Examining Pre-Service Teachers’ Perceptions of Multiculturalism

Öz

Within the environment we live in, it is observed that various people with distinct cultural features continue to live in the same environment. Educational environments that host many students who have adopted distinct cultural features are also among these places. Considering that all students are expected to receive education at equal standards in these multicultural environments, teachers, who play a significant role in educational settings, as well as teacher candidates, who will be the teachers of the future, have major responsibility. In this regard, it is considered crucial to examine pre-service teachers’ perceptions of multiculturalism and how these perceptions vary according to different variables. The purpose of the study is to examine pre-service teachers’ perceptions of multiculturalism in terms of different variables. The survey model, one of the quantitative research methods, has been used in the study. The data were collected using the Multiculturalism Perception Scale developed by Ayaz (2016). The scale was administered to 603 pre-service teachers studying at Erciyes University Ziya Eren Faculty of Education, and the data obtained were analyzed using the SPSS 23.0 software. According to the analysis results, it was found that pre-service teachers’ perceptions of multiculturalism did not differ significantly according to the variables of gender, age, grade, socioeconomic status, mother’s education level, and father’s education level. On the other hand, it was concluded that pre-service teachers’ perceptions of multiculturalism differed significantly depending on the variable of the department in which they took courses. According to the result, the pre-service teachers studying in the early childhood education, guidance and psychological counseling, English education, classroom education, and mathematics education departments have higher perceptions of multiculturalism, whereas pre-service teachers studying in the science education, social studies education, and Turkish education departments have lower perceptions of multiculturalism.

Anahtar Kelimeler

• Perception
• multiculturalism
• faculty of education

Destekleyen Kurum

The research is not supported by any institution.

Etik Beyan

Ethics committee approval was obtained for the research from the Erciyes University Social and Human Sciences Ethics Committee, dated March 25, 2025, and application number 122. Furthermore, care was taken to ensure that the research was conducted in accordance with ethical principles throughout the research process.

Teşekkür

We would like to thank the students of Erciyes University Faculty of Education who participated in the research.

Öğretmen Adaylarının Çok Kültürlülük Algılarının İncelenmesi

Öz

İçinde yaşadığımız ortamda farklı kültürel özellikleri bulunan pek çok kişinin aynı ortamda yaşamlarını sürdürdükleri görülmektedir. Farklı kültürel özellikleri benimsemiş birçok öğrenciye ev sahipliği yapan eğitim ortamları da bu mekânlar arasında yer almaktadır. Çok kültürlü bir yapıya sahip bu ortamlarda bütün öğrencilerin eşit standartlarda eğitim almaları gerektiği düşünüldüğünde, eğitim ortamlarında önemli bir yere sahip olan öğretmenlere ve geleceğin öğretmeni olacak olan öğretmen adaylarına büyük görevler düşmektedir. Bu doğrultuda öğretmen adaylarının çok kültürlülüğe yönelik algılarının ve bu algının birtakım değişkenler doğrultusunda incelenmesinin önem arz ettiği düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı öğretmen adaylarının çok kültürlülük algılarının bazı değişkenler bakımından incelenmesidir. Araştırmada nicel bir araştırma yöntemi olan tarama modeli kullanılmıştır. Veriler Ayaz’ın (2016) geliştirdiği Çokkültürlülük Algı Ölçeği ile toplanmıştır. Ölçek Erciyes Üniversitesi Ziya Eren Eğitim Fakültesinde öğrenim gören 603 öğretmen adayına uygulanmış, SPSS 23.0 ile analizi gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre öğretmen adaylarının çok kültürlülük algılarının cinsiyet, yaş, sınıf, sosyoekonomik düzey, anne eğitim durumu ve baba eğitim durumuna göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı görülmüştür. Bununla birlikte öğretmen adaylarının çokkültürlülük algılarının, eğitim gördükleri bölüm değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuca göre okul öncesi eğitimi, rehberlik ve psikolojik danışmanlık, İngilizce eğitimi, sınıf eğitimi ve matematik eğitimi bölümündeki öğretmen adaylarının çok kültürlülük algılarının daha yüksek olduğu; buna karşın fen bilgisi eğitimi, sosyal bilgiler eğitimi ve Türkçe eğitimi bölümündeki öğretmen adaylarının çok kültürlülük algılarının daha düşük olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Algı
• çok kültürlülük
• eğitim fakültesi

Destekleyen Kurum

Araştırma herhangi bir kurum tarafından desteklenmemektedir.

