İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ AÇISINDAN RİSK DEĞERLENDİRMESİNİN YERİ VE ÖNEMİ

Öz

İş sağlığı ve güvenliği açısından en temel vazife işverene düşmektedir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nda iş sağlığı ve güvenliği açısından işverene birçok yükümlülük yüklenmiştir. Bu yükümlülüklerden biri de işverenin risk değerlendirmesi yapma veya yaptırma yükümlülüğüdür. Risk değerlendirmesi yapma veya yaptırma yükümlülüğü işverenin iş sağlığı ve güvenliği açısından en önemli yükümlülüklerinden biridir. Risk değerlendirmesi yapma veya yaptırma yükümlülüğü iki şekilde tezahür etmektedir. Buna göre işverenin ya kendisinin risk değerlendirmesi yapması ya da bu konuda uzman kişilere risk değerlendirmesini yaptırması gerekmektedir. Risk değerlendirmesinin temelinde bir risk bulunmaktadır. Bu kapsamda öncelikli olarak risk nedir onun belirlenmesi gerekir. iş sağlığı ve güvenliğini tehdit edebilecek riskler nelerdir tespit edilmesi beklenmektedir. Ancak bu risklerin belirlenmesi yeterli olmayıp bu risklerin kayıt altına alınması ve bu riskleri önlemeye yönelik tedbirlerin alınması gerekmektedir. Risk değerlendirmesinin temel amacı henüz risk ortaya çıkmadan, tehlike boyutuna ulaşmadan gerekli tedbirlerin alınması düşüncesidir. O nedenle risk değerlendirmesi henüz riskler ortaya çıkmadan en baştan tedbir alınmasını zorunlu kılmaktadır. Bu kapsamda sıralı ve sistematik yöntemlerin izlenmesi gerekmektedir. Risk değerlendirmesi açısından adım adım ilerlenmesi, bir adım tamamlanınca diğer adıma geçilmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada işverenin risk değerlendirmesi yapma veya yaptırma yükümlülüğü ele alınmıştır. Böylelikle risk değerlendirmesinin iş sağlığı ve güvenliği sitemi içindeki yerinin ve öneminin anlaşılması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İş sağlığı ve güvenliği
• İşveren
• Tedbir
• Risk
• Risk değerlendirmesi

The Place and İmportance of Risk Assessment in Terms of Occupational Helath and Safety

Öz

The most fundamental responsibility in terms of occupational health and safety falls on the employer. The Occupational Health and Safety Law No. 6331 imposes many obligations on the employer in terms of occupational health and safety. One of these obligations is the employer's obligation to make or have a risk assessment made. The obligation to conduct or have a risk assessment is one of the most important obligations of the employer in terms of occupational health and safety. The obligation to make or have a risk assessment manifested in two ways. Accordingly, the employer must either make a risk assessment herself or have the risk assessment done by experts in this field. There is a risk at the core of risk assessment. In this context, first of all, it is necessary to determine what the risk is. It is expected to identify the risks that may threaten occupational health and safety. However, identifying these risks is not enough; these risks must be recorded and measures must be taken to prevent these risks. The main purpose of risk assessment is to take the necessary precautions before the risk arises and reaches the danger level. Therefore, risk assessment requires taking precautions from the very beginning, before risks arise. In this context, sequential and systematic methods need to be followed. In terms of risk assessment, it is important to proceed step by step and when one step is completed, move on to the next step. In this study, the employer's obligation to make or have a risk assessment is discussed. Thus, it is aimed to understand the place and importance of risk assessment in the occupational health and safety system.

Anahtar Kelimeler

• Occupational health and safety
• Employer
• Precautions
• Risk
• Risk assessment.

Kaynakça

1. Akpınar, T. (2015). İş sağlığı ve iş güvenliği işçi işveren rehberi. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
2. Akpınar, T. (2018), İş sağlığı ve güvenliği hukuku. Ankara: Ekin Kitapevi.
3. Akpınar, T., & Çakmakkaya, B. Y. (2014). İş sağlığı ve güvenliği açısından işverenin risk değerlendirme yükümlülüğü. Çalışma ve Toplum, 1(40), 373-404.
4. Alpagut, G. (2014). 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanunu'nun genel esasları. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, 72(2), 31-45.
5. Alper, Y., & Kılkış, İ. (2021). İş ve sosyal güvenlik hukuku. Bursa: Dora Yayıncılık.
6. Alpsoy, L. (2021). İş kazası ve meslek hastalıkları. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
7. Andaç, F. (2022). Türk iş sağlığı ve güvenliği hukuku uygulaması. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
8. Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. (2017). Risk değerlendirme raporu. Ankara: Ankara Üniversitesi.

