Yerel Tarih Açısından Kırşehir'de Yaşamak ile Kırşehir’ i Bilmek Aynı Şey mi?

Öz

Geleceğin kültür, turizm ve sanayi merkezi olmaya aday bir kent konumunda olan Kırşehir, geniş tarihi, kültürel zenginliğinin yanısıra, Ahilik teşkilatının ve Gökbilim Medresesinin kurucuları olan Ahi Evran-ı Veli ve Cacabey gibi ilim adamlarına ev sahipliği yapmanın yanında, Caca Bey Medresesi ve Türbesi, Yunus Emre Türbesi, Kaman Kalehöyük Arkeoloji Müzesi, Üçayak Kilisesi, Kepez Yer Altı Şehri, Hacıbey Konağı, Kesikköprü, gibi tarihi mekânlara sahiptir. Sosyal Bilgiler dersi kapsamında yerel tarih çalışmaları, yeni bir kavram olarak 2005 yılı sonrası öğretim programıyla gündeme gelmiştir. Ancak yerel tarih çalışmalarının okul boyutunda işlevsel olduğunu söylemek çok da olanaklı değildir. Literatür taramasında Kırşehir’in ne kadar tanındığını içeren herhangi bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Çalışmada öğrencilerin Kırşehir’in yerel tarihine ilişkin bilgileri ne ölçüde bilip bilmedikleri belirlenmek hedeflenmiştir. Buradaki temel amaç, öğrencilerin Kırşehir’deki yaşam süreleri üzerinden Kırşehir’i tarihsel ve kültürel özelliklerini ne derece anlamlandırabildiklerini ortaya koymaktır. Bu araştırmada öğrencilerin Kırşehir’in yerel tarihine ilişkin bilgileri ortaya koyabilmek için nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Katılımcılar, 2021-2022 eğitim öğretim II. döneminde seçkisiz örnekleme yoluyla Kırşehir ilindeki 5 devlet okulunda 5., 6. ve 7.sınıfta öğrenim gören 946 ortaokul öğrencisinden oluşmaktadır. LGS sınav süreci dolayısıyla 8.sınıf öğrencileri çalışmaya dâhil edilmemiştir. Araştırma sorularının cevaplanmasında araştırmacılar tarafından hazırlanan yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışmada tüm süreçler ve aşamalar ayrıntılı bir şekilde açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırma sonuçları, çalışmaya katılan öğrencilerin büyük bölümünün Kırşehir’e ait tarihi ve kültürel özelliklerin tam olarak farkında olmadıklarını içinde yaşadıkları şehrin en belirgin kültürel ve tarihsel özelliklerine ilişkin yeterli bilgiye sahip olmadıklarını göstermektedir. Çalışmaya katılan öğrencilerin yarıdan fazlasının doğduğundan beri Kırşehir’de olduğu göz önüne alındığında uzun yıllar vakit geçirdikleri şehre ait değerleri yeterince göremedikleri ya da içselleştiremedikleri anlaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kırşehir
• tarihi ve kültürel özellik
• yerel tarih

Is Living in Kırsehir the Same Thing as Knowing Kırsehir in Terms of Local History?

Öz

Kırsehir, which is a city that is a candidate for the culture, tourism, and industrial center of the future, in addition to its wide historical and cultural richness; Ahi Evran, the founder of the Ahilik organization and Cacabey, the founder of the astronomy madrasah, is home to historical scientists. In addition, Kırsehir has historical places such as; Caca Bey Madrasah and Tomb, Yunus Emre Tomb, Kaman Kalehöyük Archeology Museum, Ücayak Church, Kepez Underground City, Hacıbey Mansion, Kesik Bridge. Local history study within the scope of Social Studies courses came to the fore as a new concept with the curriculum after 2005. However, it is not possible to say that local history studies are functional at the school level. In the literature screening, no studies including how well-known Kırsehir was found. In this study, it was aimed to determine the extent to which students have knowledge of the local history of Kırsehir. The main purpose here is to reveal the extent to which students can make sense of the historical and cultural characteristics of Kırsehir throughout their life span in Kırsehir. In this study, in order to reveal information about the local history of Kırsehir, a qualitative research method, the case study method was employed. Participants consist of 946 secondary school students studying in 5, 6, and 7 in 5 public schools in Kırsehir through random sampling in the 2nd period of the 2021-2022 academic year. 8th-grade students were not included in the study due to the central exam preparation process. The survey form prepared by the researchers was used to answer the research questions.In the study, all processes and stages were tried to be explained in detail. The results of the research show that most of the students participating in the study are not fully aware of the historical and cultural features of Kırsehir, and they do not have enough information about the most distinctive cultural and historical features of the city they live in. Considering that more than half of the students participating in the study have been in Kırsehir since they were born, it is understood that they cannot see or internalize the values of the city they have spent many years with.