Etik Beyan

Araştırma için Erciyes Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Etik Kurulundan 25.03.2025 tarih ve 122 başvuru numarası ile etik kurul izni alınmıştır. Bununla birlikte araştırma süreci boyunca etik ilkelere uyularak araştırmanın gerçekleştirilmesine özen gösterilmiştir.

Teşekkür

Araştırmaya katılım gösteren Erciyes Üniversitesi Eğitim Fakültesi öğrencilerine teşekkür ederiz.

Kaynakça

1. Akcaoğlu, M. Ö. ve Arsal, Z. (2022). The effect of multicultural education on preservice teachers’ attitude and efficacy: Testing bank’s content integration dimension. Participatory Educational Research, 9(2), 343-357. https://doi.org/10.17275/per.22.44.9.2 adresinden 1.9.2025 tarihinde erişilmiştir.
2. Akçaoğlu, O. ve Kayış, A. (2021). The effect of multicultural education on preservice teachers’ attitude and efficacy: Testing bank’s content integration dimension. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 50(2), 1241-1262. https://dergipark.org.tr/tr/pub/cuefd adresinden 1.9.2025 tarihinde erişilmiştir.
3. Akkaya, N., Kırmızı, F. S. ve İşçi, C. (2018). Öğretmen adaylarının çokkültürlülüğe ilişkin algılarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(29), 308-335. https://doi.org/10.14520/adyusbd.381005 adresinden 1.9.2025 tarihinde erişilmiştir.
4. Akman, Y., ve İmamoğlu Akman, G. (2017). Öğretmenlerin çokkültürlü eğitim tutumunun sosyal zekâ algısına göre incelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 7(1), 34-48. https://doi.org/10.19126/suje.306954 adresinden 17.06.2026 tarihinde erişilmiştir.
5. Ayaz, M. F. (2016). Çokkültürlülük algı ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Electronic Journal of Social Sciences, 15(57), 463-471. https://doi.org/10.17755/esosder.11595 adresinden 1.9.2025 tarihinde erişilmiştir.
6. Bakır, S. (2020). The multicultural experiences, attitudes and efficacy perceptions among prospective teachers. International Journal of Evaluation and Research in Education, 9(1), 212-220. https://doi.org/10.11591/IJERE.V9I1.20412 adresinden 1.9.2025 tarihinde erişilmiştir.
7. Banks, J. A. (1979). Teaching strategies for ethnic studies. (2nd ed.). Boston
8. Bekir, H. ve Bayraktar, V. (15- 16 Aralık 2018). Okul öncesi öğretmen adaylarının çok kültürlülük algıları [Bildiri]. International Conference on Multidisciplinary Sciences, İstanbul, Türkiye. https://www.academia.edu/38692325/OKUL_%C3%96NCES%C4%B0_%C3%96%C4%9ERETMEN_ADAYLARININ_%C3%87OK_K%C3%9CLT%C3%9CRL%C3%9CL%C3%9CK adresinden 28.6.2026 tarihinde erişilmiştir.

