2006). İlköğretim Türkçe Dersi (6-8. Sınıflar) Öğretim Programı. MEB.
20. Oryaşın, U. (2021). Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin yenilenen Bloom sınıflandırmasına göre incelenmesi. Ana Dili Eğitim Dergisi, 9(3), 820-832. https://doi.org/10.16916/aded.888116
21. Üstüner, A., & Şengül, M. (2004). Çoktan seçmeli test tekniğinin Türkçe öğretimine olumsuz etkileri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 197-208.
22. Özyalçın, E. K. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretenlerin Yenilenmiş Bloom taksonomisine göre metin altı soru yazma becerileri üzerine bir değerlendirme. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale.
23. Temizkan, M., & Sallabaş, E. (2011). Okuduğunu anlama becerisinin değerlendirilmesinde çoktan seçmeli testlerle açık uçlu yazılı yoklama sorularının karşılaştırılması. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 30, 207-220.
24. Tutkun, Ö., & Okay, S. (2012) Bloom’un yenilenmiş taksonomisi üzerine genel bir bakış. Sakarya University Journal of Education, 1(3), 14-22.
25. Vural, C. (2020). Son 10 yılda yapılan liselere giriş sınavlarında yer alan Türkçe dersi sorularının (SBS, TEOG ve LGS) yenilenmiş Bloom taksonomisi açısından değerlendirilmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale.
26. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (8. Tıpkı Basım). Seçkin Yayıncılık.
27. Yürektürk, F. N., & Coşkun, H. (2020). Türkçe öğretmenlerinin teknoloji kullanımına ve teknoloji destekli Türkçe öğretiminin etkililiğine dair görüşleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(3), 986-1000. https://doi.org/10.16916/aded.748300
28. İnternet Kaynakları
29. https://arastirmax.com/tr/system/files/dergiler/35836/makaleler/1/3/arastirmax-bloomun-yenilenmis- taksonomisi-uzerine-genel-bir-bakis.pdf
30. https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2018/YKS/TYT_010720.pdf (Erişim: 24.03.2022)
31. https://osym.gov.tr/ykspdf/tyt_yks_2019_web.pdf(Erişim:23.09.2022-18.39)
32. https://tr.wikipedia.org/wiki/Yükseköğretim_Kurumlar_Sınavı(Erişim: 23.03.2022-23.19)
33. https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2023_02/13145908_2023_YKS.pdf (Erişim: 07.08.2023-01.29)
34. https://www.osym.gov.tr/ykspdf/tyt_yks_2020.pdf(Erişim:24.09.2022-20.45)