MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİNDE YUNANLARDAN ELE GEÇİRİLEN GANİMET TAYYARELER
Öz
Mondros Mütarekesi sonrasında Anadolu’nun değişik bölge ve yerleri İtilaf Devletleri tarafından işgal edilmeye başlanmıştır. Bu ortamda Osmanlı orduları terhis edilmiş sadece ülkeyi korumak için çok az bir kuvvetin kalmasına müsaade edilmiştir. İşgaller, Anadolu’da Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri ile Kuvayı Milliye’nin kurulmasına yol açmıştır. Bu sırada Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkışı ile Millî Mücadele başlamıştır.
Mustafa Kemal Paşa önderliğinde başlatılan Millî Mücadeleye havacılar da destek vermiştir. Bu kapsamda Konya’da toplanan havacılar, Birinci Dünya Savaşı’ndan kalma uçakların bakım ve onarımını, manifatura dükkânları, demirci, marangoz ve hurda malzeme satan yerlerden elde edilen malzeme ile yaparak cephe hattına vermiştir. Ancak elde çok az miktarda tayyare ve yedek malzeme bulunduğu için bu durum birçok problemi beraberinde getirmiştir. Savaş şartları sebebiyle ithalatın durması, sermaye yokluğu gibi etkenler tayyare teminini zora sokmuştur. Bu ortamda Yunanlarla yapılan hava muharebesi yâda Yunan tayyarelerinin benzin sıkıntısı gibi nedenlerle birçok uçak Türk cephe hattına zorunlu iniş yapmıştır. İlgili tayyareler Türk havacılar tarafından faal edilerek muharebelerde kullanılmıştır. İstiklal Harbi sırasında Yunanların 27 uçak kaybı olmuştur. Bu uçaklardan 10’u tamamen tahrip olmuş 17’si faal veya gayri faal durumda ganimet olarak ele geçirilmiştir. Ele geçirilen bu tayyarelerden dördüne “Ganimet, İsmet, Sakarya ve Garipçe” adı verilmiştir.
Bu çalışmada Yunanlardan ele geçirilen ve Türk havacılar tarafından Ganimet, İsmet, Sakarya ve Garipçe ismi verilen tayyarelerin faaliyetlerine arşiv belgeleri ve kaynaklar çerçevesince yer verilecektir.
Anahtar Kelimeler
BOOTY PLANES OBTAINED FROM GREEKS DURING NATIONAL STRUGGLE
Öz
After the Armistice of Mondros, different regions and part of Anatolia had been started to be occupied by the Entente States. In this environment, the Ottoman armies have been demobilized and only a small force was allowed to remain to protect the country. The occupations have led to the establishment of the Defense of Rights Societies and Kuvayı Milliye in Anatolia. Meanwhile, with the arrival of Mustafa Kemal Pasha to Samsun, the National Struggle had been started.
Aviators also supported the National Struggle that have initiated under the leadership of Mustafa Kemal Pasha. In this context, the aviators gathered in Konya made the maintenance and repair of the first World War aircraft with materials obtained from texting shops, blacksmiths, carpenters and places selling scrap materials and have given them to the front line. However, since there are very few aircraft and spare materials available, this situation have been brought many problems. Some factors such as cessation of imports and lack of capital due to war conditions, the procurement of aircraft had been made in difficult condition. In this environment, many aircraft had made a forced landing on the Turkish front line due to air combat with the Greeks or the gas shortage of Greek aircraft. The relevant aircraft had been used by Turkish aviators in combat. During the War of Independence, the Greeks lost 27 aircraft. 10 of these planes were completely destroyed and 17 of them were seized active or inactive as booty. Four of these captured aircraft were named as “Ganimet, İsmet, Sakarya and Garipçe”.
In this study, the activities of the aircraft captured from the Greeks and named by Turkish aviators as Ganimet, İsmet, Sakarya and Garipçe will be included in the framework of archive documents and sources.
Anahtar Kelimeler