9. Capales, F. (2025). The ımpact of multicultural education on student performance: examining ethnicity, ıdeology and teacher perceptions. Asian Journal Of Advanced Research And Reports, 19 (4),138-66. https://doi.org/10.9734/ajarr/2025/v19i4970 adresinden 28.7.2025 tarihinde erişilmiştir.
10. Çalışkan, H. ve Gençer, R. (2016). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının çokkültürlü eğitime ilişkin tutum düzeylerinin incelenmesi. V. Sakarya’da Eğitim Araştırmaları Kongresi içinde (ss.52-63). Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yayınları. 20.06.2026 tarihinde erişilmiştir.
11. Acar Çiftçi, Y., ve Aydın, H. (2015). Türkiye’de çokkültürlü eğitimin gerekliliği üzerine bir çalışma. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 33, 197-218. https://izlik.org/JA75XY24EZ adresinden 28.06.2026 tarihinde erişilmiştir.
12. Çinar, E. ve Erbaş, Y. H. (2024). Öğretmen adayları için çokkültürlü duyarlılık ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Yeditepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(16), 77-107. https://izlik.org/JA45HD23EC adresinden 1.9.2025 tarihinde erişilmiştir.
13. Çıngı, H. (1994). Örnekleme kuramı. (2. Baskı). H. Ü. Fen Fakültesi Yayınları.
14. Doğan, İ. (2020). Investigation of the multicultural perception levels of pre service physical education teachers: The case of Western Black Sea. Asian Journal of Education and Training, 6(2), 122 129. https://doi.org/10.20448/journal.522.2020.62.122.129 adresinden 1.9.2025 tarihinde erişilmiştir.
15. Durmuş, A., ve Korkmaz, H. (2023). Pre-service teachers’ perceptions and their professional preparation levels for multicultural education: ımplications for teacher education curricula. Kastamonu Eğitim Dergisi, 31(3), 441-452. https://doi.org/10.24106/kefdergi-2023-0013 adresinden 23.9.2025 tarihinde erişilmiştir.
16. Ekinci, Ö. (2019). Ortaöğretim okulu öğretmenlerinin kültürel zekâ düzeyleri ile çok kültürlü yeterlik algılarının incelenmesi. (Tez No. 595025) [Doktora tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi.] Yök Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden 28.06.2026 tarihinde erişilmiştir.
17. Emiroğlu İlvan, T., Karaçelik Varol, Ş. N., Şenöz, E. G., ve Ceylan, R. (2023). Early childhood preservice teachers’ levels of multiculturalism perception and ethnocultural empathy: a study in the turkish context. Participatory Educational Research, 10(2), 64-81. https://doi.org/10.17275/per.23.29.10.2 adresinden 22.06.2026 tarihinde erişilmiştir.
18. Fitria, T. (2023). Implementatıon, challenges and solutıons of multıcultural educatıon ın school. Prımacy Journal of English Education and Literacy, 2(2), 85-106. https://doi.org/10.33592/primacy.v2i2.4085 adresinden 25.8.2025 tarihinde erişilmiştir.
19. Gasimova, N. (2024). Multiculturalism as the main philosophical doctrine of political and cultural development of modern society. Metafizika Journal, 7(2), 79-89. https://doi.org/10.33864/2617-751x.2024.v7.i2.79-89. adresinden 24.06.2026 tarihinde erişilmiştir.
20. Geçgel, H. ve Aşcı, E. (2020). Investigation of the perceptions of turkish language teacher candidates regarding multiculturalism. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 15(29), 61-77. https://doi.org/10.29329/epasr.2020.251.4 adresinden 12.8.2025 tarihinde erişilmiştir.
21. Göküş, Ş. (2020). Dkab ve ihl meslek dersleri öğretmen adaylarının çokkültürlülük algılarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, -(44), 96-126. https://izlik.org/JA45JD62UT adresinden 17.06.2026 tarihinde erişilmiştir.
22. Güngör, S., Buyruk, H. ve Özdemir, Y. (2018). Öğretmen adaylarının çokkültürlülüğe ilişkin tutumları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(66), 816-836. https://doi.org/10.17755/esosder.386067 adresinden 11.9.2025 tarihinde erişilmiştir.
23. Hark Söylemez, N., ve Oral, B. (2018). Öğretmen adaylarının sosyal medya ortamlarını kullanma durumlarına göre çok kültürlü eğitime ilişkin görüşleri: Türkiye örneği. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(68), 1745-1764. https://doi.org/10.17755/esosder.426803 adresinden 20.6.2026 tarihinde erişilmiştir.
24. Kan, K., ve Kanmaz, M. (2022). Küreselleşmenin kültürel boyutu ve göçün etkileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 47, 59-73. https://doi.org/10.52642/susbed.1011321 adresinden 24.06.2026 tarihinde erişilmiştir.
25. Karacabey, M., Ozdere, M. ve Bozkuş, K. (2019). The attitudes of teachers towards multicultural education. European Journal of Educational Research, 8(1), 383-393. https://doi.org/10.12973/eu-jer.8.1.383 adresinden 8.9.2025 tarihinde erişilmiştir.
