Yıl 2021, Cilt 7 , Sayı 1, Sayfalar 335 - 352 2021-04-16

DERÛNÎ-ZȂDE MUHAMMED HULÛSÎ’NİN DİVANÇESİ’NİN YENİ BİR NÜSHASI VE BU DİVANÇE’DEKİ TASAVVUFÎ UNSURLAR

Ömür ERBAY [1]


Divan şairine ilham veren temel kaynaklardan biri de tasavvuftur.Tasavvuf, insanı mutlak mutluluğa ulaştırmayı amaçlayan bir disiplindir. Bu disiplin, içerdiği birtakım kurallarla bir hayat tarzını da oluşturmuştur. Bu hayat tarzı, sufilerin mensup oldukları tarikatlerin hususiyetlerine göre çeşitlilik göstermektedir. Üzerinde çalışmakta olduğumuz metnin müellifi Derunȋzade Muhammed Hulusȋ de tasavvufi yönü bulunan bir şairdir. Derunȋzade Muhammed Hulusȋ; Celvetiyye tarikatına mensuptur. Celvetiyye tarikatı, her ne kadar Bayramiyye’nin bir şubesi ise de zamanla müstakil bir tarikat haline gelmiştir. Celvetiyye’nin kurucusu Aziz Mahmud Hüdayi (ö.1038/1628)’dir. Otuza yakın eseri ve yüzbinlere varan müridi bulunan Hüdayi’nin tarikatı, sağlığında ve vefatından sonra İstanbul, Bursa ve Balkanlar’da yayılmıştır. “Tevhid zikri ve mücahede” esasına dayanan tarikat, ilim ve devlet ricalinin de ilgisini çekmiştir. Bursalı İsmail Hakkı (ö.1137/1725) gibi velud mutasavvıf müellifler, bu tarikattan yetişmiştir. Derunizade Muhammed Hulusi, bu tarikatın usullerine sıkıca bağlıdır, Divançe’sinde de bu usulleri ifade etmiş, onlar üzerinden mutlak mutluluğa ulaşmanın yollarını aramıştır.
Divançe, Celvetiyye, Tevhid, Tasavvuf, Sufi
  • Canım, Rıdvan(2016). Divan Edebiyatının Kaynakları, Akıl Fikir Yayınları, İstanbul.
  • Cebecioğlu, Ethem(1997).Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü, Rehber Yayınları,Ankara.
  • Devellioğlu, Ferit(1998). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lugat, (15. Baskı), Aydın Kitabevi Yayınları, Ankara.
  • Derunizade Muhammed Hulusi, Divançe, Milli Kütüphane Yazma Eserler Koleksiyonu, No:06 Mil Yz FB 473.
  • Dilçin, Cem(2009). Örneklerle Türk Şiir Bilgisi, TDK Yayınları, Ankara.
  • Eraydın, Selçuk(2016). Tasavvuf ve Tarikatler, M.Ü. İlahiyat Fakültesi Yayınları, İstanbul.
  • Eraydın, Selçuk(1997). Tasavvuf ve Edebiyat Yazıları, Mavi Yayınları, İstanbul.
  • Gölpınarlı, Abdulbaki(1997). Türkiye’de Mezhepler ve Tarikatler, (4. Baskı), İnkılap Yayınevi, İstanbul.
  • Gölpınarlı, Abdulbaki(2017), Tasavvuftan Dilimize Geçen Deyimler ve Atasözleri, İnkılap Yayınları, İstanbul.
  • Kanar, Mehmet(2008). Farsça-Türkçe Sözlük, Say Yayınları, İstanbul.
  • Kanar, Mehmet(2012). Arapça-Türkçe Sözlük, Say Yayınları, İstanbul.
  • Parlatır, İsmail(2016). Osmanlı Türkçesi Sözlüğü, Yargı Yayınevi, Ankara.
  • Şemseddin Sami(2010). Kamus-ı Türki, Çağrı Yayınları, İstanbul.
  • Türk Dil Kurumu(2012). Yazım Kılavuzu, TDK Yayınları, Ankara.
  • Türk Dil Kurumu(2009). Tarama Sözlüğü, Cilt I-VIII, TDK Yayınları, Ankara.
  • Uludağ, Süleyman(2001). Tasavvuf Terimleri Sözlüğü, Kabalcı Yayınevi, İstanbul.
  • Üstüner, Kaplan(2014). Tasavvuf ve Klasik Şiirimiz, Akçağ Yayınları, Ankara.
  • Yılmaz, Hasan Kamil(2012). Anahatlarıyla Tasavvuf ve Tarikatlar, Ensar Yayınevi, İstanbul.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm MAKALELER
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-7694-847X
Yazar: Ömür ERBAY (Sorumlu Yazar)
Kurum: BAYBURT ÜNİVERSİTESİ, İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 7 Mart 2021
Kabul Tarihi : 22 Mart 2021
Yayımlanma Tarihi : 16 Nisan 2021