9. Aydın, U., Gökçe Karaca, N., Canbey Özgüler, V., & Karaca, E. (2013). İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitiminin İş Kazası ve Meslek Hastalıklarının Önlenmesindeki Rolü. Çimento Endüstrisi İşverenleri Sendikası Dergisi, 27(4), 25-45.
10. Aydınlı, İ. (2021). İş sağlığı ve güvenliğinden doğan hukuki ve cezai sorumluluk. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
11. Baloğlu, C. (2015). İşverenin İş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri ve ayrımcılığın iş ilişkilerine etkisi. TBB Dergisi, 14 (1), 17-28.
12. Baybora, D. (2012). "İş sağlığı ve güvenliğine genel bakış". İş sağlığı ve güvenliği. (Ed. D. Baybora). İçinde (s. 2-21). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
13. Baycık, G. (2013). Çalışanların iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin haklarında yeni düzenlemeler. Ankara Barosu Dergisi, 0(3), 103-170.
14. Bıyıkcı, E. T. (2010). İş sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasında iş güvenliği uzmanlığı. Yayınlanmış yüksek lisans tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.
15. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü. (2016). İşyerleri iş sağlığı ve güvenliği kurulları çalışma rehberi. Ankara: ÇSGB.
16. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi. (2017). Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği algısı araştırma raporu. Ankara: ÇSGB.
17. Demircioğlu, M., Korkmaz, D., & Kaplan, H. A. (2020). İş sağlığı ve güvenliği hukuku. İstanbul: Beta Yayınevi.
18. Ekmekçi, Ö., Akpulat, A. K., & Akdeniz, A. L. (2021). İş sağlığı ve güvenliği hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
19. İnciroğlu, L. (2019). 500 soruda iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
20. Karadeniz, O. (2012). "Dünya’da ve Türkiye’de iş kazaları ve meslek hastalıkları ve sosyal koruma yetersizliği". Çalışma ve Toplum, 3 (34), 15-78.
21. Karadurdu, B. (2017). İşverenin Koruma ve Gözetme Borcu. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Kırıkkale üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü, Kırıkkale.
22. Karakaş, İ. (2015). "İşçi açısından iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları". İş sağlığı ve güvenliği ders notları (2014). Ankara, Gurup Matbaacılık.
23. Karakaş, O. M. (2015). İşverenin Sağlık Personeli Çalıştırma Yükümlülüğü. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Yıldırım Beyazıt Üniversitesi.
24. Kılkış, İ. (2013). "İş sağlığı ve güvenliği’nde yeni dönem: 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanunu (isgk)". İş, Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 15 (1), 17-41.
25. Kökten, M., & Avınç, O. (2014). 6331 sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanunu’nda işveren yükümlülükleri ve tekstil sektörü açısından bir bakış. Tekstil ve Mühendis Dergisi, 21 (93), 32-47.
26. Özbek, Ö. H. (2009). İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine uymamanın sonuçları. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
27. Özdemir, C. S. (2018). İş mevzuatı rehberi. Ankara: Adalet Yayınevi.
28. Özdemir, E. (2020). İş sağlığı ve güvenliği hukuku dersleri. Ankara: Seçkin Kitapçılık.
29. Öztürk, G. S. (2015). İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin yerine getirilmemesinin hukuki, idari ve cezai sonuçları. İstanbul: Beta Yayıncılık.
30. Selek, H. S. (2021). İş sağlığı ve güvenliği (isg) temel konular. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
31. Senyen Kaplan, E. T. (2003). İşverenin koruma ve gözetme borcunun kapsamı. Kamu İş, 7 (2), 2-16.
32. Sümer, H. H. (2021). İş sağlığı ve güvenliği hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
33. Temir, A. (2021). İş sağlığı ve iş güvenliği. Ankara: Yetkin Yayıncılık.
34. Tiftik, M., & Adıgüzel, A. (2016). İş sağlığı ve güvenliği kanunu’na göre genel hizmet sözleşmelerinde işverenin işçiyi koruma borcu. Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, 1(1), 319-356.
35. Yamakoğlu, E. (2016). İşverenin işyeri hekimi iş güvenliği uzmanı çalıştırma yükümlülüğü. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
36. Yıldız, S., & Yılmaz, M. (2021). İnşaat sektöründe iş sağlığı ve güvenliği. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
37. Yılmaz, F. (2009). Avrupa birliği ve türkiye’de iş sağlığı ve güvenliği: türkiye’de iş sağlığı ve güvenliği kurallarının etkinlik düzeyinin ölçülmesi. Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
38. Yılmaz, F. (2013). 6331 Sayılı iş sağlığı ve güvenliği kanununda önleyici yaklaşım ve işverenin yükümlülükler. TÜHİS İş Hukuku ve İktisat Dergisi, 24 (6)/25(1-2), 44-69.