26. Karadağ, Y., ve Özdemir Özden, D. (2020). Çokkültürlü eğitim ortamlarına geleceğin sosyal bilgiler öğretmenlerini hazırlamak: öğretmen adaylarının çokkültürlü yeterlikleri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(2), 179-201. https://doi.org/10.7822/omuefd.764913 adresinden 20.6.2026 tarihinde erişilmiştir.
27. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler ve teknikler. (30. Baskı). Nobel.
28. Kaya, Y., ve Söylemez, M. (2014). Öğretmenlerin çokkültürlülük ve çokkültürlü eğitim hakkındaki görüşlerinin belirlenmesi: Diyarbakır örneği. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11, 128-148. https://izlik.org/JA76NW86FZ adresinden 22.06.2026 tarihinde erişilmiştir.
29. Meydan Yıldız, S. G. (2018). Kültürün mekânsal değişimler üzerindeki etkisi. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, 4(3), 173-184. https://doi.org/10.30855/gjeb.2018.4.3.004 adresinden 15.07.2025 tarihinde erişilmiştir.
30. Olur, B. ve Oğuz, A. (2019). Qualification perception of prospective teachers on multicultural education: a need assessment. International Journal of Academic Research in Progressive Education and Development, 8(4), 165-185. https://doi.org/10.6007/ijarped/v8-i4/6479 adresinden 15.07.2025 tarihinde erişilmiştir.
31. Onur Sezer, G. ve Bağçeli Kahraman, P. (2017) Sınıf ve okul öncesi öğretmen adaylarının çokkültürlü eğitime yönelik tutumları ile kültürlerarası duyarlılıkları arasındaki ilişki: Uludağ üniversitesi örneği. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 551-564. https://doi.org/10.17860/mersinefd.336742 adresinden 1.9.2025 tarihinde erişilmiştir.
32. Ölçekçi, H. (2020). Dijital iletişim ve küresel kültürel etkileşimin homojenleşme, kutuplaşma ve melezleşme süreçleri. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2020(50), 146-163. https://izlik.org/JA57DB84PS adresinden 24.06.2026 tarihinde erişilmiştir.
33. Özbilen, F. M., Canbulat, T., ve Hamurcu, H. (2020). Öğretmenlerin çokkültürlülük algıları ile sınıf içi istenmeyen öğrenci davranışlarına yönelik tutumlarının değerlendirilmesi. Kastamonu Education Journal, 28(4), 1867-1881. https://doi.org/10.24106/kefdergi.4142 adresinden 22.06.2026 tarihinde erişilmiştir.
34. Peköz, Ç., Külcü, B. ve Gürşimşek, A. I. (2018). Okul öncesi öğretmen adaylarının çokkültürlülük algılarının incelenmesi. Turkiye Sosyal Arastirmalar Dergisi, 22, 118-134. https://docplayer.biz.tr/134544760 adresinden 1.9.2025 tarihinde erişilmiştir.
35. Polat, S. (2009). Öğretmen adaylarının çok kültürlü eğitime yönelik kişilik özellikleri. International Journal of Educational Sciences, 1(1), 154-164. https://www.academia.edu/11779750/%C3%96%C4%9Fretmen_Adaylarinin_%C3%87ok_K%C3%BClt%C3%BCrl%C3%BC_E%C4%9Fitime_Y%C3%B6nelik_Ki%C5%9Filik_%C3%96zellikleri_Probationary_Teachers_Level_of_Inclination_to_MultiCultural_Education adresinden 15.07.2025 tarihinde erişilmiştir.
36. Şan, M. K. (2006). Farklılık ve çokkültürlülük siyasetleri üstüne bir deneme. Milel ve Nihal, 3(1-2), 69-117. https://izlik.org/JA78CN59UX adresinden 23.06.2026 tarihinde erişilmiştir.
37. Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (1996). Using multivarite statistics. (3nd ed). Harper Collins College Publisher. Uysal, E., ve Şahin, M. (2026). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının çokkültürlülük algıları. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 67, 417-438. https://doi.org/10.53444/deubefd.1819421 adresinden 25.06.2026 tarihinde alınmıştır.
38. Ünlü, İ. ve Örten, H. (2013). Öğretmen adaylarının çokkültürlülük ve çokkültürlü eğitime yönelik algılarının incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 21, 287-302. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/786884 adresinden 1.9.2025 tarihinde erişilmiştir.
39. Yang, Y. (2025). Changes in teachers' roles in the context of multicultural education. Lecture Notes in Education Psychology and Public Media, 81(1), 102-109. https://doi.org/10.54254/2753-7048/2025.20624 adresinden 1.9.2025 tarihinde erişilmiştir.
40. Yıkılmaz, M., ve Demir Güdül, M. (2015). Üniversite öğrencilerinde yaşamda anlam, bilinçli farkındalık, algılanan sosyoekonomik düzey ve yaşam doyumu arasındaki ilişkiler. Ege Eğitim Dergisi, 16(2), 297-315. https://doi.org/10.12984/eed.09530 adresinden 20.06.2026 tarihinde erişilmiştir.
41. Yılmaz, F. (2016). Multiculturalism and multicultural education: A case study of teacher candidates’ perceptions. Cogent Education, 3(1), 1-13. https://doi.org/10.1080/2331186X.2016.1172394 adresinden 1.9.2025 tarihinde erişilmiştir.
42. Yüzak, H. (2025). Okul öncesi öğretmenlerinin çokkültürlülük kapsamında kültürlerarası duyarlılıkları ile çokkültürlü tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayın No. 947190) [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Kent Üniversitesi.] Yök Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden 28.06.2026 tarihinde erişilmiştir.