EN
TR
Facebook Kullanıcılarının Kişilik Özellikleri ile Facebook Kullanım Örüntülerinin İlişkisi: Bir Gözden Geçirme Çalışması
Öz
Son yıllarda, Facebook sosyal paylaşım sitesinin kullanımı oldukça yaygınlaşmıştır. Bu gözden geçirme çalışmasında, utangaçlık, bencillik ve 5 Faktör kişilik yapısının alt faktörleri olan dışadönüklük, öz disiplin, uyumluluk, yeniliğe açıklık ve nevrotiklik kişilik özellikleri ile Facebook kullanımı arasındaki ilişkileri araştıran çalışmaların sonuçlarının bütüncül bir bakış açısı ile değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Araştırma kapsamında veri tabanlarında ‘Facebook ve kişilik özellikleri’, ‘Facebook kullanıcıları’ gibi anahtar sözcükler kullanılarak taramalar gerçekleştirilmiştir. Bu taramalar sonucunda 2004-2014 (Mart) tarihleri arasındaki yayımlanmış olan 40 çalışmaya ulaşılmış ve bu çalışmalar gözden geçirilmiştir. İlgili çalışmalarda Facebook kullanım örüntülerinin kullanıcıların kişilik özelliklerine göre farklılaştığı bulunmuştur. Dışadönüklük, utangaçlık ve bencillik kişilik özelliğine sahip bireyler siteyi sık kullanırlarken, öz-disiplin sahibi bireyler daha az kullanmaktadırlar. Yeniliğe açık bireyler ile nevrotik bireylerin kullanım sıklığı ise duruma göre farklılaşmaktadır. Facebook’taki arkadaş sayıları açısından incelendiğinde dışadönükler ile bencil bireyler fazla arkadaşa sahipken; utangaç bireylerin arkadaş sayılarının az olduğu görülmektedir. Facebook’taki paylaşımlarda ise dışadönük, yeniliğe açık ve bencil bireyler fazlaca paylaşım yaparlarken; öz-disiplinli, utangaç ve uyumlu bireyler paylaşım yapmaktan kaçınmaktadırlar. Son olarak öz-disiplinli ve nevrotik bireyler mesajlaşma servisini sık kullanırlarken, yeniliğe açık ile utangaç bireyler mesajlaşmayı tercih etmemektedirler. Bu çalışmada ayrıca farklı kişilik özelliklerine sahip bireylerin Facebook’u kullanım örüntüleri kullanıcıların ihtiyaçları ve amaçları bağlamında tartışılarak, Facebook’u kimlerin ne amaçla ve nasıl kullandıklarına ilişkin bütüncül yapı da ortaya konulmuştur. Bu bulgular dikkate alındığında, bireylerin ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri alanların gerçek hayatta da oluşturulabileceği ve sosyal medyanın bu amaçlara ulaşmak için daha işlevsel şekilde düzenlenebileceği ifade edilebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ada, S., Çiçek, B. ve Kaynakyeşil, G., (2013). Çevrimiçi Sosyal Ağ Sitesi Kullanımını Etkileyen Motive Edici Faktörler Üzerine Bir Araştırma. XIV. Akademik Bilişim Konferansı, Antalya.
- Akyazı, E. ve Tutgun-Ünal, A. (2013). İletişim fakültesi öğrencilerinin amaç, benimseme, yalnızlık düzeyi ilişkisi bağlamında sosyal ağları kullanımı. Global Media Journal: Turkish Edition, 3(6).
- Amichai-Hamburger, Y. ve Barak, A. (2009). Internet and well-being. Y. Amichai- Hamburger (Ed.), Technology and Well-being (pp. 34–76) içinde. Cambridge University Press.
- Amichai-Hamburger, Y. ve Vinitzky, G. (2010). Social network use and personality. Computers in Human Behavior 26, 1289–1295.
- Amichai-Hamburger, Y., Wainapel, G. ve Fox, S. (2002). ‘‘On the Internet no one knows I’m an introvert’’: Extroversion, neuroticism, and Internet interaction. Cyberpsychology & Behavior, 5, 125–128.
