Erken Orta Yetişkinlik Dönemindeki Kamu Çalışanlarında Bilişsel Esnekliğin Benlik Saygısını Yordama Düzeyinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırma, 30–45 yaş aralığındaki kamu çalışanlarının bilişsel esneklik düzeyleri ile benlik saygıları arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Toplam 401 katılımcıdan elde edilen veriler, Bilişsel Esneklik Envanteri ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Tanımlayıcı istatistikler, katılımcıların %20.3’ünün yüksek, %13.3’ünün ise düşük düzeyde bilişsel esnekliğe sahip olduğunu; benlik saygısında ise bu oranların sırasıyla %19.5 ve %19.0 olduğunu göstermektedir. Pearson korelasyon analizi, bilişsel esneklik ile benlik saygısı arasında orta düzeyde ve pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur (r = .541, p < .001). Regresyon analizi, bilişsel esnekliğin benlik saygısının %29.3’ünü açıkladığını ve anlamlı bir yordayıcı olduğunu göstermiştir. Bulgular, kamu çalışanlarının psikolojik dayanıklılıklarını artırmaya yönelik müdahalelerde bu iki yapının birlikte ele alınmasının önemini vurgulamaktadır. Çalışma, kamu sektörü çalışanlarının iyi oluşuna katkıda bulunacak politika ve uygulamalar için ampirik dayanak sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Bilişsel Esneklik
• Benlik Saygısı
• Kamu Çalışanları
• Regresyon Analizi

An Examination of the Predictive Role of Cognitive Flexibility on Self-Esteem Among Public Employees in Early Middle Adulthood

Öz

This study aims to examine the relationship between cognitive flexibility and self-esteem among public employees aged 30 to 45. Data were collected from a total of 401 participants using the Cognitive Flexibility Inventory and the Rosenberg Self-Esteem Scale. Descriptive statistics revealed that 20.3% of the participants had high and 13.3% had low levels of cognitive flexibility; similarly, 19.5% exhibited high and 19.0% low levels of self-esteem. Pearson correlation analysis indicated a moderate and positive significant relationship between cognitive flexibility and self-esteem (r = .541, p < .001). Regression analysis showed that cognitive flexibility significantly predicted 29.3% of the variance in self-esteem. These findings highlight the importance of considering both constructs together in interventions aimed at enhancing the psychological resilience of public employees. The study provides empirical support for policies and practices designed to promote the well-being of individuals working in the public sector.

Anahtar Kelimeler

• Cognitive Flexibility
• Self-Esteem
• Public Employees
• Regression Analysis

Kaynakça

1. Adamopoulos, I. ve Syrou, N. (2023). Workplace environment and burnout in public health workforce inspection services in greece during the covid-19 pandemic., 4. https://doi.org/10.3390/msf2023019004
2. Akbolat, M., Durmuş, A., Ünal, Ö., ve Ezen, M. (2022). The influences of corporate policies for covid-19 on work stress and anxiety among healthcare employees. Work, 73(4), 1125-1133. https://doi.org/10.3233/wor-205197
3. Ateş, B. ve Sağar, M. (2021). Üniversite öğrencilerinde bilişsel esneklik ve duygu düzenleme becerilerinin i̇nternet bağımlılığı üzerindeki yordayıcı rolü. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(1), 87-102. https://doi.org/10.29065/usakead.887799
4. Aydın, F. ve Odacı, H. (2020). School counsellors’ job satisfaction: what is the role of counselling self-efficacy, trait anxiety and cognitive flexibility?. Journal of Psychologists and Counsellors in Schools, 30(2), 202-215. https://doi.org/10.1017/jgc.2019.32
5. Baluszek, J., Brønnick, K., ve Wiig, S. (2023). The relations between resilience and self-efficacy among healthcare practitioners in context of the covid-19 pandemic – a rapid review. International Journal of Health Governance, 28(2), 152-164. https://doi.org/10.1108/ijhg-11-2022-0098
6. Cantürk, Ş. ve Gül, B. (2023). İlk ve Ortaöğretim Öğrencilerinde Benlik Saygısı Seviyeleri. Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 18(1), 66-80.
7. Cui, Q., Liu, L., Hao, Z., Li, M., Liu, C., Yang, C., Zhang, Q. ve Wu, H. (2022). Research on the influencing factors of fatigue and professional identity among cdc workers in china: an online cross-sectional study. BMJ Open, 12(4), e058762. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2021-058762
8. Çuhadaroğlu, F. (1986). Adolesanlarda benlik saygısı. Yayınlanmamış Uzmanlık Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara

9. Danaeefard, H., Sedaghat, A., Kazemi, S., ve Elahi, A. (2022). Investment areas to enhance public employee resilience during the coronavirus disease 2019 (covid-19): evidence from iran. Public Organization Review, 22(3), 837-855. https://doi.org/10.1007/s11115-022-00617-w
10. Demir, Z. (2023). Üniversite öğrencilerinde bilişsel duygu düzenleme, stresle başa çıkma ve akademik öz yeterlilik arasındaki i̇lişkinin i̇ncelenmesi. Mavi Atlas, 11(1), 1-16. https://doi.org/10.18795/gumusmaviatlas.1201328
11. Demirtaş, A. ve Kara, A. (2022). Cognitive control and flexibility as predictor of career adaptability in emerging adults. Kastamonu Eğitim Dergisi, 30(2), 390-397. https://doi.org/10.24106/kefdergi.803515 Dennis, J. P., ve Vander Wal, J. S. (2010). The cognitive flexibility inventory: Instrument development and estimates of reliability and validity. Cognitive Therapy and Research, 34(3), 241–253. https://doi.org/10.1007/s10608-009-9276-4
12. Erikson, E. H. (1968). Identity: Youth and crisis. New York: Norton. https://doi.org/10.1002/bs.3830140209
13. Franken, E., Plimmer, G., Malinen, S., ve Bryson, J. (2021). Growing and adapting during continuous change: Building employee resilience in the public sector. In Towards resilient organizations and societies: A cross-sectoral and multi-disciplinary perspective (pp. 143-170). Cham: Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-030-82072-5_6
14. Gülüm, İ. V., ve Dağ, İ. (2012). Tekrarlayıcı düşünme ölçeği ve bilişsel esneklik envanterinin Türkçeye uyarlanması, geçerliliği ve güvenilirliği. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 13(3), 216–223.
15. Hazar, H. ve Egelioğlu, M. (2020). Benlik Saygısının Bireylerin Psikolojik Sağlığı Üzerindeki Etkisi. Psikolojik Araştırmalar Dergisi, 27(2), 45-58.
16. İmiroğlu, A., Demir, R., ve Murat, M. (2021). Psi̇koloji̇k i̇yi̇ oluşun yordayicilari olarak bi̇li̇şsel esnekli̇k, bi̇li̇nçli̇ farkindalik ve umut. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 20(80), 2037-2057. https://doi.org/10.17755/esosder.859555
17. Kaçar-Başaran, S., Gökdağ, C., ve Yıldırım, Z. (2022). How does cognitive flexibility associate with depressive symptoms? a multiple mediation model including emotion dysregulation and problem-solving. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 6(11), 23-37. https://doi.org/10.31461/ybpd.1110174
18. Kalia, V., Knauft, K., ve Hayatbini, N. (2020). Cognitive flexibility and perceived threat from covid-19 mediate the relationship between childhood maltreatment and state anxiety. Plos One, 15(12), e0243881. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0243881
19. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi (27. baskı). Nobel Yayıncılık.
20. Kaymaz, E. ve Şakiroğlu, M. (2020). Bi̇li̇nçli̇ farkindalik ve bi̇li̇şsel esnekli̇ği̇n problemli̇ akilli telefon kullanimi üzeri̇ndeki̇ etki̇si̇: öz-kontrolün araci rolü. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(38), 79-108. https://doi.org/10.21550/sosbilder.600325
21. Kim, P., Cho, W., ve Yang, I. (2022). Workplace disruption in the public sector and hrm practices to enhance employee resilience. Review of Public Personnel Administration, 44(1), 86-115. https://doi.org/10.1177/0734371x221095399
22. Kiss, A., Libaers, D., Barr, P., Wang, T., ve Zachary, M. (2020). Ceo cognitive flexibility, information search, and organizational ambidexterity. Strategic Management Journal, 41(12), 2200-2233. https://doi.org/10.1002/smj.3192