Bibtex @araştırma makalesi { aicusbed892555, journal = {Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {2149-3006}, eissn = {2149-4053}, address = {}, publisher = {Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi}, year = {2021}, volume = {7}, pages = {335 - 352}, doi = {10.31463/aicusbed.892555}, title = {DERÛNÎ-ZȂDE MUHAMMED HULÛSÎ’NİN DİVANÇESİ’NİN YENİ BİR NÜSHASI VE BU DİVANÇE’DEKİ TASAVVUFÎ UNSURLAR}, key = {cite}, author = {Erbay, Ömür} }
APA Erbay, Ö . (2021). DERÛNÎ-ZȂDE MUHAMMED HULÛSÎ’NİN DİVANÇESİ’NİN YENİ BİR NÜSHASI VE BU DİVANÇE’DEKİ TASAVVUFÎ UNSURLAR . Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 7 (1) , 335-352 . DOI: 10.31463/aicusbed.892555
MLA Erbay, Ö . "DERÛNÎ-ZȂDE MUHAMMED HULÛSÎ’NİN DİVANÇESİ’NİN YENİ BİR NÜSHASI VE BU DİVANÇE’DEKİ TASAVVUFÎ UNSURLAR" . Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7 (2021 ): 335-352 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/aicusbed/issue/61279/892555>
Chicago Erbay, Ö . "DERÛNÎ-ZȂDE MUHAMMED HULÛSÎ’NİN DİVANÇESİ’NİN YENİ BİR NÜSHASI VE BU DİVANÇE’DEKİ TASAVVUFÎ UNSURLAR". Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7 (2021 ): 335-352
RIS TY - JOUR T1 - DERÛNÎ-ZȂDE MUHAMMED HULÛSÎ’NİN DİVANÇESİ’NİN YENİ BİR NÜSHASI VE BU DİVANÇE’DEKİ TASAVVUFÎ UNSURLAR AU - Ömür Erbay Y1 - 2021 PY - 2021 N1 - doi: 10.31463/aicusbed.892555 DO - 10.31463/aicusbed.892555 T2 - Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 335 EP - 352 VL - 7 IS - 1 SN - 2149-3006-2149-4053 M3 - doi: 10.31463/aicusbed.892555 UR - https://doi.org/10.31463/aicusbed.892555 Y2 - 2021 ER -
EndNote %0 Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi DERÛNÎ-ZȂDE MUHAMMED HULÛSÎ’NİN DİVANÇESİ’NİN YENİ BİR NÜSHASI VE BU DİVANÇE’DEKİ TASAVVUFÎ UNSURLAR %A Ömür Erbay %T DERÛNÎ-ZȂDE MUHAMMED HULÛSÎ’NİN DİVANÇESİ’NİN YENİ BİR NÜSHASI VE BU DİVANÇE’DEKİ TASAVVUFÎ UNSURLAR %D 2021 %J Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 2149-3006-2149-4053 %V 7 %N 1 %R doi: 10.31463/aicusbed.892555 %U 10.31463/aicusbed.892555
ISNAD Erbay, Ömür . "DERÛNÎ-ZȂDE MUHAMMED HULÛSÎ’NİN DİVANÇESİ’NİN YENİ BİR NÜSHASI VE BU DİVANÇE’DEKİ TASAVVUFÎ UNSURLAR". Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7 / 1 (Nisan 2021): 335-352 . https://doi.org/10.31463/aicusbed.892555
AMA Erbay Ö . DERÛNÎ-ZȂDE MUHAMMED HULÛSÎ’NİN DİVANÇESİ’NİN YENİ BİR NÜSHASI VE BU DİVANÇE’DEKİ TASAVVUFÎ UNSURLAR. AİCUSBED. 2021; 7(1): 335-352.
Vancouver Erbay Ö . DERÛNÎ-ZȂDE MUHAMMED HULÛSÎ’NİN DİVANÇESİ’NİN YENİ BİR NÜSHASI VE BU DİVANÇE’DEKİ TASAVVUFÎ UNSURLAR. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2021; 7(1): 335-352.
IEEE Ö. Erbay , "DERÛNÎ-ZȂDE MUHAMMED HULÛSÎ’NİN DİVANÇESİ’NİN YENİ BİR NÜSHASI VE BU DİVANÇE’DEKİ TASAVVUFÎ UNSURLAR", Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 7, sayı. 1, ss. 335-352, Nis. 2021, doi:10.31463/aicusbed.892555