Araştırma Makalesi

YAPAY ZEKÂNIN UYARLAMA FİLM MEKÂNLARININ GÖRSELLEŞTİRİLMESİNDE KULLANIMI

Cilt: 10 Sayı: 1 30 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

YAPAY ZEKÂNIN UYARLAMA FİLM MEKÂNLARININ GÖRSELLEŞTİRİLMESİNDE KULLANIMI

Öz

Mimarlığın görsel bileşenlerden mevcut bir sanat olması, mekânlara ait imgelerin zihinde oluşmasını zorlaştırmaktadır. Bu sebeple kullanılan betimleme, mekânı bireyde görüyormuş hissi uyandırmayı sağlayan bir anlatım tekniğidir. Edebi metinlerde geçen betimlemelerde gerçek/kurgusal mekânın tasviri kelimelerle inşa edilir. Mekânların sinemaya uyarlanması süreci de metnin yönlendirmesiyle gerçekleştirilmektedir. Öncelikle görselleştirilecek mekânın metinden esinlenen kavramsal çizimleri yapılır. Çizimlerin görselleştirme aşamasında insan faktörü harcanan süre ve enerjinin artmasına sebep olabilmektedir. Bu noktada teknolojinin günümüzdeki düzeyi düşünüldüğünde yapay zekânın kullanımı gündeme gelmektedir. YZ ile yazınsal betimlemelerden oluşan bir mekân, kısa sürede alternatifleriyle görselleştirilebilmektedir. Çalışmanın amacı, kitaptan uyarlanan filmlerin üretim sürecine YZ’yı entegre ederek katkı sağlamaktır. Önerinin test edilebilmesi amacıyla mekân tasviri zengin edebi metinler uygulama kapsamına alınmıştır. Harry Potter roman serisinden metinler seçilerek girdiler oluşturulmuştur. Bu girdilerle üretilen mekân görselleri, eserin film uyarlamalarındaki görsellerle karma metot izlenerek karşılaştırılmıştır. Öncelikle göstergebilimsel analizle görsellerin göstergeleri yansıtma niteliği değerlendirilmiş, ardından parametreler üzerinden karşılaştırmalı kıyas yapılmıştır. Ulaşılan sonuçlar doğrultusunda YZ’nın bu alanda kullanımının sağlayabileceği avantajlar ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbott, F. (2021, Şubat 24). Felicity Abbott: "Production design has been referred to as architecture of the screen". (F. Dejtiar, Röportaj Yapan). Erişim adresi: https://www.archdaily.com/957203/felicity-abbott-production-design-has-been-referred-to-as-architecture-of-the-screen
  2. Atay, A. (2022). Sinemada edebiyat uyarlamaları:"Dvoynik ve The Double örneği". İletişim Çalışmaları Dergisi, 8(2), 131-155. https://doi.org/10.17932/IAU.ICD.2015.006/icd_v08i2001
  3. Barthes, R. (1993). Göstergebilimsel serüven. (M. Rifat & S. Rifat, Çev.). Yapı Kredi Yayınları.
  4. Beauchamp, A. (2020, Haziran, 11). Annie Beauchamp on designing the overall visual look of movies: "A designer’s work helps to drive the plot". (F. Dejtiar, Röportaj Yapan). Erişim adresi: https://www.archdaily.com/941268/annie-beauchamp-on-designing-the-overall-visual-look-of-movies-a-designers-work-helps-to-drive-the-plot
  5. Ching, F. (2007). Architecture: Form, space and order. John Wiley & Sons.
  6. Çetin, Z. (1999). Bir anlatı formu olan romanın sinemaya uyarlanması [Doktora tezi], Marmara Üniversitesi. Deguzman, K. (2023, Eylül 15). What is set design? Process & purpose. Erişim adresi: https://www.studiobinder.com/blog/what-is-set-design-in-film-definition/
  7. Demir, B. (2020). Zülfü Livaneli'nin Mutluluk adlı romanı ile filminin göstergebilim açısından karşılaştırılması. Kesit Akademi Dergisi, 6(25), 368-380. http://dx.doi.org/10.29228/kesit.47995
  8. Goldie, D. (2019). Harry Potter and the battle of adaptation. Ekphrasis(2), 113-130. https://doi.org/10.24193/ekphrasis.22.7

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yapı Teknolojisi, Yapı (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

29 Eylül 2025

Kabul Tarihi

23 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sevim, H., & Ünsaçan, A. R. (2026). YAPAY ZEKÂNIN UYARLAMA FİLM MEKÂNLARININ GÖRSELLEŞTİRİLMESİNDE KULLANIMI. AURUM Journal of Engineering Systems and Architecture, 10(1), 49-67. https://doi.org/10.53600/ajesa.1793147
AMA
1.Sevim H, Ünsaçan AR. YAPAY ZEKÂNIN UYARLAMA FİLM MEKÂNLARININ GÖRSELLEŞTİRİLMESİNDE KULLANIMI. A-JESA. 2026;10(1):49-67. doi:10.53600/ajesa.1793147
Chicago
Sevim, Halil, ve Ayten Rumeysa Ünsaçan. 2026. “YAPAY ZEKÂNIN UYARLAMA FİLM MEKÂNLARININ GÖRSELLEŞTİRİLMESİNDE KULLANIMI”. AURUM Journal of Engineering Systems and Architecture 10 (1): 49-67. https://doi.org/10.53600/ajesa.1793147.
EndNote
Sevim H, Ünsaçan AR (01 Haziran 2026) YAPAY ZEKÂNIN UYARLAMA FİLM MEKÂNLARININ GÖRSELLEŞTİRİLMESİNDE KULLANIMI. AURUM Journal of Engineering Systems and Architecture 10 1 49–67.
IEEE
[1]H. Sevim ve A. R. Ünsaçan, “YAPAY ZEKÂNIN UYARLAMA FİLM MEKÂNLARININ GÖRSELLEŞTİRİLMESİNDE KULLANIMI”, A-JESA, c. 10, sy 1, ss. 49–67, Haz. 2026, doi: 10.53600/ajesa.1793147.
ISNAD
Sevim, Halil - Ünsaçan, Ayten Rumeysa. “YAPAY ZEKÂNIN UYARLAMA FİLM MEKÂNLARININ GÖRSELLEŞTİRİLMESİNDE KULLANIMI”. AURUM Journal of Engineering Systems and Architecture 10/1 (01 Haziran 2026): 49-67. https://doi.org/10.53600/ajesa.1793147.
JAMA
1.Sevim H, Ünsaçan AR. YAPAY ZEKÂNIN UYARLAMA FİLM MEKÂNLARININ GÖRSELLEŞTİRİLMESİNDE KULLANIMI. A-JESA. 2026;10:49–67.
MLA
Sevim, Halil, ve Ayten Rumeysa Ünsaçan. “YAPAY ZEKÂNIN UYARLAMA FİLM MEKÂNLARININ GÖRSELLEŞTİRİLMESİNDE KULLANIMI”. AURUM Journal of Engineering Systems and Architecture, c. 10, sy 1, Haziran 2026, ss. 49-67, doi:10.53600/ajesa.1793147.
Vancouver
1.Halil Sevim, Ayten Rumeysa Ünsaçan. YAPAY ZEKÂNIN UYARLAMA FİLM MEKÂNLARININ GÖRSELLEŞTİRİLMESİNDE KULLANIMI. A-JESA. 01 Haziran 2026;10(1):49-67. doi:10.53600/ajesa.1793147

.