Israrlı Takip Mağduru Kadınların Deneyimleri Doğrultusunda Yasal Sürece Başvurma Davranışları

Öz

Israrlı takip belirli bir kişiye yönelik tekrarlanan ve o kişinin isteği/rızası dışında gerçekleşen, bireyin tacize uğramış, tehdit altında, çaresiz ve korkmuş hissetmesine yol açan, dolayısıyla güvenliğinden endişe duymasına sebep olan rahatsız edici ve korkutucu davranışların bütünü olarak tanımlanmaktadır. Israrlı takibin diğer suç davranışlarından farklı olarak bir başlangıcı ve sonu yoktur. Bu öngörülemez doğası sebebiyle mağdurunda büyük yıkımlara sebep olmaktadır. Bununla birlikte Türkiye’de yapılan bazı çalışmalar incelendiğinde, bu mağdurların yaşadığı mağduriyetler karşısında yasal olarak yardım isteme ve haklarını arama eğilimlerinin düşük olduğunu, yaşadıkları durumla ilgili farklı bakış açılarının bu sonucu doğurduğunu görmekteyiz. Bu çalışmanın amacı; ısrarlı takip mağduru olan kadınların mağduriyetlerine bakış açılarını anlayabilmek ve yasal haklarını yeterince kullanmamalarının belirleyicilerini ve nedenlerini ortaya koymaktır. Çalışmada ısrarlı takip mağduru olduğunu belirten beş kadın katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmeler ortalama 25-35 dk arası sürmüştür. Çalışmanın sonuçları mağdurların hepsinin takipçilerini tanıdıklarına işaret etmiştir. Bununla birlikte ısrarlı takip sürecinin tüm katılımcılarda siber takip davranışlarıyla başladığı, devamında ise bazı olgularda siber takibe geleneksel takip davranışlarının da eşlik etmeye başladığı saptanmıştır. Son olarak mağdurların hepsinin ısrarlı takip ile ilgili yasal süreç hakkında bilgi sahibi oldukları ancak herhangi bir şikâyette bulunmadıkları tespit edilmiştir. Çalışmanın sonuçları gelecek çalışmalara ışık tutması için literatür bulguları da ele alınarak tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• ısrarlı takip
• mağdur
• takip mağduru kadın
• takipçi
• yasal haklar

The Legal Help-Seeking Behaviors Of Women Victimized By Stalking Based On Their Experiences

Öz

Stalking is defined as a pattern of repeated, unwanted behaviors directed at a specific individual, occurring without their consent, which causes the person to feel harassed, threatened, helpless, and fearful, thereby raising concerns for their safety. Unlike other criminal behaviors, stalking has no clear beginning or end, and its unpredictable nature leads to profound harm for victims. In Türkiye, previous research has shown that stalking victims often exhibit a low tendency to seek legal assistance or pursue their rights, which may be influenced by their differing perspectives on their victimization. The aim of this study is to explore how women who have been victims of stalking perceive their experiences of victimization and to identify the factors and reasons underlying their limited use of legal rights. The study was conducted with five female participants who self-identified as victims of stalking, using a semi-structured interview technique. These interviews lasted approximately 25–35 minutes. Findings revealed that all participants knew their stalkers. Moreover, the stalking process in all cases began with cyberstalking behaviors, with some progressing to traditional stalking behaviors as well. Finally, although all participants were aware of the legal procedures concerning stalking, none filed a complaint. The results of this study are discussed in relation to existing literature, with the aim of contributing insights for future research.

