Özel Yetenekli Öğrencilerin Bilim ve Sanat Merkezlerinde Proje Üretmeye İlişkin Görüşleri

Öz

Bu araştırmanın amacı, bilim ve sanat merkezine (BİLSEM) devam eden özel yetenekli öğrencilerin proje üretme sürecine ilişkin görüşlerini değerlendirmek, ihtiyaçlarını tespit etmek, düşüncelerini, sorun yaşadıkları kısımları belirmek amacıyla görüşlerinin belirlenmesidir. Çalışma grubu; 2022-2023 eğitim öğretim yılında Tuzla Bilseme aktif devam eden 4’ü genel yetenek, 3’ü görsel sanatlar, 2’si genel yetenek ve resim, 1 tanesi ise müzik programı programında öğrenim gören toplam 10 öğrenciden oluşmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen yanıtlar alt temalar çerçevesinde analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre araştırmaya katılan öğrencilerin 60’ı proje programı sürecinde bulunurken aklında bir proje fikri olduğunu belirtirken, %40’ı ise aklında herhangi bir proje fikrinin olmadığını belirtmiştir. Özellikle görsel sanatlar bölümünde yer alan öğrenciler, proje oluşturmaya ve proje sürecine ilişkin herhangi bir bilgilerinin olmadığını belirtmişlerdir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmada, özel yetenekli öğrencilerin proje oluşturma sürecinde iken Türkçe kaynak erişimi konusunda, İngilizce kaynak araştırmada ve özgün bir fikir oluşturmada zorlandıkları, aile-çevre desteği aldıkları, danışman öğretmenleri tarafından desteklendikleri sonuçları ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin, proje programından önce sürecin nasıl yürütüleceği ile ilgili eğitim, konferans tarzında çalışmaların yapılması konusunda çözüm önerisi geliştirdikleri, ilgi duyulan alanın netleştirilmesinin proje fikri oluşturmada etkili olduğu, öğrencilerin tamamının da ilgi alanını bildiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Özel yetenekli birey
• proje programı
• özel eğitim.

The Opinions of Special Talent Students on Producing Projects in Science and Art Centers

Öz

The purpose of this research is to determine the opinions of specially talented students attending the Science and Art Center (BİLSEM) in order to evaluate their views on the project production process, to identify their needs, and to identify their thoughts and the parts they have problems with. Working group; In the 2022-2023 academic year, Tuzla Bilseme consists of a total of 10 active students, 4 of whom are studying general talent, 3 of whom are studying in the visual arts program, 2 of whom are studying in the general talent and painting program, and 1 of whom is studying in the music program. Data was collected using a semi-structured interview form created by the researcher. The obtained responses were analyzed within the framework of sub-themes. According to the results of the research, 60 of the students participating in the research stated that they had a project idea in mind while they were in the project program process, while 40% stated that they did not have any project idea in mind. Especially students in the visual arts department stated that they did not have any knowledge about creating a project and the project process. Content analysis, one of the qualitative research methods, was used in the study. In the research, it was revealed that gifted students had difficulty in accessing Turkish sources, researching English sources and creating an original idea during the project creation process, and that they received family-environment support and were supported by their advisor teachers. It was determined that the students developed solution proposals for training and conference-style studies on how to carry out the process before the project program, that clarifying the area of interest was effective in creating a project idea, and that all students knew their area of interest.

