Examined Of Internet News On "Beauty, Aesthetics, Health" In The Context Of Health Communication And Journalism Ethics

Abstract

Mass media have an important role in enlightenment society and creating public opinion about health. It is also one of the frequently used communication methods in the context of health communication. In the consumer society, health is defined mostly through the appearance of young and healthy. Thus,the aesthetics and beauty concepts that take the body to the center are mythicized and presented to consumption. Mass media and news texts play an important role in the realization of this process. However, nowadays, the production of news texts on the concern of print count and sales brings about problems related to ethics of journalism. The most sensitive point of most people such as beauty, old age, being healthy and aesthetic, having the ideal body is the frequently processed in health news. Thus, these concepts about individual health reinforce consumption and mislead the reader. This situation makes health communication and ethics of journalistic more important in related health news. In the study, the usage of aesthetics, beauty and ideal body presentations in the health news produced by the internet newspaper, which is widely used due to the digitalization of traditional media, is examined in the context of health communication and journalism ethics. In this context, accessed from the newspapers determined within the sample, 141 health news are analyzed under four different categories by critical discourse analysis method. 

Keywords

• Health Communication,
• Health Journalism
• Ethics of Journalism
• Aesthetic,
• Beauty

“Güzellik-Estetik-Sağlık” İçerikli İnternet Haberlerinin Sağlık İletişimi ve Gazetecilik Etiği Bağlamında İncelenmesi

Öz

Kitle iletişim araçları, sağlık konusunda toplumu aydınlatma ve kamuoyu oluşturmada önemli bir role sahiptir. Sağlık iletişimi bağlamında da sıklıkla kullanılan iletişim yöntemleri arasında yer almaktadır. Tüketim toplumu içerisinde sağlık, çoğunlukla bedenin genç ve sağlıklı görünmesi üzerinden tanımlanmaktadır. Böylece bedeni merkezine alan estetik ve güzellik kavramları toplumsal olarak mitleştirilmekte ve tüketime sunulmaktadır. Kitle iletişim araçları ve haber metinleri bu sürecin gerçekleştirilmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Ancak günümüzde haber metinlerinin tiraj ve satılma kaygısıyla üretilmesi gazetecilik etiğiyle ilgili sorunları gündeme getirmektedir. Çoğu insanın en hassas noktası olan, güzellik, yaşlılık, sağlıklı ve estetik görünmek, ideal bedene sahip olmak gibi konular sağlık haberlerinde sıklıkla işlenmektedir. Böylece sağlıkla ilgili bu kavramlar tüketimi pekiştirmekte ve okuyucuyu yanlış yönlendirmektedir. Bu durum, ilgili sağlık haberlerinde sağlık iletişimini ve gazetecilik etiğini daha da önemli hale getirmektedir. Çalışmada, geleneksel medyanın dijitalleşmesi nedeniyle yaygın olarak kullanılan internet gazetelerinin ürettiği sağlık haberlerinde estetik, güzellik ve ideal vücut sunumlarının kullanımı, sağlık iletişimi ve gazetecilik etiği bağlamında incelenmektedir. Bu kapsamda örneklem dahilinde belirlenen gazetelerden erişilen 141 sağlık haberi, dört farklı kategoride eleştirel söylem analizi yöntemi ile analiz edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sağlık iletişimi
• sağlık haberciliği
• gazetecilik etiği
• estetik
• güzellik

Kaynakça

1. AKOVA, Sibel (2017) ‘Sigarayı Bırak Hayatı Bırakma’ Sloganlı Kamu Spotları Örneklemlerinin Alımlama Analizi Yöntemleri İle İncelenmesi. Stratejik ve Sosyal Araştırma Dergisi, 1(2), ss. 15-36. https://doi.org/10.30692/sisad.362259 adresinden erişildi.
2. ARASLI, Osman (2017) Medyadan ‘Estetik-Güzellik’ Uygulamlarına ‘Merdiven Üstü’ Bir Bakış: ‘Adana’daki Sahte Estetik İddiaları’ Hakkındaki Haberlerin Değerlendirilmesi. Atatürk İletişim, Sağlık İletişimi Özel Sayısı 14 ss. 61-80.
3. BECERİKLİ, Sema Yıldırım (2012) Sağlık İletişim Çalışmalarında Alalımlama Analizinin Kullanımı: Odak Grup Çalışması Yoluyla Kamu Kampanyaları ve Reklam Metinlerine İlişkin Çapraz Bir Okuma Pratiği, İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 2 (43), ss. 163-177. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iuifd/issue/22893/245002 adresinden erişildi.
4. ÇAVUŞ, Selahattin (2010) Yerel Medya ve Etik (Konya Örneği), Yüksek Lisans Tezi, Konya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Gazetecilik Anabilim Dalı, Ulusal Tez Merkezi Tez No: 261150.
5. DEMEZ, Gönül (2012), Medyada Yeni Sağlık Anlayışları ve Kadın Bedeninin Temsili. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 9 (1), ss. 512-532. http://www.insanbilimleri.com adresinden erişildi.
6. DEMİR, Müge (2010), Sağlık Haberleri ve Medya Gerçeği, Ankara, Nobel Yayın Dağıtım.
7. DEMİR, Vedat (2006), Medya Etiği, İstanbul, Beta Yayın.
8. EKİYOR, Aykut ve TENGİLİMOĞLU, Dilaver (2014) Sağlıkta Reklam Serbest Olmalı mı? Tüketici Görüşleri, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16 (2), ss. 45-71. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gaziuiibfd/issue/28310/300845 adresinden erişildi.

