-

Öz

The study was carried out in Adana and Bursa with fifteen teachers who are exposed to mobbing by their principals in 2013-2014 academic years. Content analysis technique which is often preferred was used in this study. Homogeneous sampling method which is one of the purposeful sampling methods has been used in this research. Homogeneous sampling is forming the sample of the situation or homogeneous subgroup in the population related to research problem. The data obtained from written interview forms were anaylzed using content analysis technique by idetifying themes and subthemes. Findings were compared to another academic‟s analysis. At the end of the study, the situations which mobbing causes were revealed according to the participant teachers‟ opinions. According to the teachers‟ opinions, the school principals who apply mobbing demonstrate not only physical behaviours like hateful and scary look, avoiding eye contact, but also psychological behaviours like unhappiness and nervousness. It has been determined that these kind of principals do harm to the schools

Anahtar Kelimeler

• Mobbing, school principals, teachers

OKUL YÖNETİCİSİ TARAFINDAN PSİKOLOJİK TACİZE MARUZ KALAN ÖĞRETMENLERİN GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

ÖZ: 2013-2014 eğitim öğretim yılında Adana ve Bursa illerini kapsayan bu araştırmaya, yöneticileri tarafından psikolojik tacize maruz kalan onbeş öğretmen katılmıştır. Araştırma nitel araştırmalarda sık sık tercih edilen içerik analizi tekniği ile yapılmıştır. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden benzeşik örnekleme tekniği kullanılmıştır. Benzeşik örnekleme, örneklemin araştırmanın problemi ile ilgili olarak evrende yer alan benzeşik bir alt grubundan ya da durumundan oluşturulmasıdır. Öğretmen görüşleri, hazırlanan görüşme formuyla yazılı olarak alınmıştır. Hazırlanan görüşme formunda yer alan sorulara verilen cevaplar, içerik analizi tekniği ile çözümlenmiş, temalar ve alt temalar oluşturulmuştur. Geçerlik ve güvenirliğin artırılması için belirlenen temalar, başka bir akademisyenin oluşturduğu temalarla karşılaştırılmıştır. Çalışma sonucunda, psikolojik tacizin sebep olduğu durumlara ilişkin öğretmen görüşleri tespit edilmiştir. Öğretmen görüşlerine göre, psikolojik tacizde bulunan bir okul yöneticisi, göz göze gelmekten kaçınma, korkutucu ve nefret dolu bakışlar sergileme gibi fiziksel davranışların yanında, aynı zamanda gergin ve mutsuz olma gibi psikolojik davranışlar da sergilediği ortaya çıkmıştır. Bu yöneticilerin, kuruma ve çalışanlara zarar verdiği saptanmıştır.

 

Anahtar Kelimeler: Psikolojik taciz, okul yöneticileri, öğretmenler

Anahtar Kelimeler

• Psikolojik taciz, okul yöneticileri, öğretmenler

Kaynakça

1. Akbıyık, İ. (2013). İşyerlerinde Psikolojik Taciz (Mobbing) ile Bireysel ve Kurumsal Mücadele İçin Öneriler http://app.csgb.gov.tr/cdd/pdf/sayi_02/03.pdf (10.12.2014).
2. Bauer, M. W. (2003). Classical content analysis: A review. In M. W. Bauer & G. Gaskell (Eds). Qualitative researching with text,image and sound (131-151). London: Sage Publication.
3. Can, Y. (2007). A ve B tipi kişilikler bakımından mobbing-kişilik ilişkisinin incelenmesi ve bir uygulama. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
4. Creswell, G. (1998). Qualitative, quantitative, and mixed method approach. http://www.stibamalang.com/uploadbank/pustaka/RM/RESEARCH%20DESIGN%20QUA%20QUAN.pdf (07.07.2013).
5. Çobanoğlu, Ş. (2005). Mobbing İşyerinde Duygusal Saldırı ve Mücadele Yöntemleri, Timaş, İstanbul.
6. Einarsen, S. (1999). The nature and causes of bullying at work. International Journal of Manpower, 20(1-2), 16-27.
7. Einarsen, S.-Raknes, B. I. (1997). “Harrasment at Work and the Victimization of Men” Violence and Victims, Vol. 12, s. 247–263.
8. Field, T. (1996). Bully In Sight (How To Predict, Resist, Challenge and Combat Workplace Bullying Overcoming The Silence and Denial By Which Abuse Thrives).

9. Fleck, F. (2012). “In Europe, GroupsSeekto Attack Problem of WorkplaceBullying”; Wall Street Journal; 12.
10. Gökçe, A.T. (2006). İşyerinde yıldırma: özel ve resmi ilköğretim okulu öğretmen ve yöneticileri üzerinde yapılan bir araştırma, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
11. Koç, M., Urasoğlu Bulut, H. (2009). Ortaöğretim Öğretmenlerinde Mobbing: Cinsiyet, yaş ve lise türü değişkenleri açısından incelenmesi http://s3.amazonaws.com/academia.edu.documents/31090398/IOJES_160.pdf (08.02.2014).
12. Leymann, H. (1990). “Mobbing and Psychological Terror at Workplaces”. Violence and Victims, 5 (2), 119-126.
13. Martino, V., Hoel, H. Ve Cooper, C.L. (2003). Preventing violence and harassment in the workplace. European foundation fort he impovement of living and working conditions. Dublin.
14. Namie, G. (2003, November / December). “Workplace Bullying: Escalated Incivilitiy”.Ivey Business Juornal.
15. Ocak, S. (2008). Öğretmenlerin duygusal taciz (mobbing)’e ilişkin algıları (Edirne İli Örneği). Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Edirne.
16. Merriam, S.B. (1998). Qualitative Research And Case Study Applications İn Education. San Francisco: Josey Bass Publications.
17. Mikkelsen, E. G ve Einarsen, S. (2002 a ). Relationships between exposure to bullying at work and psychological and psychosomatic health complaints: The role of state negative affectivity and generalized self-efficacy. Scandinavian Journal of Psychology, 43, 397-405.
18. Patton, M. Q. (1987). Qualitative Research Evaluation Methods. Thousand Oaks, CA: Sage Publishers.
19. Sağlam, A. Ç. (2008). İlköğretim Okullarında Mobbing’e (Psikolojik Şiddete) İlişkin Öğretmen Görüşleri http://www.ejer.com.tr/0DOWNLOAD/pdfler/tr/822276930.pdf (09.12.2014).
20. Tınaz, P. (2006). İşyerinde Duygusal Taciz (Mobbing). İstanbul: Beta Yayınları.
21. Tutar, H. (2005). Mobbing (Psikolojik Şiddet), http://www.canaktan.org/yonetim/psikolojik-siddet/anasayfamobbing (11.11.2008).
22. Twycross, A., Shields, L. (2005). Validity and reliability-what’s it all about? Part 3 issues relating to qualitative studies. Paediatric Nursing, 17, 36.
23. Vaananen, M.V. (2003) Workplace Bullying, A Study On The Work Environment, Well-Being and Health, University of Helsinki, Department of Psychology, Helsinki.
24. Vartia, M. (I991). Workplace Bullying- A Study on the Work Enviroment Well Being and Health, People and Work Research Reports, 56.
25. Yavuz, H. (2007). Çalışanlarda Mobbing (Duygusal Taciz). Algısını Etkileyen Faktörler: SDÜ Tıp Fakültesi Üzerine Bir Araştırma. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Isparta.
26. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
27. Zapf, D. (1999). “Organizational Work Group Related and Personal Causes of Mobbing/Bullying at Work”. International Journal of Manpower, 20 (1-2), 70-85.