Anahtar Kelimeler

• Gifted Individual
• Project Program
• Special Education

Kaynakça

1. Akçay, S. (2017). Proje temelli öğrenmenin öğrencilerin öz-yeterlilik algısı ve akademik başarıya etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
2. Altun, S. (2008). Proje tabanlı öğretim yönteminin öğrencilerin elektrik konusu akademik başarılarına, fiziğe karşı tutumlarına ve bilimsel işlem becerilerine etkisinin incelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
3. Arastaman, G., Öztürk Fidan, İ. ve Fidan, T. (2018). Nitel araştırmada geçerlik ve güvenirlik: Kuramsal bir inceleme. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1) , 37-75.
4. Ataman, A. (Ed.). (2009). Özel Gereksinimli çocuklar ve özel eğitime giriş. (7.Baskı). Gündüz Yayınevi.
5. Ay, Ş. (2013). Öğretmen adaylarının proje tabanlı öğrenme ve geleneksel öğretime ilişkin görüşleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(1), 53-67.
6. Aydın, E. (2018). Proje tabanlı öğrenme uygulamalarının öğrencilerin akademik başarı, motivasyon ve duygusal durumları üzerindeki etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
7. Aydın, G. (2018). Proje temelli öğretim yaklaşımının öğrenci başarısına etkisi. Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 11(2), 45–60.
8. Ayvacı, H. & Ş., Çoruhlu, T. (2010). Fen ve teknoloji dersi proje tabanlı öğretim uygulamasında ilköğretim öğrencilerinin karşılaştıkları güçlükler. Uludağ Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 43-59.