Anahtar Kelimeler

• Kırsehir
• historical cultural landmark
• local history

Kaynakça

1. Akgün, D. (2006). Kırşehir Türkülerinde İnsan. (Yayın No. 206635) [Yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi.] YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden erişilmiştir.
2. Aktekin, S. (2010). The place and importance of local history in the secondary history education. Journal of Theory and Practice in Education, 6(1), 86-105. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/63299 adresinden 15.10.2021 tarihinde erişilmiştir.
3. Atayeter, Y. & Tozkoparan, U. (2014). Sosyal bilgiler öğretmenleri ve 6. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde gezi gözlem yönteminin uygulanmasına yönelik görüşleri, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 3(5), 1-21. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/207752 adresinden 15.10.2021 tarihinde erişilmiştir.
4. Avcı Akçalı, A. (2007). Yerel tarih ve tarih eğitimine katkısı. (Yayın No. 211463) [Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi.] YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden erişilmiştir.
5. Aytaçlı,B. (2012). Durum Çalışmasına Ayrıntılı Bir Bakış, Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 3 (1), 1-9.
6. Boland, B. M. (1993). “Where did history happen?”, CRM: Teaching With Historic Places, 16(2), 1–4. http://crm.cr.nps.gov/index.htm adresinden 17.11.2021 tarihinde erişilmiştir.
7. Boland, B. M. (1994). Our past / ourselves: teaching with historic places. CRM: Using The National Register of Historic Places, 17(2), 33–35. http://crm.cr.nps.gov/index.htm adresinden 17.11.2021 tarihinde erişilmiştir.
8. Demircioğlu, İ. H. (2015). Tarih öğretiminde öğrenci merkezli yaklaşımlar. Ankara: Anı.

9. Gökkaya, A. K. & Yeşilbursa, C. C. (2009). Sosyal bilgiler öğretiminde tarihi yerlerin kullanımının akademik başarıya etkisi, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 483506. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tebd/issue/26107/275073 adresinden 18.11.2021 tarihinde erişilmiştir.
10. Kabapınar, Y. & Uğur Öztaşçı, A. (2020). Yerel tarih öğretim yöntemini sosyal bilgiler dersinde kullanmak: yanı başında olan geçmişi görmek ve duyumsamak, Turkish History Education Journal, 9(1), 66-88. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tuhed/issue/52961/669015 adresinden 18.11.2021 tarihinde erişilmiştir.
11. Kabapınar, Y. & Karakurt, F. (2016). Yerel tarih, sosyal bilgiler/tarih öğretim programlarında yer almalı mıdır? "Malatyalı olmak" ile "Malatya’yı bilmek" aynı şey midir?, Turkish History Education Journal, 5(2), 437-463. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tuhed/issue/26594/279934 adresinden 28.09.2021 tarihinde erişilmiştir.
12. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative Data Analysis (2nd Ed.), Thousand Oaks, London: Sage Publications.
13. Millî Eğitim Bakanlığı [MEB] (2018). Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 4, 5., 6. ve 7. Sınıflar). Milli Eğitim Bakanlığı.
14. Metin, B. & Oran, M. (2014). İlköğretim sosyal bilgiler öğretmenlerinin ders içi yerel tarih konusundaki faaliyetleri Uşak ili örneği, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 204-216. https://dergipark.org.tr/tr/pub/usaksosbil/issue/21639/232581 adresinden 18.11.2021 tarihinde erişilmiştir.
15. Özbek Gül, M. N. (2022). Yerel tarih ve kültür unsurlarının sosyal bilgiler dersi değerler eğitimi açısından incelenmesi. (Yayın No. 717737) [Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi.] YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden erişilmiştir.
16. Öztürk Demirbaş, Ç. (2019). Dersimiz: “Şehrimiz…”. İçinde T. Çelikkaya, Ç. Öztürk Demirbaş, T. Yıldırım ve H. Yakar (Ed.). Yeni Program ve Ders İçeriklerine Göre Sosyal Bilgiler Öğretimi I (s. 403-445). Pegem Akademi.
17. Seyhan, O. (2018). Öğretmen adaylarının Kırşehir çevresindeki tarihi yerlere olan ilgi ve farkındalıkları. (Yayın No. 535923) [Yüksek lisans tezi, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi.] YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden erişilmiştir.
18. Tay, L. (2011). Kırşehir Çeşmeleri, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(6), 204-211.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/15277 adresinden 15.10.2021 tarihinde erişilmiştir.
19. Tunç Şahin, C. (2011). Yerel tarih uygulamalarının başarıya ve öğrenci ürünlerine etkisi, Uluslararası Sosyal Araştırma Dergisi, 16, 453-462. https://www.sosyalarastirmalar.com/articles/local-history-applications-that-success-and-student-products-on-effect.pdf adresinden 10.10.2021 tarihinde erişilmiştir.
20. Yağmur, O. & Tahılar, M. (t.y.). Şehrimiz Kırşehir. MEB.
21. Yeşilbursa C. C. (2008). Sosyal bilgiler öğretiminde tarihî yerlerin kullanımı, Türklük Bilimi Araştırmaları, 23, 209-221.
22. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerden nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
23. Yin, R. K. (2011). Qualitative research from start to finish. The Guilford. İnternet Kaynakları
24. URL 1, (2023). http://www.kirsehir.gov.tr/cografya adresinden 30.09.2023 tarihinde erişilmiştir.
25. URL 2, (2021). https://kirsehir.ktb.gov.tr/TR-64749/tarihce.html adresinden 19.11.2021 tarihinde erişilmiştir.