ESRÂR DEDE DİVANI’NDA MEVLÂNÂ VE MEVLEVİLİĞE DAİR UNSURLAR

Ceylan Kan; Ruken Karaduman

doi:10.31463/aicusbed.971075

ESRÂR DEDE DİVANI’NDA MEVLÂNÂ VE MEVLEVİLİĞE DAİR UNSURLAR

Bu makale için 31 Ekim 2022 tarihinde bir düzeltme yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/aicusbed/article/1197060

Öz

Esrar Dede, Mevlevîlik kültürünün Türk edebiyatına kazandırdığı önemli şairlerden biridir. XVIII. yüzyılda yaşamış olan Esrar Dede, Mevlevî tarikatına kırklı yaşlarında intisap eder. Geç denilebilecek bir yaşta hayatının yönünü değiştiren şair, ömrünün son dokuz yılını Mevlevîlikte kendini bulma yolculuğuna adar. Şeyh Galip gibi büyük bir şairin gözetiminde yetişen Esrar Dede, hocasından aldığı terbiyeyi kültürel birikimi ile sentezler ve kısa zamanda birçok eser vücuda getirir. Tarikat içerisinde yetişmiş Mevlevî şairden de etkilenen Esrar Dede, bu etkileşimi kendi şiir potasında eriterek oldukça özgün şiirler kaleme alır. Mevlevîlikte dedelik makamına kadar yükselen şair, ömrünün son demlerini Galata Mevlevîhanesi’nde uzlette geçirir. Esrar Dede’nin manevi kimliğini şekillendiren Mevlânâ ve Mevlevîliğe dair unsurlar onun bir anlamda edebi hüviyetini de oluşturmaktadır. Bu çalışmada şairin divanından yola çıkılarak Esrar Dede’nin Mevlânâ’ya bakışı ile Mevlevilik kavramlarının onun zihninde ve manevi dünyasında nasıl karşılık bulduğu saptanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Bayrakçı, Ö. F. (2015). Türk Din Mûsikîsi’nde “Mevlevî Ayini” Formuna Genel Bir Bakış. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2(2), 139-152.
Cebecioğlu, E. (2000). Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü. Trabzon: Anka Yayınevi.
Demirci, M. (2007). Bir Eğitim Aracı Olarak Mevlevi Çilesi. Marife. (7)3, 105-122.
Genç, İ. (1986). Esrar Dede Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
Genç, İ. (2018). Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviye. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
Göktaş Kaya, L. (2007). Mevlevilik Felsefesinden Yola Çıkarak Din-Sanat İlişkisi. Konya: Sümam Yayınları.
Gölpınarlı A. (1963). Mevlevi Adap ve Erkanı. İstanbul: İnkılap Kitapevi.
Güllüce, H. (2007). Mesnevi Mesnevihanlık ve Dârülmesneviler. Marife. 7(3), 287-304.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ceylan Kan Bu kişi benim
0000-0003-4006-604X
Türkiye

Ruken Karaduman ^*
0000-0003-3059-9424
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Ekim 2021

Gönderilme Tarihi

13 Temmuz 2021

Kabul Tarihi

21 Eylül 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 7 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.31463/aicusbed.971075

IZ

https://izlik.org/JA43GS53PU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kan, C., & Karaduman, R. (2021). ESRÂR DEDE DİVANI’NDA MEVLÂNÂ VE MEVLEVİLİĞE DAİR UNSURLAR. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 129-150. https://doi.org/10.31463/aicusbed.971075

AMA

1.Kan C, Karaduman R. ESRÂR DEDE DİVANI’NDA MEVLÂNÂ VE MEVLEVİLİĞE DAİR UNSURLAR. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021;7(2):129-150. doi:10.31463/aicusbed.971075

Chicago

Kan, Ceylan, ve Ruken Karaduman. 2021. “ESRÂR DEDE DİVANI’NDA MEVLÂNÂ VE MEVLEVİLİĞE DAİR UNSURLAR”. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7 (2): 129-50. https://doi.org/10.31463/aicusbed.971075.

EndNote

Kan C, Karaduman R (01 Ekim 2021) ESRÂR DEDE DİVANI’NDA MEVLÂNÂ VE MEVLEVİLİĞE DAİR UNSURLAR. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7 2 129–150.

IEEE

[1]C. Kan ve R. Karaduman, “ESRÂR DEDE DİVANI’NDA MEVLÂNÂ VE MEVLEVİLİĞE DAİR UNSURLAR”, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 7, sy 2, ss. 129–150, Eki. 2021, doi: 10.31463/aicusbed.971075.

ISNAD

Kan, Ceylan - Karaduman, Ruken. “ESRÂR DEDE DİVANI’NDA MEVLÂNÂ VE MEVLEVİLİĞE DAİR UNSURLAR”. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7/2 (01 Ekim 2021): 129-150. https://doi.org/10.31463/aicusbed.971075.

JAMA

1.Kan C, Karaduman R. ESRÂR DEDE DİVANI’NDA MEVLÂNÂ VE MEVLEVİLİĞE DAİR UNSURLAR. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021;7:129–150.

MLA

Kan, Ceylan, ve Ruken Karaduman. “ESRÂR DEDE DİVANI’NDA MEVLÂNÂ VE MEVLEVİLİĞE DAİR UNSURLAR”. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 7, sy 2, Ekim 2021, ss. 129-50, doi:10.31463/aicusbed.971075.

Vancouver

1.Ceylan Kan, Ruken Karaduman. ESRÂR DEDE DİVANI’NDA MEVLÂNÂ VE MEVLEVİLİĞE DAİR UNSURLAR. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Ekim 2021;7(2):129-50. doi:10.31463/aicusbed.971075