9. Baykoç Dönmez, N. (2017). Üstün ve özel yetenekli çocuklar ve eğitimleri. Özel Gereksinimli Çocuklar ve Özel Eğitim, 4, 283-306.
10. Baykoç, N., Uyaroğlu, B., Aydemir, D. & Seval, C. (2012). A new dimension in education of Turkish gifted children. Social and Behavioral Sciences, 47, 2005-2009. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.06.940
11. Boondee, V., Kidrakarn, P., & Sa-Ngiamvibool, W. (2011). A learning and teaching model using project-based learning on the web to promote cooperative learning. European Journal of Social Sciences, 21(3), 498-506.
12. Calvert, J. (2010, Mart). Online tools for independent study. Learning|Connective, OAGC Teacher Academy. Erişim adresi: https://www.slideshare.net/slideshow/online-tools-for-independent-study/3540822
13. Clark, B. (2015). Growing Up Gifted: Developing the Potential of Children at School and at Home. Pearson Education.
14. Clark, B. (2015). Üstün zekalı olarak büyümek: Evde ve okulda çocukların potansiyellerini geliştirmek. (F. Kaya ve U. Ogurlu, Çev.). Nobel Yayınevi.
15. Corbin, J., & Strauss, A. (2007). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
16. Çalışkan, B. (2017). Proje temelli öğrenme sürecinde öğrencilerin yaşadığı kaygı ve baş etme stratejileri. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 6(3), 12–26.
17. Çalışkan, Z. (2017). Proje temelli öğretim süreçlerinde öğrencilerin duygusal deneyimleri. Eğitim ve Bilim, 42(190), 159–177.
18. Çeken, R. (2021). The place of interdisciplinary relationships in science projects of the gifted students in Turkey. Journal for the Education of Gifted Young Scientists, 9(1), 1-14 https://doi.org/10.17478/jegys.837227
19. Çelik, B., & Yılmaz, M. (2018). Proje tabanlı öğrenme sürecinde öğretmen rehberliğinin motivasyona etkisi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 43(193), 123–139.
20. Çetinkaya, Ç., & Kanlı, E. (2020). Türkiye’de üstün yetenekli bireylerde sosyal destek mekanizmaları üzerine çalışma. Sakarya University Journal of Education, 2(3), 7–20.
21. Çiftçi, E. (2018). Proje temelli öğretimde yapılandırılmış destek sistemleri. Eğitim ve Gelecek Dergisi, 14(1), 71–85.
22. Çiftçi, S. (2018). Proje tabanlı öğrenme yaklaşımının öğrencilerin akademik başarı ve motivasyonlarına etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
23. Demirtaş, H. (2019). Proje tabanlı öğrenme yaklaşımının öğrenci duyguları üzerindeki etkileri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 25(2), 205–222. https://doi.org/10.14527/kuey.2019.010
24. Demirtaş, Y. (2019). Aktif katılımın öğrenme motivasyonuna etkisi. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 7(2), 1274–1290.
25. Erdem, M. (2017). Proje fikirlerinin geliştirilmesinde yaratıcı düşünceyi destekleyen faktörler. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 78–95.
26. Erdem, M. (2017). Proje tabanlı öğrenme yaklaşımının öğrencilerin problem çözme becerilerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
27. French, L. R., Walker, C. L., & Shore, B. M. (2011). Do gifted students really prefer to work alone? Roeper Review,33(3), 145-159.
28. Giorgi, A. (2009). The descriptive phenomenological method in psychology: A modified Husserlian approach. Duquesne University Press.
29. Gökçe, E., & Demir, Ö. (2020). Öğrencilerin proje geliştirme süreçlerinde karşılaştıkları güçlükler ve çözüm önerileri. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 16(1), 45–60. https://doi.org/10.17244/eku.2020.12345
30. Gökçe, N., & Demir, Y. (2020). Proje tabanlı öğrenmede özgün fikir geliştirme güçlükleri. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 10(1), 23–41.
31. Gökdere, M. & Çepni S. (2005). Üstün yeteneklilerin fen öğretmenlerine yönelik hazırlanan bir hizmetiçi eğitimin çalışmasının öğrenme ortamına yansımaları. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 4(4), 204-217.
32. Karademir, E. (2016). Investigation the scientific creativity of gifted students through Project based activities. International Journal of Research in Education and Science, 2(2), 416-427.
33. Kaya, G. (2019). Proje tabanlı öğrenmenin özerklik gelişimine etkisi. Milli Eğitim Dergisi, 48(224), 321–345.
34. Kaya, H. (2019). Proje tabanlı öğrenme süreçlerinde öğrenci özerkliği ve öğretmen rehberliğinin rolü. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(2), 134–152.
35. Korkmaz, H. & Çakmakçı, G. (2006). Proje Tabanlı Öğrenme Yaklaşımı. Fen ve Teknoloji Öğretimi. M. Bahar (Editör). (Birinci Baskı), s. 109-135. Pegem Yayınevi.
36. Laine, S., & Tirri, K. (2016). How Finnish elementary school teachers meet the needs of their gifted students. High Ability Studies, 27(2), 149–164. https://doi.org/10.1080/13598139.2015.1108185
37. Lincoln, Y. S. ve Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publications. McMillan, J. H. (2000). Educational research: Fundamentals for consumer. Longman.
38. MEB BİLSEM Yönergesi, (2019). Milli Eğitim Bakanlığı Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi. http://mevzuat.meb.gov.tr/html/2593_0.html
39. Miles, B.M. and Huberman, M.A. (2016) Qualitative Data Analysis (Translate Editors: S. Akbaba Altun ve A. Ersoy). Pegem Akademi. (2. Baskıdan Çeviri)
