Habitat, ecological characteristics, and potential for use as an ornamental plant of Aubrieta necmi-aksoyi

Öz

In this study, information about the habitat and ecological characteristics of the Aubrieta necmi-aksoyi Tunçkol, G.-Özkan & Al-Shehbaz taxon, which was newly discovered in Northwest Anatolia and is endemic to Turkey, was given and evaluations were made for its use as an ornamental plant. In addition to the In-Situ conservation of Aubrieta necmi-aksoyi taxon, which was introduced to the scientific world as a locally endemic species in a very limited rocky habitat, it is also aimed to provide an alternative species to the ornamental plant sector. It has been suggested that this taxon can be used especially in rock garden applications, vertical planting projects and roof gardens applications.

Anahtar Kelimeler

• Aubrieta
• natural species
• ecology
• habitat
• ornamental plant

Aubrieta necmi-aksoyi taksonunun habitatı, ekolojik özellikleri ve süs bitkisi olarak kullanılma potansiyeli

Öz

Bu çalışmada Kuzeybatı Anadolu’da yeni keşfedilen ve Türkiye için endemik bir tür olan Aubrieta necmi-aksoyi Tunçkol, G.-Özkan & Al-Shehbaz taksonunun yayılış yaptığı habitat ve ekolojik özellikleri hakkında bilgiler verilmiş ve süs bitkisi olarak kullanım potansiyeline yönelik değerlendirmeler yapılmıştır. Oldukça sınırlı bir kayalık habitatta lokal endemik bir tür olarak bilim dünyasına kazandırılan Aubrieta necmi-aksoyi taksonunun In-Situ korunmasının yanında süs bitkisi sektörüne alternatif bir tür olarak kazandırılması da hedeflenmiştir. Çalışılan bu taksonun özellikle kaya bahçesi uygulamalarında, dikey bitkilendirme projeleri ve çatı bahçeleri uygulamalarında kullanılabileceği önerisi geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Aubrieta
• doğal tür
• ekoloji
• habitat
• süs bitkisi

Kaynakça

1. Aksoy, N., 2006. N. Aksoy, Elmacık Dağı (Düzce) Vejetasyonu, Doktora Tezi, İ.Ü. Fen Bil. Ens. Orman Botaniği Doktora Programı, İstanbul.
2. Arslan, Z. F., Uludağ, A., Yazlık, A., Aksoy, N., 2019. Türkiye’de İstilacı Potansiyele Sahip Egzotik Süs Bitkilerinin Durumu ve İdaresi, Ulusal Botanik Bahçeleri, Arboretumlar, Herbaryumlar ve Botanik Müzeleri Çalıştayı, 18 – 21 Nisan 2019, Düzce.
3. Baktır, İ., 2013. Türkiye’ de Süs Bitkilerinin Dünü, Bugünü ve Yarını, V. Süs Bitkileri Kongresi, Bildiriler Kitabı, Cilt:1, s. 13-16, Yalova.
4. Bekaroğlu, G., 2019. Ulaşım Yapılarının Oluşturduğu Duvarların Dikey Bahçelere Dönüştürülmesinin İstanbul Uygulamaları Örneği Üzerinden İrdelenmesi. Bahçeşehir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Kentsel Sistemler Ve Ulaştırma Yönetimi, Yüksek Lisans Tezi.
5. Cengiz, B., 2001. Batı Karadeniz Bölgesi Doğal Bitki Örtüsünde Peyzaj Uygulamaları Amacına Yönelik Bazı Creataegus L. Taksonlarının Saptanması. (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, S:122, Bartın.
6. Cengiz, B., Keçecioğlu Dağlı, P., Yiğittekin, S., 2017. Peyzaj Ekonomisi Açısından Peyzaj ve Süs Bitkileri Fidanlık İşletmelerine Yönelik Sektörel Bir Analiz. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 19(2): 50-62.
7. IUCN Standards and Petitions Subcommittee , 2017. Guidelines for using the IUCN Red List Categories and Criteria, Version 13. Prepared by the Standards and Petitions Subcommittee, pp. 1–108. Available from: http://www.iucnredlist.org/documents/ RedListGuidelines. pdf (accessed 10 Feb. 2022)
8. Koç, N., Güneş, G., 1998. Çatı Bahçelerinde Bitkisel Düzenleme Esasları. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 4 (1-2): 625-633.

9. Oğuztürk, T., Çorbacı, Ö. L., Aktaş, E., 2018. Çatı Bahçeleri Tasarımı Projelendirme ve Uygulama Süreçleri. Hasan Babacan (Ed.), Mimarlık Bilimlerinde Güncel Akademik Çalışmalar-2018, Gece Kitaplığı, 225-236.
10. Paçacı Güneş, S. G., 1996. Ankara Kenti Ekolojik Koşullarında Çatı Bahçesi Düzenleme İlkeleri. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı ABD., Yüksek Lisans Tezi., Ankara.
11. Selim, C., Bayrak, G., Doksöz, S., 2021. Kent Parkına Yönelik Kurakçıl Peyzaj Tasarım Önerisi: Antalya Serdengeçti Parkı. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 12(1): 76-91.
12. Söğüt, Z., 2018. Türkiye’de Yabancı Yurtlu Bitki Türlerinin Kullanımının Değerlendirilmesi. TÜCAUM 30. Yıl Uluslararası Coğrafya Sempozyumu, 3-6 Ekim 2018, s. 1344-1353, Ankara.
13. Tunçkol, B., Güneş Özkan, N., Al-Shehbaz, I. A., 2022. Aubrieta necmi-aksoyi (Brassicaceae), a new species from Turkey and a key to the species of Aubrieta. Phytotaxa 530(2):251-256.
14. Uludağ, A., Aksoy, N., Yazlık, A., Arslan, Z. F., Yazmış, E., Üremiş, İ., Cossu, T. A., Groom, Q. Perg, J., Pyšek, P., Brundu, G., 2017. Alien flora of Turkey: checklist, taxonomic compositionand ecological attributes, NeoBiota 35: 61–85.
15. Uludağ, A., Ruşen, M., Ertürk, Y.E., Üremiş, İ., 2013. İstilacı Yabancı Bitkilerin Türkiye’ye Girişinde ve Yayılmasında Süs Bitkilerinin Muhtemel Yeri ve Önleyici Faaliyetler. V. Süs Bitkileri Kongresi, 06-09 Mayıs 2013, Yalova, Bildiriler Cilt II, s:845-851.
16. Yazgan, M.E., Korkut, A.B., Barış, E., Erkal, S., Yılmaz, R., Erken, K., Gürsan, K., Özyavuz, M., 2005. Süs Bitkileri Üretiminde Gelişmeler, Türkiye Ziraat Mühendisliği VI. Teknik Kongresi, 589-607, Ankara.
17. Yazgan, M.E., Özyavuz, M. , Çorbacı, Ö. L., 2014., Kurakçıl Peyzaj (Xeriscape) ve Uygulamaları. Ankara.