Araştırma Makalesi

SİBER ZORBALIĞA SEYİRCİ MÜDAHALE ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Cilt: 10 Sayı: 2 31 Ekim 2024
PDF İndir
EN TR

SİBER ZORBALIĞA SEYİRCİ MÜDAHALE ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Bu makale için 30 Nisan 2025 tarihinde bir düzeltme yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/aicusbed/article/1689618

Öz

Bu çalışma da siber zorbalığa seyirci müdahale ölçeğini (SZSMÖ) Türk kültürüne uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik analizlerinin yapılması amaçlanmıştır. SZSMÖ, çevrimiçi pasif yabancı, çevrimiçi mağdurun savunucusu, çevrimiçi zorbanın destekçisi, yüz yüze pasif yabancı, yüz yüze mağdurun savunucusu ve yüz yüze zorbanın destekçisi olmak üzere 6 alt boyut ve 40 maddeden oluşmaktadır. Araştırmaya Erzurum il merkezinde yaşları 14 ile 15 arasında değişen 265 (180 Kız, 85 Erkek) öğrenci katılmıştır. Altı boyutu olan ölçeğin yapı geçerliği için doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Ölçeğin uyum indeks değerleri (x2/sd= 3,12; CFI = .90; IFI = .90; GFI= .90; SRMR = .063; RMSEA = .046) altı boyutlu yapıyı doğrulamıştır. Ölçeğin Cronbach Alpha değerleri ölçeğim tümü için .80, alt boyutların ise .67 ile .87 arasında değişmektedir. SZSMÖ’nin McDonald (ω) güvenirlik katsayısı ölçeğin tümü için .81, alt boyutlarının ise .68 ile .87 arasındadır. Ölçek alt boyutlarına değerlendirilmektedir. Ölçekten alınan yüksek puan o alt boyuta ilişkin siber zorbalığa seyirci müdahalesini göstermektedir. Sonuç olarak, ölçeğin Türkiye’deki ergenlerin siber zorbalık seyirci müdahale düzeylerini ölçecek kanıtlayıcı bilgiler sunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aksaray, P.D.S. (2011). Siber zorbalık. Journal of the Cukurova University Institute of Social Sciences, 20(2), 405-432.
  2. Arıcak, O. T., Tanrıkulu, T., & Kınay, H. (2012). Siber mağduriyet ölçeği’nin ilk psikometrik bulguları. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11, 1-6.
  3. Aricak, T., Siyahhan, S., Uzunhasanoglu, A., Saribeyoglu, S., Ciplak, S., Yilmaz, N., & Memmedov, C. (2008). Cyberbullying among Turkish adolescents. Cyberpsychology & Behavior, 11(3), 253-261.
  4. Barlett, C.P., & Helmstetter, K.M. (2018). Longitudinal relations between early online disinhibition and anonymity perceptions on later cyberbullying perpetration: A theoretical test on youth. Psychology of Popular Media Culture, 7(4), 561-571.
  5. Barlett, C.P., & Wright, M.F. (2018). Longitudinal relations among cyber, physical, and relational bullying and victimization: Comparing majority and minority ethnic youth. Journal of Child & Adolescent Trauma, 11(1), 49-59.
  6. Barrett, P. (2007). Structural equation modelling: Adjudging model fit. Personality and Individual Differences, 42(5), 815-824.
  7. Bauman, S. (2014). Cyber-bullying and suicide. Youth Suicide and Bullying. Goldblım, P., Espelage, D.L., Chu, J., Bongar, B. (Eds.) Challenges and Strategies for Prevention and Intervention içinde (77-92), New York: Oxford University Press.
  8. Beran, T., & Li, Q. (2005). Cyber-harassment: A study of a new method for an old behavior. Journal of Educational Computing Research, 32(3), 265-285. https://doi.org/10.2190/8YQM-B04H-PG4D-BLLH

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Duyusal Süreçler, Algı ve Performans

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ekim 2024

Gönderilme Tarihi

27 Ocak 2024

Kabul Tarihi

17 Nisan 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Peker, A., Kars, M. P., & Taşgın, A. (2024). SİBER ZORBALIĞA SEYİRCİ MÜDAHALE ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2), 199-220. https://doi.org/10.31463/aicusbed.1426691
AMA
1.Peker A, Kars MP, Taşgın A. SİBER ZORBALIĞA SEYİRCİ MÜDAHALE ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2024;10(2):199-220. doi:10.31463/aicusbed.1426691
Chicago
Peker, Adem, Merve Perihan Kars, ve Adnan Taşgın. 2024. “SİBER ZORBALIĞA SEYİRCİ MÜDAHALE ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 10 (2): 199-220. https://doi.org/10.31463/aicusbed.1426691.
EndNote
Peker A, Kars MP, Taşgın A (01 Ekim 2024) SİBER ZORBALIĞA SEYİRCİ MÜDAHALE ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 10 2 199–220.
IEEE
[1]A. Peker, M. P. Kars, ve A. Taşgın, “SİBER ZORBALIĞA SEYİRCİ MÜDAHALE ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 10, sy 2, ss. 199–220, Eki. 2024, doi: 10.31463/aicusbed.1426691.
ISNAD
Peker, Adem - Kars, Merve Perihan - Taşgın, Adnan. “SİBER ZORBALIĞA SEYİRCİ MÜDAHALE ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 10/2 (01 Ekim 2024): 199-220. https://doi.org/10.31463/aicusbed.1426691.
JAMA
1.Peker A, Kars MP, Taşgın A. SİBER ZORBALIĞA SEYİRCİ MÜDAHALE ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2024;10:199–220.
MLA
Peker, Adem, vd. “SİBER ZORBALIĞA SEYİRCİ MÜDAHALE ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 10, sy 2, Ekim 2024, ss. 199-20, doi:10.31463/aicusbed.1426691.
Vancouver
1.Adem Peker, Merve Perihan Kars, Adnan Taşgın. SİBER ZORBALIĞA SEYİRCİ MÜDAHALE ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE’YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Ekim 2024;10(2):199-220. doi:10.31463/aicusbed.1426691

Cited By