40. Naracoğlu, O. & Arslan, M. (2019). Bilim ve sanat merkezlerinde yürütülen proje çalışmalarına ilişkin öğrenci görüşlerinin değerlendirilmesi. Journal of Theory and Practice in Education, 15(3), 220-236. https://doi.org/10.17244/eku.581804
41. Ocak, M. A. & Ulusoy, Ç. (2010). Investigation of college students’ intrinsicmotivation in project based learning. International Journal of Human Sciences, 7(1), 1152-1169.
42. Oral, B. ve Çoban, A. (2020). Kuramdan uygulamaya eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi Yayıncılık.
43. Özarslan, M. (2015). Proje paydaşlarının BİLSEM biyoloji projeleri hakkındaki düşünceleri ve bu projelerin üstün zekalı ve yetenekli öğrencilerin biyoloji öğrenmeye yönelik motivasyonları ile bilimsel tutumlarına etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
44. Özarslan, M. (2019). Özel yetenekli öğrencilerin ve biyoloji danışman öğretmenlerinin bilsem biyoloji proje çalışmaları hakkındaki görüşleri. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 6(2), 443-481.
45. Özarslan, M., & Çetin, G. (2015). Üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilerin biyoloji proje çalışmalarına ilişkin görüş ve beklentileri. Üstün Yetenekliler Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 3(2), 58-83.
46. Özden, B. (2017). Pedagojik formasyon sertifika programına katılan biyoloji öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik görüşleri. Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2, 89-105.
47. Renzulli, J. S. (2005). What makes giftedness? Phi Delta Kappan, 60(3), 180–184.
48. Ruf, D. L. (2003). Use of the SB5 in the assessment of high abilities (Stanford-Binet Intelligence Scales, 5theds: Assessment Service Bulletin No. 3). Itasca, IL: Riverside.
49. Sak, U. (2012). Üstün zekâlılar: Özellikleri, tanılanmaları, eğitimleri. Vize Yayıncılık.
50. Sarı, H., & Öğülmüş, K. (2014). Evaluation of the problems faced by teachers and students in science and art centers. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), 254-265.
51. Sarıtaş, H. (2021). Proje tabanlı öğrenmede mentorluk ve paylaşım ortamlarının rolü. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 11(2), 133–148.
52. Sarıtaş, T. (2021). Öğrenci projelerinde mentorluk desteğinin başarıya etkisi. Eğitimde Güncel Yaklaşımlar Dergisi, 7(1), 45–59. https://doi.org/10.24121/egyd.2021.001
53. Shenton, A. K. (2004). Strategies for ensuring trustworthiness in qualitative research projects. Education for information, 22(2), 63-75.
54. Subotnik, R. F., Olszewski-Kubilius, P., & Worrell, F. C. (2011). Rethinking giftedness and gifted education: A proposed direction forward based on psychological science. Psychological Science in the Public Interest, 12(1), 3–54. https://doi.org/10.1177/1529100611418056
55. Şahin, F., & Levent, F. (2015). Examining the methods and strategies which classroom teachers use in the education of gifted students. The Online Journal of New Horizons in Education, 5(3), 73-82.
56. Şencan, H. (2005). Sosyal ve davranışsal ölçümlerde güvenilirlik ve geçerlilik. Seçkin Yayınevi.
57. Tunç, B. (2018). Proje tabanlı öğrenme süreçlerinde zaman yönetimi becerileri: Nitel bir inceleme. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
58. Tunç, S. (2018). Zaman yönetiminin proje süreçlerine etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 24(2), 279–299.
59. Ülger, B. (2011). Bilim sanat merkezlerinde uygulanan fen eğitimi programlarının idareci, öğretmen ve öğrenci bakış açısından incelenmesi Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
60. Van Tassel-Baska, J., & Stambaugh, T. (2009). Üstün Zekâlı ve Yetenekli Öğrenciler İçin Eğitim Programı [A Training Program for Gifted and Talented Students]. (Çev. Ed: Serap Emir) İstanbul: Bilimsel Açılım Akademik Yayıncılık. pp. 315-333.
61. VanTassel-Baska, J., & Stambaugh, T. (2009). Üstün zekalı ve yetenekli öğrenciler için sosyal bilgiler eğitim programı. (S. Emir, N. G. Kahveci, M. Z. Leana, Z. Ö. Atalay, M. Özyaprak, E. Kanlı vd., Çev.), Üstün zekalı ve yetenekli öğrenciler için kapsamlı eğitim programı (pp. 315-333). Bilimsel Açılım.
62. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9.baskı). Seçkin Yayınevi.
63. Yıldırım, M. (2017). Proje tabanlı öğrenmede öğretmen rolünün öğrenci kazanımlarına etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
64. Yıldırım, S. (2017). Öğretmen rehberliğinin proje tabanlı öğrenme üzerindeki etkisi. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 22(3), 251–270.
65. Yılmaz, A. (2019). Proje tabanlı öğrenmede kaynak yetersizliği sorunları. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 15(4), 425–440.
66. Yılmaz, D. (2019). Proje tabanlı öğrenme uygulamalarında kaynak erişimi ve bilimsel yazım güçlükleri. Eğitim ve Bilim Dergisi, 44(198), 221–236. https://doi.org/10.15390/EB.2019.8104
67. Yılmaz, M. (2019). Proje tabanlı öğrenme sürecinde karşılaşılan zorluklar. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 7(1), 45-59.
68. Yin, R. K. (2003). Case study research: Design and methods (3rd. Edition). Sage Publications.
69. Zimmerman, D. C. (2010). Project-based learning for life skill building in 12th grade social studies classrooms: A case study. Dominican University of California.