Ortaokul Öğrencilerinin Adalet Kavramına İlişkin Metaforik Algıları
Öz
Araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin adalet
kavramına ilişkin oluşturdukları metaforların tespit edilmesidir. Araştırmanın
çalışma grubunu Denizli ili Bekilli ilçesinde bir devlet okulunda 2016-2017
eğitim-öğretim yılında 5., 6., 7. ve 8. Sınıfta öğrenim görmekte olan kolay
ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen toplam 210 öğrenci
oluşturmaktadır. Nitel araştırma desenlerinden "olgu bilim"
kullanılarak yürütülen araştırmada, veri toplama aracı olarak araştırmacılar
tarafından hazırlanan "Adalet…….. benzer. Çünkü……." cümlesini
tamamlayacakları bir form kullanılmıştır. Uygulanmaya başlamadan önce gerekli
yasal izinler alınmıştır. Toplam 198 öğrenciye ait veri, nitel araştırma
yöntemine uygun olarak içerik analizine tabi tutulmuştur. Yapılan analiz
sonucunda, adalet kavramına ilişkin ortaokul öğrencilerinin 76 adet metafor
ürettiği belirlenmiştir. İlk üç sırada yer alan metaforlar sırasıyla Terazi
(%15), İnsan (%14) ve Eşitliktir (%8). Öğrencilerin ürettikleri metaforlar
ortak özelliklerine göre 4 farklı kavramsal kategori altında toplanmıştır.
Kavram kategorilerinin ayrılmasında oluşturdukları metaforlar için
kullandıkları açıklamalar dikkate alınmıştır. Buna göre öğrencilerin % 36'sının
(71 öğrenci) adalet kavramını eşitlik olarak, % 30'unun (60 öğrenci) hak ve
kural imgesi olarak, % 22'sinin (44 öğrenci) hayatın parçası olarak ve %
12'sinin (24 öğrenci) cezalandırma aracı olarak gördükleri ortaya çıkmıştır.
Araştırma sonucunda sosyal bilgiler öğretmenlerine adalet ve eşitlik kavramının
farklarının belirginleştirilmesine yönelik öğretim gerçekleştirilmesi
önerilebilir. Diğer taraftan, araştırmacılara, ilgili kavramların daha iyi
öğrenilmesini sağlamak için eylem araştırması yapılması, öğrenci zihninde
ilgili kavrama yönelik metaforların benzerlikleri ve farklılıklarını belirlemek
için ise çok boyutlu ölçekleme tekniği ile araştırmalar yapılması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Afacan, Ö. (2011). Fen bilgisi öğretmen adaylarının "fen" ve "fen ve teknoloji" öğretmeni kavramına yönelik metafor durumları. E- Journal of New World Sciences Academy, 6(1), 1242-1254.
- Aksan, D. (1993). Şiir dili ve Türk şiir dili. Ankara: Be-ta Basın Yayın.
- Alpar, R. (2011). Uygulamalı çok değişkenli istatistiksel yöntemler. Ankara: Detay Yayıncılık.
- Altunay, E., & Yalçınkaya, M. (2011). Öğretmen adaylarının bilgi toplumunda değerlere ilişkin görüşlerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 17(1), 5-28.
- Aydın, E., & Sulak, S. E. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının “değer” kavramına yönelik metafor algıları. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 482-500.
- Balcı, F. A., & Yanpar Yelken, T. (2010). İlköğretim öğretmenlerinin "değer" kavramına yükledikleri anlamlar. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39, 81-90.
- Balcı, F. A., & Yanpar Yelken, T. (2013). İlköğretim sosyal bilgiler programında yer alan değerler ve değer eğitimi uygulamaları konusunda öğretmen görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 14(1), 195-213.
- Beill, B. (2003). İyi çocuk, zor çocuk "doğru davranışlar çocukları nasıl zorlandırır?" C. Yorulmaz (Çev.), Ankara: Arkadaş Yayınevi.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
20 Ağustos 2018
Gönderilme Tarihi
11 Mayıs 2018
Kabul Tarihi
26 Haziran 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 8 Sayı: 2