23. Levinson, D. J. (1986). A conception of adult development. American Psychologist, 41(1), 3–13. https://doi.org/10.1037/0003-066X.41.1.3
24. Men, L., Qin, Y., ve Jin, J. (2021). Fostering employee trust via effective supervisory communication during the covid-19 pandemic: through the lens of motivating language theory. International Journal of Business Communication, 59(2), 193-218. https://doi.org/10.1177/23294884211020491
25. Öztürk, S. ve Yılmaz, A. (2022). Genç Yetişkinlerde Benlik Saygısı ve Stresle Başa Çıkma. Journal of Youth Studies, 10(1), 24-39.
26. Peng, C., Liang, Y., Yuan, G., Xie, M., Mao, Y., Harmat, L. ve Bonaiuto, F. (2022). How servant leadership predicts employee resilience in public organizations: a social identity perspective. Current Psychology, 42(35), 31405-31420. https://doi.org/10.1007/s12144-022-04138-z
27. Plimmer, G., Berman, E., Malinen, S., Franken, E., Näswall, K., Kuntz, J., … ve Löfgren, K. (2021). Resilience in public sector managers. Review of Public Personnel Administration, 42(2), 338-367. https://doi.org/10.1177/0734371x20985105
28. Rosenberg, M. (1965). Society and the adolescent self-image. Princeton, NJ: Princeton University Press
29. Rudnik, A., Sobczak, K., Sawicki, A., ve Zdun-Ryżewska, A. (2025). Exploring the interplay of stress, fatigue, and empathy: the mediating role of cognitive flexibility in enhancing the well-being of university students in medical and social disciplines. Plos One, 20(4), e0321946. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0321946
30. Seçim, G. (2020). Bilişsel esneklik ve duygu düzenleme özelliklerinin psikolojik sağlamlık üzerine etkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 18(2), 505-524. https://doi.org/10.37217/tebd.716151
31. Şahin, E. and Dobrucalı, B. (2022). Covid-19 korkusu ve öznel i̇yi oluş: bilişsel esneklik ve psikolojik sağlamlığın sıralı aracı rolü. Psikiyatride Guncel Yaklaşımlar - Current Approaches in Psychiatry, 14(Ek 1), 92-99. https://doi.org/10.18863/pgy.1067626
32. Şahin, F. ve Kaya, N. (2021). Lise Öğrencilerinin Benlik Saygısı ile Yaşam Doyumu Arasındaki İlişki. Eğitim Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi, 15(3), 134-149.
33. Toprak, E., Metin, A., ve Ünalan, D. (2023). The mediating role of cognitive flexibility and critical thinking in the relationship between academic motivation and fear of negative evaluation. Psychology in the Schools, 61(2), 727-738. https://doi.org/10.1002/pits.23080
34. Uysal, N. ve Toprak, F. (2021). Hemşirelik öğrencilerinin akademik başarısı ile stres ve bilişsel esneklik i̇lişkisinin belirlenmesi. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 4(2), 248-254. https://doi.org/10.38108/ouhcd.918377
35. Williams, M., Belkin, L., ve Chen, C. (2020). Cognitive flexibility matters: the role of multilevel positive affect and cognitive flexibility in shaping victims’ cooperative and uncooperative behavioral responses to trust violations. Group ve Organization Management, 45(2), 181-218. https://doi.org/10.1177/1059601120911224
36. Yılmaz, E. ve Yüksel, A. (2023). Lise öğrencilerinin bilişsel esneklik ve problem çözme beceri düzeyleri: tanımlayıcı ve i̇lişkisel bir çalışma. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 6(3), 649-656. https://doi.org/10.38108/ouhcd.1141062
37. Župančič, N. (2022). Systematic literature review: inter-reletedness of innovation, resilience and sustainability - major, emerging themes and future research directions. Circular Economy and Sustainability, 3(3), 1157-1185. https://doi.org/10.1007/s43615-022-00187-5