Yıl 2021, Cilt 7 , Sayı 1, Sayfalar 271 - 291 2021-04-16

BOSNALI ALAADDİN SȂBİT DȊVȂNI’NDA HAYVANLAR ÜZERİNE BİR İNCELEME

Sibel ÖKMEN [1]


Klasik Türk edebiyatı; İslamiyet öncesi Türk Edebiyatının temelini oluşturan sözlü ve yazılı edebiyat ürünlerine dayanarak İslam kültürü etkisi ile gelişimini sürdüren, sonrasında ise çeşitli konular ile harmanlanıp olgunlaşarak ivme kazanan bir edebiyat sahasıdır. Yapı gereği mazmun, söz sanatları, mücerret kavramlar ve alegorik kıstaslar ekseninde şekillenip ferdilik ve geleneksel bakış açısıyla yorumlanan hakikatler silsilesidir. Geniş bir bilgi hazinesi olmasından ötürü bir gül bahçesi timsalidir. Ortaya konulan bu çalışmayla XVII. yüzyıl sonlarında ve XVIII. yüzyılın başlarında mesnevi türü ile adından çokça bahsettiren Bosnalı Alaaddin Sâbit’in; kısaca hayatını, edebiyat anlayışı ve son olarak dîvânında yer alan hayvan unsurlarını tespit etmeye çalıştık. Çalışmada izlenen yöntemlerden bahsedilecek olunursa Bosnalı Alaaddin Sâbit dîvânı üzerine geniş çapta çalışan Turgut Karacan’ın yapmış olduğu doktora tezi göz önünde bulundurulmuş ve kaynak titizlikle taranmıştır. Öncelikle şâirin hayat öyküsü, poetikası ve asıl konumuzu oluşturan hayvanlar; kuşlar, böcek ve sürüngenler, dört ayaklı hayvanlar ve deniz hayvanları olarak dört ana grupta ele alıp alt başlıklara ayrılmaktadır. Akabinde ise tespit edilen hayvanların dîvânda konu olan özellikleri göz önünde bulundurularak hangi yönleri ile ele alındığı ortaya konulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Bosnalı Alaaddin Sâbit, kuşlar, dört ayaklı hayvanlar, deniz hayvanları, böcek ve sürüngenler.
Bosnalı Alaaddin Sâbit, Klasik Türk Edebiyatı, Hayvanlar
  • Akalın, L. Sami (1993). Türk Folklorunda Kuşlar, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  • Banarlı, S., Nihad (1971). Resimli Türk Edebiyatı Tarihi C.2, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
  • Boratav,N., Pertev (1984). Türk Folkloru, İstanbul: Gerçek Yayınevi.
  • Ceylan, Ömür (2015). Kuşlar Dȋvȃnı, İstanbul: Kapı Yayınları.
  • Çoruhlu, Yaşar (1999). Türk Mitolojisinin ABC’si, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
  • Çoruhlu, Yaşar (2000). Türk Mitolojisinin Ana Hatları, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
  • Devellioğlu, Ferit (2013). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lȗgat, Ankara: Aydın Kitabevi Yayınları. Erkal, Abdülkadir (2018). Divan Şiiri Poetikası, Ankara: Altınordu Yayınları.
  • Ersoylu, Halil (2015). Türk Kültüründe Kuşlar, İstanbul, Ötüken Yayınları.
  • Grımal, Pıerre (1997). Mitoloji Sözlüğü Yunan ve Roma, (Çeviren: Sevgi Tamgüç), İstanbul, Sosyal Yayınlar.
  • Hançerlioğlu, Orhan (1993). Dünya İnançları Sözlüğü, İstanbul, Remzi Kitabevi.
  • Karacan, Turgut (1991). Bosnalı Alȃeddin Sȃbit, Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları.
  • Kocatürk, M.,Vasfi (2016). Büyük Türk Edebiyatı Tarihi Başlangıçtan Günümüze Kadar Türk Edebiyatının Tarihi, Tahlili ve Tenkidi, İstanbul: İstanbul Kültür Üniversitesi Yayınevi. Kurnaz, Cemal (2013). Muallim Naci, Ankara: Kurgan Edebiyat Yayınları.
  • Ögel, Bahaeddin (2014). Türk Mitolojisi Cilt I. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  • Pala, İskender (2004). Ansiklopedik Divȃn Şiiri Sözlüğü, İstanbul: Kapı Yayınları.
  • Schimmel, Annamarie (2000). Tanrı’nın Yeryüzündeki İşaretleri, (Çeviren: Mustafa Küpüşoğlu, Ergun Kocabıyık), İstanbul, Kabalcı Yayınevi.
  • Turan, Osman (2016). On İki Hayvanlı Türk Takvimi, İstanbul: Ötüken Yayını.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm MAKALELER
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-5172-8622
Yazar: Sibel ÖKMEN (Sorumlu Yazar)
Kurum: ARTVİN ÇORUH ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 19 Ocak 2021
Kabul Tarihi : 15 Mart 2021
Yayımlanma Tarihi : 16 Nisan 2021

