EN
TR
makine öğrenme teknikleri ile ses tanıma : literatür taraması
Öz
Bu çalışmada, ses tanıma alanında kullanılan makine öğrenme yöntemleriyle ilgili literatür taraması yapılarak, farklı makine öğrenme yöntemlerini karşılaştırmak ve en etkili yöntemi belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında, Ocak 2023-Mart 2025 tarihleri arasında yayınlanan güncel literatür taranarak 30 çalışma detaylı olarak incelenmiştir. Çalışmada, derin öğrenme tabanlı yaklaşımların, özellikle Transformer mimarileri ve uçtan uca öğrenme modellerinin, geleneksel yöntemlere kıyasla daha yüksek doğruluk ve sağlamlık sergilediği sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, ideal bir ses tanıma sistemi için tek bir "en iyi" yaklaşım yerine, uygulama senaryosuna, mevcut kaynaklara ve hedef kullanıcı grubuna bağlı olarak farklı yaklaşımların kombinasyonunun daha uygun olabileceği değerlendirilmiştir. Ses tanıma sistemlerinin gelişiminde kaydedilen önemli ilerlemelere rağmen, büyük miktarda etiketli veri ihtiyacı, gürültülü ortamlardaki performans düşüşleri gibi çeşitli problemler ve sınırlamalar hala mevcuttur. Gelecekteki araştırmalar için düşük kaynaklı diller için yarı-denetimli ve öz-denetimli öğrenme yaklaşımları, hibrit model mimarileri, çok görevli ve çok modlu öğrenme yaklaşımları, nöromorfolojik hesaplama yaklaşımları ve standartlaştırılmış değerlendirme metrikleri üzerine çalışmalar önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Accou, B., Vanthornhout, J., Van hamme, H., & Francart, T. (2023). Decoding of the speech envelope from EEG using the VLAAI deep neural network. Scientific Reports, 13(812), 1-14. https://doi.org/10.1038/s41598-022-27332-2
- Ahmed, I., Irfan, M. A., Iqbal, A., Khalil, A., & Siddiqui, S. I. (2024). Efficient feature extraction and classification for the development of Pashto speech recognition system. Multimedia Tools and Applications, 83, 54081-54096. https://doi.org/10.1007/s11042-023-17684-w
- Alzaabi, S., Alzahmi, A., Almheiri, M., Al-Ali, N., Ali, N., Poon, K., & Alteneiji, A. (2024). Bilingual Speech Recognition On the Edge Using Machine Learning. 2024 7th International Conference on Signal Processing and Information Security (ICSPIS), 1-6. https://doi.org/10.1109/ICSPIS63676.2024.10812600
- Ameen, Z. J. M., & Kadhim, A. A. (2023). Machine learning for Arabic phonemes recognition using electrolarynx speech. International Journal of Electrical and Computer Engineering (IJECE), 13(1), 400-412. https://doi.org/10.11591/ijece.v13i1.pp400-412
- Ayall, T. A., Zhou, C., Liu, H., Brhanemeskel, G. M., Abate, S. T., & Adjeisah, M. (2024). Amharic spoken digits recognition using convolutional neural network. Journal of Big Data, 11(64). https://doi.org/10.1186/s40537-024-00910-z Barhoush, M., Hallawa, A., & Schmeink, A. (2023). Speaker identification and localization using shuffled MFCC features and deep learning. International Journal of Speech Technology, 26, 185-196. https://doi.org/10.1007/s10772-023-10023-2
- Chen, J. (2023). Speech recognition and English corpus vocabulary learning based on endpoint detection algorithm. International Journal of System Assurance Engineering and Management. https://doi.org/10.1007/s13198-023-01995-0
- Chen, Z., Huang, H., Andrusenko, A., Hrinchuk, O., Puvvada, K. C., Li, J., Ghosh, S., Balam, J., & Ginsburg, B. (2023). SALM: Speech-augmented language model with in-context learning for speech recognition and translation. arXiv preprint arXiv:2310.09424v1. https://arxiv.org/abs/2310.09424v1
- Chu, H., Jia, W., Liu, Y., Zan, Y., Bai, Y., Xiao, S., Zheng, Y., Xie, Z., Xie, S., Zhang, S., Zhou, M., & Huang, S. (2023). Qwen2-Audio: Advancing universal audio understanding via unified large language models. arXiv preprint arXiv:2311.07919.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bilgi Sistemleri Organizasyonu ve Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
22 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
1 Temmuz 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 2
APA
Aktuz, M. M. (2025). makine öğrenme teknikleri ile ses tanıma : literatür taraması. AURUM Journal of Engineering Systems and Architecture, 9(2), 251-270. https://doi.org/10.53600/ajesa.1704161
AMA
1.Aktuz MM. makine öğrenme teknikleri ile ses tanıma : literatür taraması. A-JESA. 2025;9(2):251-270. doi:10.53600/ajesa.1704161
Chicago
Aktuz, Mutlu Merih. 2025. “makine öğrenme teknikleri ile ses tanıma : literatür taraması”. AURUM Journal of Engineering Systems and Architecture 9 (2): 251-70. https://doi.org/10.53600/ajesa.1704161.
EndNote
Aktuz MM (01 Aralık 2025) makine öğrenme teknikleri ile ses tanıma : literatür taraması. AURUM Journal of Engineering Systems and Architecture 9 2 251–270.
IEEE
[1]M. M. Aktuz, “makine öğrenme teknikleri ile ses tanıma : literatür taraması”, A-JESA, c. 9, sy 2, ss. 251–270, Ara. 2025, doi: 10.53600/ajesa.1704161.
ISNAD
Aktuz, Mutlu Merih. “makine öğrenme teknikleri ile ses tanıma : literatür taraması”. AURUM Journal of Engineering Systems and Architecture 9/2 (01 Aralık 2025): 251-270. https://doi.org/10.53600/ajesa.1704161.
JAMA
1.Aktuz MM. makine öğrenme teknikleri ile ses tanıma : literatür taraması. A-JESA. 2025;9:251–270.
MLA
Aktuz, Mutlu Merih. “makine öğrenme teknikleri ile ses tanıma : literatür taraması”. AURUM Journal of Engineering Systems and Architecture, c. 9, sy 2, Aralık 2025, ss. 251-70, doi:10.53600/ajesa.1704161.
Vancouver
1.Mutlu Merih Aktuz. makine öğrenme teknikleri ile ses tanıma : literatür taraması. A-JESA. 01 Aralık 2025;9(2):251-70. doi:10.53600/ajesa.1704161