9. EREN, Engin (2010) Toplum, Medya ve Etik, Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalı, Ulusal Tez Merkezi Tez No: 280502.
10. FİDAN, Mehmet ve YETİŞ, Ayşegül (2018) Sağlık İletişiminde Algı: Kamu Spotları Üzerine Bir Araştırma. Selçuk İletişim, 11 (2), ss. 159-178. https://dergipark.org.tr/tr/pub/josc/issue/38276/428224 adresinden erişildi.
11. HÜLÜR, A. Banu (2016) Sağlık İletişimi, Medya ve Etik: Bir Sağlık Haberinin Analizi, CBÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 14 (1), ss. 155-178. DOI: 10.18026/cbusos.87810 adresinden erişildi.
12. ILLICH, Ivan (2017) Sağlığın Gaspı, Süha Sertabiboğlu (çev), İstanbul, Ayrıntı Yayınları.
13. KIR, İbrahim ve SULAK, Şeyda (2014) Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin İnternet Bağımlılık Düzeylerinin İncelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 13 (51), ss. 150-167. DOI: 10.17755/esosder.96255 adresinden erişildi.
14. OKAY, Ayla (2016) Sağlık İletişimi, İstanbu, Derin Yayınları.
15. ÖZER, Ömer (2011) Haber Söylem İdeoloji Eleştirel Haber Çözümlemeleri, Konya, Literatürk Yayınları.
16. TAYLAN, Ahmet ve ÜNAL, Recep (2017) Ana Akım Medyada Sansasyonel Habercilik: Sağlık İletişim Örneği. Atatürk İletişim Dergisi, Sağlık İletişim Özel Sayısı 14, ss. 27-44. www.dergipark.org.tr/tr/pub/atauniiletisim/issue/34005/360129 adresinden erişildi.
17. YATKIN, Ahmet (2008) Etik Düşünce ve Davranışın Yerel Yönetimlerde Hizmet Verimliliğinin Arttırılmasında Rolü ve Önemi (Elazığ Belediyesi Örnek Alan Araştırması). Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18 (1), ss. 211-331.
18. YILDIRIM, Pelin Öğüt (2017) Türkiye’de Sağlık Haberciliğinin Tarihsel Gelişimi. Atatürk İletişim Dergisi, Sağlık İletişim Özel Sayısı 14, ss. 5-25.
19. Akşam Gazetesi, www.aksam.com.tr/arama/?anahtar_kelime=estetik+, Erişim Tarihi, 20.12.2018.
20. Akşam Gazetesi,www.aksam.com.tr/saglik/, Erişim Tarihi, 20.12.2018.
21. En Son Haber, www.ensonhaber.com/arama/?q=estetik, Erişim Tarihi, 19.12.2018.
22. En Son Haber, www.ensonhaber.com/arama/?q=g%C3%BCzellik, Erişim Tarihi, 19.12.2018.
23. Hürriyet Gazetesi www.hurriyet.com.tr/arama/#/?page=1&key=estetik%20&where., Erişim Tarihi, 19.12.2018.
24. KolayData,www.kolaydata.com/en-cok-ziyaret-edilen-haber-siteleri-2018-6648.html, Erişim Tarihi, 10.12.2018.
25. Milliyet Gazetesi, www.milliyet.com.tr/haberler/estetik, Erişim Tarihi, 20.12.2018.
26. Milliyet Gazetesi, www.milliyet.com.tr/haberler/guzellik, Erişim Tarihi, 20.12.2018.
27. Milliyet Gazetesi, www.milliyet.com.tr/haberler/saglik, Erişim Tarihi, 20.12.2018.
28. Sözcü Gazetesi, www.sozcu.com.tr/kategori/saglik/,Erişim Tarihi, 19.12.2018.
29. WHO, www.who.int/about/who-we-are/constitution, Erişim Tarihi : 30.03.2019.