Anahtar Kelimeler

• stalking
• victim
• woman victim of stalking
• stalker
• legal rights

Kaynakça

1. Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, 6284 Sayılı. T.C. Resmi Gazete, 28239, 20 Mart 2012.
2. Akduman, İ., Ünsalver, B., Cavlak, M., Oral, G. ve Cansunar N. (2006). Takipçi Tacizcilik- Stalking. Adli Psikiyatri Dergisi, 3 (3-4): 25-33.
3. Bakırtaş, M., ve Orak, D. (2024). The equivalence of violence against women on social media: Acts constituting digital violence and their place in the Turkish Penal Code. Journal Of Awareness, 9(Special Issue/Özel Sayı), 105-118.
4. Başar, D. ve Sakallı, N. (2021). Israrlı Takip: Tanımı ve Sosyal Psikolojik Değişkenler ile İlişkileri. Türk Psikoloji Yazıları, 24(47), 22-36.
5. Björklund, K., Häkkänen-Nyholm, H., Sheridan, L., & Roberts, K. (2010). The Prevalence of Stalking Among Finnish University Students. Journal of Interpersonal Violence, 25(4), 684-698. https://doi.org/10.1177/0886260509334405.
6. Cupach, W.R., & Spitzberg, B.H. (Eds.). (1994). The Dark Side of Interpersonal Communication (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315807010.
7. Ellison, L. & Akdeniz, Y. (1998). Cyber-Stalking: the Regulation of Harassment on the Internet. Criminal Law Review, Special Edition: Crime, Criminal Justice and the Internet, 29-48.
8. Gürgezoğlu, E. (2010). Takip/İzlemeye İlişkin Algının İncelenmesi ve Mağdur Olan/Olmayanların Kaygı Düzeylerinin Karşılaştırılması. (Yüksek Lisans Tezi). Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

9. Kaplan, B. (2020). Şiddetin Toplumsal Taşıyıcısı Olarak Flört Şiddeti: Ankara Örneği. Kent Akademisi-Kent Kültürü ve Yönetimi Hakemli Elektronik Dergi, 13(3), 526-538.
10. Maxwell, A. (2001). Cyberstalking. Department of Psychology Auckland University.
11. Meloy, JR. (1998) The Psychology of Stalking: Clinical and Forensic Perspectives. London: Academic Press.
12. Meloy, J. R. (1999). Stalking: An Old Behavior, A New Crime. Psychiatric Clinics of North America, 22(1), 85-99.
13. Mullen, P. E., Pathé, M., Purcell, R., & Stuart, G. W. (1999). Study of stalkers. The American journal of psychiatry, 156(8), 1244–1249. https://doi.org/10.1176/ajp.156.8.1244
14. Pathé, M. (2002). Surviving Stalking. Cambridge: Cambridge University Press.
15. PEW (2021). The State of Online Harassment. https://www.pewresearch.org/internet/2021/01/13/the-state-of- online-harassment/.
16. Polat, O., Gürgezoğlu Yapar, E., Reva, Z., Nalbantoğlu, G., Akça, B. Ve Yılmaz, R. (2021). Israrlı Takip/Stalking Raporu: Nisan 2021. İMDAT Derneği, https://www.imdat.org/raporlarimiz.
17. Reno, J., Robinson, L., Brennan, N. and Schwartz, K. (1998). Stalking and Domestic Violence: The Third Annual Report to Congress Under the Violence Against Women Act, U.S. Department of Justice Office of Justice Programs, pp.1-67. https://www.ojp.gov/pdffiles1/ovw/172204.pdf.
18. Sheridan, L., & Davies, G. M. (2001). Violence and the prior victim-stalker relationship. Criminal behaviour and mental health: CBMH, 11(2), 102–116. https://doi.org/10.1002/cbm.375.
19. Spitzberg, B. H. (2002). The tactical topography of stalking victimization and management. Trauma, Violence, & Abuse, 3, 261-288.
20. Spitzberg, B. H. ve Cupach, W. R. (2003). What mad pursuit?: Obsessive relational intrusion and stalking related phenomena. Aggression and Violent Behavior, 8(4), 345-375. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S135917890200068X.
21. Şener, G. & Abınık, N. (2021). Türkiye’de Dijital Şiddet Araştırması. Toplumsal Bilgi ve İletişim Derneği, https://www.stgm.org.tr/e-kutuphane/turkiyede-dijital-siddet-arastirmasi-2021.
22. T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü. (2014). Türkiye’de Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet Araştırması, Ankara.
23. Türk Ceza Kanunu, 5237 Sayılı (2004). T.C. Resmi Gazete, 25611, 26 Eylül 2004.
24. Tüzün, B., Buğa, D., & Kalfoğlu, E. (2024). The Relationship Between Men’s Persistent Stalking and Harassment Behaviors in Domestic Violence Against Women: Case Report. Yeni Yüzyıl Journal of Medical Sciences, 5(3), 124-127.
25. Uyumaz A, Akdağ R. (2015) “Türk Özel Hukukunda Şiddet ve Israrlı Takip Kavramı İle Israrlı Takip Mağdurunun Korunması”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XIX, Y. 2015, Sa. 2, 45-94.
26. Uzun, Y. (2023). Uluslararası Yüksek Denetim Kurumlarının Aile İçi Şiddetle Mücadelenin Yönetilmesi Odaklı Denetim Uygulamaları. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(46), 156-185.