- Amiel, T. ve Sargent, S. (2004). Individual differences in Internet usage motives. Computers in Human Behavior, 20(6), 711–726.
- Atik, G. ve Yalçın, İ. (2011). Help-seeking attitudes of university students: The role of personality traits and demographic factors. South African Journal of psychology, 41(3), 328-338.
- Aydın, G. S., Muyan, M. ve Demir, A. (2013). The investigation of Facebook usage purposes and shyness, loneliness. Procedia - Social and Behavioral Sciences 93, 737 – 741.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitim Üzerine Çalışmalar
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
10 Kasım 2015
Gönderilme Tarihi
10 Kasım 2015
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2015 Cilt: 5 Sayı: 2
APA
Yelpaze, İ., & Ceyhan, E. (2015). Facebook Kullanıcılarının Kişilik Özellikleri ile Facebook Kullanım Örüntülerinin İlişkisi: Bir Gözden Geçirme Çalışması. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 5(2), 24-53. https://doi.org/10.18039/ajesi.95186
AMA
1.Yelpaze İ, Ceyhan E. Facebook Kullanıcılarının Kişilik Özellikleri ile Facebook Kullanım Örüntülerinin İlişkisi: Bir Gözden Geçirme Çalışması. AJESI. 2015;5(2):24-53. doi:10.18039/ajesi.95186
Chicago
Yelpaze, İsmail, ve Esra Ceyhan. 2015. “Facebook Kullanıcılarının Kişilik Özellikleri ile Facebook Kullanım Örüntülerinin İlişkisi: Bir Gözden Geçirme Çalışması”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 5 (2): 24-53. https://doi.org/10.18039/ajesi.95186.
EndNote
Yelpaze İ, Ceyhan E (01 Kasım 2015) Facebook Kullanıcılarının Kişilik Özellikleri ile Facebook Kullanım Örüntülerinin İlişkisi: Bir Gözden Geçirme Çalışması. Anadolu Journal of Educational Sciences International 5 2 24–53.
IEEE
[1]İ. Yelpaze ve E. Ceyhan, “Facebook Kullanıcılarının Kişilik Özellikleri ile Facebook Kullanım Örüntülerinin İlişkisi: Bir Gözden Geçirme Çalışması”, AJESI, c. 5, sy 2, ss. 24–53, Kas. 2015, doi: 10.18039/ajesi.95186.
ISNAD
Yelpaze, İsmail - Ceyhan, Esra. “Facebook Kullanıcılarının Kişilik Özellikleri ile Facebook Kullanım Örüntülerinin İlişkisi: Bir Gözden Geçirme Çalışması”. Anadolu Journal of Educational Sciences International 5/2 (01 Kasım 2015): 24-53. https://doi.org/10.18039/ajesi.95186.
JAMA
1.Yelpaze İ, Ceyhan E. Facebook Kullanıcılarının Kişilik Özellikleri ile Facebook Kullanım Örüntülerinin İlişkisi: Bir Gözden Geçirme Çalışması. AJESI. 2015;5:24–53.
MLA
Yelpaze, İsmail, ve Esra Ceyhan. “Facebook Kullanıcılarının Kişilik Özellikleri ile Facebook Kullanım Örüntülerinin İlişkisi: Bir Gözden Geçirme Çalışması”. Anadolu Journal of Educational Sciences International, c. 5, sy 2, Kasım 2015, ss. 24-53, doi:10.18039/ajesi.95186.
Vancouver
1.İsmail Yelpaze, Esra Ceyhan. Facebook Kullanıcılarının Kişilik Özellikleri ile Facebook Kullanım Örüntülerinin İlişkisi: Bir Gözden Geçirme Çalışması. AJESI. 01 Kasım 2015;5(2):24-53. doi:10.18039/ajesi.95186
Cited By
Cyber mother's womb: Social support expectation in social network and emotional violence
Perspectives in Psychiatric Care
https://doi.org/10.1111/ppc.13130
