Araştırma Makalesi

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Deneyimleri

Cilt: 16 Sayı: 1 28 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Deneyimleri

Öz

Bu araştırma, okul öncesi öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması sürecinde Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ni (TYMM) nasıl deneyimlediklerini incelemektedir. Çalışma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında, Batı Akdeniz bölgesinde yer alan bir devlet üniversitesinde öğrenim gören 12 okul öncesi öğretmen adayı ve onların uygulama sürecine rehberlik eden altı okul öncesi öğretmeni ile temel nitel araştırma deseni çerçevesinde yürütülmüştür. Veriler; bireysel görüşmeler, odak grup görüşmesi ve adayların hazırladıkları günlük planların incelenmesi yoluyla toplanmış, tematik analiz ve doküman analizi yöntemleriyle çözümlenmiştir. Bulgular, adayların modeli çocuk merkezli, değer odaklı ve beceri temelli bulduklarını göstermiştir. Ancak modeli karmaşık gördükleri ve üst düzey bilişsel becerileri okul öncesi düzey için soyut değerlendirdikleri belirlenmiştir. Adaylar, sınıf içi uygulamalarda oyun temelli etkinliklere ve Türkçe alanına ağırlık vermişlerdir. Çoğunlukla soru-cevap ve anlatım gibi geleneksel yöntemlere yönelmiş, oyun ve drama tekniklerini ise sınırlı düzeyde kullanmışlardır. Okul öncesi öğretmenleri, adayların çocuk merkezli yaklaşımı uygulamada başarılı olduklarını; ancak sınıf yönetimi ve planlama konularında desteğe ihtiyaç duyduklarını vurgulamıştır. İncelenen günlük planların, modelin hedeflerini ve aktif öğrenme yaklaşımını yeterince yansıtmadığı görülmüştür. Araştırma bulguları, TYMM’nin kavramsal çerçevesi ile sınıf pratiği arasındaki boşluğun kapatılması için sistematik rehberlik ve program düzeyinde destek sağlanması gerektiğini göstermektedir. Bulgular doğrultusunda, öğretmen yetiştirme programlarının TYMM’ye ilişkin açık ve uygulama odaklı rehber materyaller sunması, uygulamalı derslerin artırılması, kalabalık sınıf ve belge yükü gibi yapısal engellerin azaltılması ile mentorluk eğitimlerinin güçlendirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu nitel araştırma kapsamında yürütülen bireysel ve odak grup görüşmeleri öncesinde katılımcılara araştırmanın amacı ve gizlilik politikası detaylı biçimde açıklanmış, yazılı onamları alınmıştır. Araştırma süreci, kurumsal etik ilkeler doğrultusunda planlanmış ve yürütülmüştür. Etik onay, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Komisyonu tarafından sağlanmıştır (Etik Kurul Onay Numarası: GO2025/1415 Tarih: .07.05.2025).

Kaynakça

  1. Akgül, P. ve Aydoğan, Y. (2024). Öğretmenlik uygulaması dersinin okul öncesi öğretmen adayları ve uygulama okuluna katkılarının incelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44(3), 2281-2308. https://doi.org/10.17152/gefad.1442678
  2. Akpınar, B., Özer, B., Oral, B. ve Köksalan, B. (2024). Türkiye yüzyılı maarif modelinin program geliştirme ve felsefi düzlemden analizi. Ekev Akademi Dergisi, (99), 59-73. https://doi.org/10.17753/sosekev.1489135
  3. Arabacıoğlu, B., ve Taner Derman, M. (2024). Okul öncesi eğitimde okul dışı öğrenme ortamları: Öğretmenlerin uygulamaları ve karşılaşılan zorluklar. E. Yılmaz İlter ve N. Yıldız (Ed.), III. Uluslararası Temel Eğitim Kongresi (UTEK-2024) Tam Metin Kitabı (s. 174-188) içinde.
  4. Aslan-Altan, B. (2021). Uzaktan eğitimde yeni serüven: Çevrimiçi öğretmenlik uygulamaları. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi [MSKU Journal of Education], 8(2), 753-766. https://doi.org/10.21666/muefd.975495
  5. Aus, K., Jõgi, A. L., Poom-Valickis, K., Eisenschmidt, E. & Kikas, E. (2016). Associations of newly qualified teachers’ beliefs with classroom management practices and approaches to instruction over one school year. European Journal of Teacher Education, 40(1), 28–45. https://doi.org/10.1080/02619768.2016.1251897
  6. Autry, M. M., Lee, J. & Fox, J. (2009). Developing a data-driven assessment for early childhood candidates. Journal of Early Childhood Teacher Education, 30(2), 138-149. https://doi.org/10.1080/10901020902885695
  7. Ball, D. L., & Forzani, F. M. (2009). The work of teaching and the challenge for teacher education. Journal of Teacher Education, 60(5), 497–511. https://doi.org/10.1177/0022487109348479
  8. Barnes, R. (2010). Cooperating teacher effectiveness as perceived by student teachers and cooperating teachers in Ohio agricultural education [Yayınlanmamış doktora tezi]. Ohio State University, ABD.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Öğretmen Eğitimi ve Eğitimcilerin Mesleki Gelişimi, Okul Öncesi Eğitim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

26 Eylül 2025

Kabul Tarihi

12 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sop, A., & Aydoğan, E. (2026). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Deneyimleri. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 16(1), 201-234. https://doi.org/10.18039/ajesi.1791659
AMA
1.Sop A, Aydoğan E. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Deneyimleri. AJESI. 2026;16(1):201-234. doi:10.18039/ajesi.1791659
Chicago
Sop, Aylin, ve Ennur Aydoğan. 2026. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Deneyimleri”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 16 (1): 201-34. https://doi.org/10.18039/ajesi.1791659.
EndNote
Sop A, Aydoğan E (01 Mart 2026) Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Deneyimleri. Anadolu Journal of Educational Sciences International 16 1 201–234.
IEEE
[1]A. Sop ve E. Aydoğan, “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Deneyimleri”, AJESI, c. 16, sy 1, ss. 201–234, Mar. 2026, doi: 10.18039/ajesi.1791659.
ISNAD
Sop, Aylin - Aydoğan, Ennur. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Deneyimleri”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 16/1 (01 Mart 2026): 201-234. https://doi.org/10.18039/ajesi.1791659.
JAMA
1.Sop A, Aydoğan E. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Deneyimleri. AJESI. 2026;16:201–234.
MLA
Sop, Aylin, ve Ennur Aydoğan. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Deneyimleri”. Anadolu Journal of Educational Sciences International, c. 16, sy 1, Mart 2026, ss. 201-34, doi:10.18039/ajesi.1791659.
Vancouver
1.Aylin Sop, Ennur Aydoğan. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Deneyimleri. AJESI. 01 Mart 2026;16(1):201-34. doi:10.18039/ajesi.1791659