FUQAHĀ' AL-SAB`AH AND THEIR IMPORTANCE IN HADITH STUDIES

Öz

The early period after the Prophet is a time in which mental and political upheavals were common while it was also a time of rapid spread for Islam. Under these circumstances solutions for many religious and scholarly subjects were searched, and people who are experts in these fields were critically needed. Therefore, after the Prophet (pbuh) and the Companions departed from this world, considering the solutions developed against the problems that occurred in the Islamic world by the scholars who lived after them is extremely important in terms of searching solutions for the problems that emerged during the formation period of Islamic thought, and for problems faced today. The seven famous tābi'ūn faqīhs from Medina, whose lives and places in Hadith Studies are tried to be determined in this study, are prominent scholars of their times. The lives of Fuqahā' al-Sab`ah and the narrations reported within the frame of Kutub al-Sittah especially present the importance of the narrations as for fiqhi (jurispuridential) matters. Also in this study, as well as the views of scholars on these people, the numbers and distributions of their narrations within the frame of Kutub al-Sittah will be analysed.

Anahtar Kelimeler

• Tābi'ūn
• Fuqahā' al-Sab`ah
• Hadith

FUKAHÂ-Yİ SEB’A VE HADİS İLMİNDEKİ YERİ

Öz

Hz. Peygamber sonrası ilk dönem, İslâm’ın hızla yayılmasının yanı sıra siyâsî ve fikrî karışıklıkların görüldüğü bir dönemdir. Hal böyle olunca, dinî ve ilmî konularda birçok meseleye çözüm aranmaya başlanmış, bu konuda ehil olan kişilere ciddi anlamda ihtiyaç duyulmuştur. Bundan dolayıdır ki İslâm dünyasında, Hz. Peygamber (s.a.s.) ve sahâbenin önde gelenlerinin bu dünyadan ayrılmasından sonra ortaya çıkan meselelere karşı, onlardan sonra yaşayan ilim ehlinin geliştirdiği çareleri görmek, İslâm düşüncesinin teşekkül sürecinde ve günümüzde yüz yüze gelinen sorunlara çözüm aramak açısından son derece önemlidir. Çalışmamızda hayatları ve hadis ilmindeki yerleri tespit edilmeye çalışılan Medine’li meşhur yedi tâbiûn fakih, döneminin önde gelen âlimleridirler. Fukahâ-yi Seb’a’nın hayatları ve Kütüb-i Sitte çerçevesinde aktarılan rivayetlerinin özellikle fıkhi meselelere dair rivayetlerinin önemini ortaya koymaktadır. Yine bu çalışmada bu şahsiyetler ile alakalı ulemanın görüşlerinin yanında rivayetlerinin Kütüb-i Sitte kapsamında sayı ve dağılımları da müşahade edilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Tābi'ūn
• Fukahâ-yi Seb’a
• Hadis

Kaynakça

1. Adıgüzel, A. (2015). Süleyman b. Yesâr ve Hadis İlmindeki Yeri, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Erzurum: AÜSBE.
2. Babanzâde, A. N. (1976). Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi (Cilt I). Ankara: DİB Yayınları.
3. Cevherî, E.-K. A. (1997). Müsnedü’l-Muvatta. (L. b.-S.-T. Busrî, Dü.) Beyrut : Dâru’l-Ğarb el-İslâmî.
4. Cihangir, Ö. ( 2016). Hârice b. Zeyd ve Hadis İlmindeki Yeri, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Erzurum: AÜSBE.
5. Ebû Zehra, M. (2013). Mezhepler Tarihi. (S. Kaya, Çev.) İstanbul: Çelik Yayınevi.
6. Ebû Zehv, M. (2007). el-Hadîs ve’l-Muhaddisûn. (M. A. Selman Başaran, Çev.) İstanbul: Ensar Neşriyat.
7. Erdoğan, M. (1998). Fıkıh ve Hukuk Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Rağbet Yayınları.
8. Fesevî, E. Y. (1410). Kitâbü’l-Marife ve’t-târîh (Cilt I). (E. Z. Ömeri, Dü.) Medine: Mektebetü Dâr.

