Türkiye’de Erken Çocukluk Eğitiminde Alan Gezilerine İlişkin Yapılan Çalışmaların Eğilimleri
Öz
Alan gezileri, okul öncesi eğitimin amacına uygun olarak çocukların çok yönlü ve bütüncül gelişimlerini desteklemek amacıyla gerçekleştirilen etkinlikler arasında yer almaktadır. Bu araştırma kapsamında Türkiye’de okul öncesi eğitimde alan gezilerine odaklanan çalışmaların eğilimlerini belirlemek amaçlanmıştır. Nitel araştırma çerçevesinde içerik analizi yöntemi kullanılarak tasarlanan bu çalışmada özetleyici (summative) içerik analizi yaklaşımı benimsenmiştir. Bu kapsamda çalışmada Ulusal Tez Merkezi, DergiPark ve Web of Science (WoS) “alan gezisi, okul öncesi eğitim, anaokulu, anasınıfı, erken çocukluk eğitimi” anahtar sözcüklerinin çeşitli kombinasyonları ile taranmış ve konuya ilişkin 21 çalışmaya erişilmiştir. Bu çalışmalardaki eğilimleri ortaya koymak adına çalışmalar yayın türü, yayın yılı, konuları, yöntemsel özellikleri ve bulguları bağlamında değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonuçları, çalışmaların çoğunlukla makale türünde olduğunu, doktora tez çalışmalarında okul öncesi eğitimde alan gezileri konusunun yeterince ele alınmadığını; yayınların büyük bir bölümünün 2020 yılı öncesinde gerçekleştirildiğini; çalışmaların öğretmenlerin alan gezilerine ilişkin psikolojik yapılarının ve görüşlerinin incelenmesine odaklandığını; çalışmalarda yöntem olarak nitel yöntemlerin daha fazla kullanıldığını; katılımcı olarak öğretmenlerin araştırmada daha fazla yer aldığını ve alan gezilerinin diğer paydaşlarının çalışmalarda yeterince temsil edilmediğini; veri toplama tekniği olarak görüşme tekniğinin yaygın olarak kullanıldığını; alan gezilerinin çocukların birinci elden deneyim kazanarak gelişimlerini destekleyen bir etkinlik türü olduğunu ve planlama-uygulama sürecinde çeşitli güçlüklerle karşılaşıldığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak okul öncesi eğitimde alan gezileri uygulamalarını daha nitelikli ve verimli bir hale getirmek için daha çok çabaya ve bilimsel çalışmaya ihtiyaç olduğu görülmüş ve gelecek araştırmalar için çeşitli öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abruscato, J., & DeRosa, D. A. (2010). Teaching children science: A discovery approch (7th ed.). Allyn & Bacon.
- Adak-Akengin, E. (2024). Okul öncesi öğretmenlerinin açık alan etkinliklerine yönelik görüşlerinin incelenmesi (Tez no: 867384). [Yüksek lisans tezi, Kırgızistan- Türkiye Manas Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
- Alan, Ü. (2021). Distance education during the COVID‐19 pandemic in Turkey: Identifying the needs of early childhood educators. Early Childhood Education Journal, 49, 987-994. 10.1007/s10643-021-01197-y
- Alan, Ü. (2023). We’ve all traveled, we’ve all learnt: Virtual field trips in early childhood education. Anadolu University Journal of Education Faculty (AUJEF), 7(4), 883-905. https://doi.org/10.34056/aujef.1346279
- Anderson, D., Kisiel, J., & Storksdieck, M. (2006). Understanding teachers' perspectives on field trips: Discovering common ground in three countries. Curator: The Museum Journal, 49(3), 365-386. https://doi.org/10.1111/j.2151-6952.2006.tb00229.x
- Behrendt, M., & Franklin T. (2014). A review of research on school field trips and their value in education. International Journal of Environmental and Science Education, 9(3), 235-245. https://doi.org/10.12973/ijese.2014.213a
- Blair, L. (2016). What is a thesis?. In: Writing a graduate thesis or dissertation. Teaching Writing Series. SensePublishers. https://doi.org/10.1007/978-94-6300-426-8_1
- Bourke, S., & Holbrook, A. P. (2013). Examining PhD and research masters theses. Assessment & Evaluation in Higher Education, 38(4), 407-416. http://dx.doi.org/10.1080/02602938.2011.638738
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Okul Öncesi Eğitim
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
20 Eylül 2026
Gönderilme Tarihi
22 Kasım 2025
Kabul Tarihi
1 Temmuz 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 3