Bibtex @araştırma makalesi { aicusbed864253, journal = {Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {2149-3006}, eissn = {2149-4053}, address = {}, publisher = {Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi}, year = {2021}, volume = {7}, pages = {271 - 291}, doi = {10.31463/aicusbed.864253}, title = {BOSNALI ALAADDİN SȂBİT DȊVȂNI’NDA HAYVANLAR ÜZERİNE BİR İNCELEME}, key = {cite}, author = {Ökmen, Sibel} }
APA Ökmen, S . (2021). BOSNALI ALAADDİN SȂBİT DȊVȂNI’NDA HAYVANLAR ÜZERİNE BİR İNCELEME . Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 7 (1) , 271-291 . DOI: 10.31463/aicusbed.864253
MLA Ökmen, S . "BOSNALI ALAADDİN SȂBİT DȊVȂNI’NDA HAYVANLAR ÜZERİNE BİR İNCELEME" . Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7 (2021 ): 271-291 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/aicusbed/issue/61279/864253>
Chicago Ökmen, S . "BOSNALI ALAADDİN SȂBİT DȊVȂNI’NDA HAYVANLAR ÜZERİNE BİR İNCELEME". Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7 (2021 ): 271-291
RIS TY - JOUR T1 - BOSNALI ALAADDİN SȂBİT DȊVȂNI’NDA HAYVANLAR ÜZERİNE BİR İNCELEME AU - Sibel Ökmen Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - doi: 10.31463/aicusbed.864253 DO - 10.31463/aicusbed.864253 T2 - Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 271 EP - 291 VL - 7 IS - 1 SN - 2149-3006-2149-4053 M3 - doi: 10.31463/aicusbed.864253 UR - https://doi.org/10.31463/aicusbed.864253 Y2 - 2021 ER -
EndNote %0 Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi BOSNALI ALAADDİN SȂBİT DȊVȂNI’NDA HAYVANLAR ÜZERİNE BİR İNCELEME %A Sibel Ökmen %T BOSNALI ALAADDİN SȂBİT DȊVȂNI’NDA HAYVANLAR ÜZERİNE BİR İNCELEME %D 2021 %J Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 2149-3006-2149-4053 %V 7 %N 1 %R doi: 10.31463/aicusbed.864253 %U 10.31463/aicusbed.864253
ISNAD Ökmen, Sibel . "BOSNALI ALAADDİN SȂBİT DȊVȂNI’NDA HAYVANLAR ÜZERİNE BİR İNCELEME". Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7 / 1 (Nisan 2021): 271-291 . https://doi.org/10.31463/aicusbed.864253
AMA Ökmen S . BOSNALI ALAADDİN SȂBİT DȊVȂNI’NDA HAYVANLAR ÜZERİNE BİR İNCELEME. AİCUSBED. 2021; 7(1): 271-291.
Vancouver Ökmen S . BOSNALI ALAADDİN SȂBİT DȊVȂNI’NDA HAYVANLAR ÜZERİNE BİR İNCELEME. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021; 7(1): 271-291.
IEEE S. Ökmen , "BOSNALI ALAADDİN SȂBİT DȊVȂNI’NDA HAYVANLAR ÜZERİNE BİR İNCELEME", Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 7, sayı. 1, ss. 271-291, Nis. 2021, doi:10.31463/aicusbed.864253