9. İbn Asâkir, E.-K. A.-H. (1995). , Târîhu Medîneti Dımaşk ve Zikru Fadlihâ (Cilt LXXII). (M. el-Amrevî, Dü.) Beyrut: Dâru’l-Fikr.
10. İbn Ebî Hâtim, E. M.-R. (1953). , el-Cerh ve’t-Tadîl (Cilt IV). Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye.
11. İbn Hacer el-Askalânî, Ş. A. (1325). Tehzîbu't-Tehzîb (Cilt IV). Hindistan: Matbaatü Dâireti'l-Me'ârifi'n-Nizâmiyye.
12. İbn Hallikân, E.-A. Ş. (1978). Vefeyâtü’l-A'yân ve Enbâu Ebnâi’z-Zemân. Beyrut : Dâru s-Sâdr.
13. İbn Hibbân, M. b.-T. (1973). Kitâbü’s-Sikât (Cilt IV). Haydarabad: Dâiretü’l-Meârifi’l-Osmâniye.
14. İbn Kesîr, E.-F. İ. (1998). el-Bidâye ve’n-Nihâye (Cilt 6). (A. b. Abdulmuhsin, Dü.) Dâru Hicre.
15. İbn Sa'd, E. A. (1990). et-Tabakâtü'l-Kübrâ (Cilt II). (M. A. Atâ, Dü.) Beyrut : Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye.
16. İbnu’n-Nedîm, E.-F. M. (1978). el-Fihrist. Beyrut .
17. İbnü’l-Cezerî, E.-H. Ş. (1971). Ğâyetü'n-Nihâye fî Tabakâti'l-Kurrâ (Cilt I). Beyrut: Darü'l-Kütübi'l-İlmiyye.
18. Iclî, A. b. (1985). Ma’rifetu’s-Sikât (Cilt I). (A. el-Bustî, Dü.) Medine.
19. Kallek, C. (1996). Fukahâ-yi Seb’a. Diyanet İslam Ansiklopedisi (Cilt XIII). içinde İstanbul: TDV Yayınları.
20. Karabulut, F. (2007). Sufyan b. Uyeyne ve Hadis İlmindeki Yeri (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Erzurum: AÜSBE.
21. Koçyiğit, T. ( 2003). Hadis Tarihi. Ankara: Diyanet Vakfı Yayınları.
22. Mizzî, E.-H. Y. (1980). Tehzîbu'l-Kemâl fî Esmâi'r-Ricâl (Cilt XII). (B. A. Ma'rûf, Dü.) , Beyrut : , Müessesetü'r-Risâle.
23. Özcan, M. (2006). Kâsım b. Muhammed’in Hayatı ve Hadis İlmindeki Yeri, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Sakarya : SÜSBE.
24. Özçelik, F. (2012). Urve b. ez-Zübeyr ve Hadis İlmindeki Yeri, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Erzurum: AÜSBE.
25. Özşenel, M. (1999). Sünnet ve Hadîsi Degerlendirme ve Anlamada Ehl-i Re’y-Ehl-i Hadîs Yaklaşımları ve İmam Şeybânî. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul : MÜSBE
26. Öztürk., M. (2002). Mevâlînin Hadîs Rivâyetindeki Yeri (Hicrî I. ve II. Asır) (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul : MÜSBE.
27. Suyûtî, E.-F. C. (1983). Tabakâtu’l-Huffâz (Cilt I). Beyrût: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye.
28. Suyûtî, E.-F. C. (1997). Tedrîbu’r-Râvî fi Şerhi Takrîbi’n-Nevevî. Riyâd: Merkezu’d-Dirâsât ve’l-Buhûs bi-Mektebeti Nizârî Mustafâ el-Bâz.
29. Yayatıcı, S. (2020). Saîd b. el-Müseyyeb ve Hadis İlmindeki Yeri, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Erzurum : AÜSBE.
30. Yazıcı, H. (2015). Ubeydullâh b. Abdillâh b. Utbe ve Hadis İlmindeki Yeri, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Erzurum : AÜSBE.
31. Yiğit, İ. (2007). Ömer b. Abdulaziz. Diyanet İslam Ansiklopedisi (Cilt XXXIV, s. 53). içinde İstanbul: TDV Yayınları.
32. Yıldırım, Ö. F. ( 2006). Ebû Bekir b. Abdurrahman’ın Hayatı ve Hadis İlmindeki Yeri, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Sakarya: SÜSBE.
33. Zehebî, Ş. E. (1985). Siyeru A’lâmi’n-Nübelâ (Cilt IV). (Ş. e.-A. arkadaşları, Dü.) Beyrut: Müessesetü'r-Risâle.
34. Zehebî, Ş. E. (1988). Tezkiretü’l-Huffâz (Cilt I). (Z. Umeyrât, Dü.) Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye.