Dijital ayak izleri aracılığıyla milli parklara gelen ziyaretçilerin zamansal ve mekânsal dağılımlarının modellenmesi: Ilgaz Dağı Milli Parkı örneği

Öz

Giriş ve Hedefler Milli parklar doğaya dayalı turizm ve açık hava rekreasyonu için önemli destinasyonlardan biri haline gelmiştir. Milli parkların, sürdürülebilir ve etkin yönetimi için ziyaretçilerin zamansal ve mekânsal dağılımlarının analizine ihtiyaç duyulmaktadır. Günümüzde sosyal ağlardan elde edilen dijital ayak izleri, ziyaretçilerin zamansal ve mekânsal dağılımının analizi için kullanılmaktadır. Bu çalışmada, Wikiloc’tan elde edilen dijital ayak izleri kullanılarak Ilgaz Dağı Milli Parkı’na gelen ziyaretçilerin zamansal ve mekânsal dağılımlarının modellenmesi amaçlanmıştır. Yöntemler Wikiloc’tan elde edilen ziyaretçi verileri ile resmi ziyaretçi verileri arasındaki doğrusal ilişkiyi ölçmek için Pearson korelasyon testi kullanılmıştır. Bulgular Pearson korelasyon analizi, Wikiloc kullanıcılarının sayısı ile resmi ziyaretçi sayıları arasında pozitif yönde çok güçlü (r=0,867) ve istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı bir ilişki olduğunu (p<0,01) göstermiştir. Sonuçlar Sosyal ağlardan elde edilen dijital ayak izleri, milli parka gelen ziyaretçilerin zamansal ve mekânsal dağılımlarının modellenmesinde veri kaynağı olarak kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler

• Dijital ayak izi
• Ilgaz Dağı Milli Parkı
• Wikiloc
• zamansal-mekânsal analiz
• ziyaretçi davranışı

Modeling temporal and spatial distributions of visitors to national parks through digital footprints: The case of Ilgaz Mountain National Park

Öz

Background and aims National parks have become one of the most important destinations for nature-based tourism and outdoor recreation. It is needed to analyse the temporal and spatial distribution of visitors for sustainable and effective management of national parks. Today, digital footprints from social networks are used to analyse the temporal and spatial distribution of visitors. In this study, it is aimed to modeling the temporal and spatial distributions of visitors to Ilgaz Mountain National Park using digital footprints obtained from Wikiloc. Methods Pearson correlation test was used to measure the linear relationship between visitor data obtained from Wikiloc and official visitor data. Results The Pearson correlation analysis indicated that there is a very strong (r=0,867) and statistically highly significant (p<0,01) positive relationship between the number of Wikiloc users and the number of official visitors. Conclusions Digital footprints obtained from social networks can be used as a data source for modeling the temporal and spatial distributions of visitors to the national park.

Anahtar Kelimeler

• Digital footprint
• Ilgaz Mountain National Park
• Wikiloc
• Temporal-spatial analysis
• Visitor behavior

Kaynakça

1. Barros, A., Marina Pickering, C., 2017. How networks of informal trails cause landscape level damage to vegetation. Environmental Management, 60(1), 57-68.
2. Barros, C., Moya-Gómez, B., García-Palomares, J. C., 2019. Identifying temporal patterns of visitors to national parks through geotagged photographs. Sustainability, 11(24), 6983.
3. Barros, C., Moya-Gómez, B., Gutiérrez, J., 2020. Using geotagged photographs and GPS tracks from social networks to analyse visitor behaviour in national parks. Current Issues in Tourism, 23(10), 1291-1310.
4. Buckley, R., 2003. Ecological indicators of tourist impacts in parks. Journal of Ecotourism, 2(1), 54-66.
5. Buultjens, J., Ratnayake, I., Gnanapala, A., Aslam, M., 2005. Tourism and its implications for management in Ruhuna national park (Yala), Sri Lanka. Tourism Management, 26(5), 733-742.
6. Cessford, G., Muhar, A., 2003. Monitoring options for visitor numbers in national parks and natural areas. Journal for nature conservation, 11(4), 240-250.
7. D'Antonio, A., Monz, C., Larson, N., Rohman, A., 2016. An application of recreation resource assessment techniques to inform management action in an urban-proximate natural area. Journal of Outdoor Recreation and Tourism, 14, 12-21.
8. Di Minin, E., Tenkanen, H., Toivonen, T., 2015. Prospects and challenges for social media data in conservation science. Frontiers in Environmental Science, 3, 63.

9. Eagles, P. F., McCool, S. F., 2002. Tourism in national parks and protected areas: Planning and management. Cabi Publishing.
10. Farrell, T. A., Marion, J. L., 2001. Identifying and assessing ecotourism visitor impacts at eight protected areas in Costa Rica and Belize. Environmental Conservation, 28(3), 215-225.
11. Fisher, D. M., Wood, S. A., White, E. M., Blahna, D. J., Lange, S., Weinberg, A., Tomco, M., Lia, E., 2018. Recreational use in dispersed public lands measured using social media data and on-site counts. Journal of environmental management, 222, 465-474.
12. Göker, G., Ünlüönen, K., 2019. Açık alanda yapılan doğa temelli rekreatif etkinlikler ve destinasyon markalaşması: Ilgaz Dağı Milli Parkı örneği. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(70), 774-789.
13. Göktuğ, T.H., Arpa, N.Y., 2015. Korunan alanlar yönetimi bağlamında kayak merkezlerinin fiziksel ve sosyal taşıma kapasitelerinin analizi: Ilgaz Dağı Milli Parkı, Ilgaz Kış Sporları Turizm Merkezi, Kastamonu Üniversitesi, Orman Fakültesi Dergisi, 15(1) 104-119.
14. Hausmann, A., Toivonen, T., Slotow, R., Tenkanen, H., Moilanen, A., Heikinheimo, V., Di Minin, E., 2018. Social media data can be used to understand tourists’ preferences for nature‐based experiences in protected areas. Conservation Letters, 11(1), e12343.
15. Heikinheimo, V., Di Minin, E., Tenkanen, H., Hausmann, A., Erkkonen, J., Toivonen, T. 2017. User-generated geographic information for visitor monitoring in a national park: A comparison of social media data and visitor survey. ISPRS International Journal of Geo-Information, 6(3), 85.
16. Horst, L., Taczanowska, K., Porst, F., Arnberger, A., 2023. Evaluation of GNSS-based volunteered geographic ınformation for assessing visitor spatial distribution within protected areas: A case study of the Bavarian Forest National Park, Germany. Applied Geography, 150, 102825.
17. Huang, R., 2023. Analyzing national parks visitor activities using geotagged social media photos. Journal of Environmental Management, 330, 117191.
18. Kuter, N., 2008. Ilgaz Dağı Milli Parkı’nın orman peyzajı ve estetiği açısından değerlendirilmesi, Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 1, 36-47.
19. Mancini, F., Coghill, G. M., Lusseau, D., 2018. Using social media to quantify spatial and temporal dynamics of nature-based recreational activities. PloS one, 13(7), e0200565.
20. Mou, N., Zheng, Y., Makkonen, T., Yang, T., Tang, J. J., Song, Y., 2020. Tourists’ digital footprint: The spatial patterns of tourist flows in Qingdao, China. Tourism Management, 81, 104151.
21. Orams, M. B., 1996. Using interpretation to manage nature-based tourism. Journal of Sustainable Tourism, 4(2), 81-94.
22. Orsi, F., Geneletti, D., 2013. Using geotagged photographs and GIS analysis to estimate visitor flows in natural areas. Journal for Nature Conservation, 21(5), 359-368.
23. Pearson, K., 1896. VII. Mathematical contributions to the theory of evolution.-III. Regression, heredity, and panmixia. Philosophical Transactions of the Royal Society of London. Series A, Containing Papers of a Mathematical or Physical Character, (187), 253-318.
24. Ratner, B., 2009. The correlation coefficient: Its values range between +1/-1, or do they?. Journal of Targeting, Measurement and Analysis for Marketing, 17(2), 139-142.
25. Sağlam Fide, İ., 2023. Ilgaz Dağı Milli Parkında Korunan Alan Turizm İlişkisinin Sürdürülebilirliği Üzerine Bir Araştırma. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 10(1), 30-48.
26. Schirpke, U., Meisch, C., Marsoner, T., Tappeiner, U., 2018. Revealing spatial and temporal patterns of outdoor recreation in the European Alps and their surroundings. Ecosystem services, 31, 336-350.
27. Sinclair, M., Mayer, M., Woltering, M., Ghermandi, A., 2020. Using social media to estimate visitor provenance and patterns of recreation in Germany's national parks. Journal of Environmental Management, 263, 110418.
28. Sonter, L. J., Watson, K. B., Wood, S. A., Ricketts, T. H., 2016. Spatial and temporal dynamics and value of nature-based recreation, estimated via social media. PLoS one, 11(9), e0162372.
29. Tenkanen, H., Di Minin, E., Heikinheimo, V., Hausmann, A., Herbst, M., Kajala, L., Toivonen, T., 2017. Instagram, Flickr, or Twitter: Assessing the usability of social media data for visitor monitoring in protected areas. Scientific reports, 7(1), 17615.
30. Thapa, B., 2012. Why did they not visit? Examining structural constraints to visit Kafue National Park, Zambia. Journal of Ecotourism, 11(1), 74-83.
31. TOB, 2023. T.C. Tarım ve Orman BAKANLIĞI 10. Bölge Müdürlüğü. https://bolge10.tarimorman.gov.tr/Menu/40/Ilgaz-Dagi-Milli-Parki, Erişim: 03.11.2023.
32. Uslu, A., 2021. Sosyal medya verileri ile Ihlara Vadisi’ne yapılan ziyaretlerin zamansal ve mekânsal değişimlerinin belirlenmesi. Turkish Journal of Forestry, 22(4), 395-407.
33. Uslu, A., 2022. Gönüllü coğrafi veriler ile dağ bisikleti kullanımının zamansal ve mekânsal değişimlerinin modellenmesi: Datça Yarımadası örneği. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, 8(2), 22-32.
34. Walden-Schreiner, C., Rossi, S. D., Barros, A., Pickering, C., Leung, Y. F., 2018. Using crowd-sourced photos to assess seasonal patterns of visitor use in mountain-protected areas. Ambio, 47, 781-793.
35. Wikiloc, 2023. Dünyanın rotaları. https://tr.wikiloc.com/, Erişim: 03.11.2023.
36. Wood, S. A., Guerry, A. D., Silver, J. M., Lacayo, M., 2013. Using social media to quantify nature-based tourism and recreation. Scientific reports, 3(1), 2976.
37. Wood, S. A., Winder, S. G., Lia, E. H., White, E. M., Crowley, C. S., Milnor, A. A., 2020. Next-generation visitation models using social media to estimate recreation on public lands. Scientific reports, 10(1), 15419.
38. Yoshimura, N., Hiura, T., 2017. Demand and supply of cultural ecosystem services: Use of geotagged photos to map the aesthetic value of landscapes in Hokkaido. Ecosystem services, 24, 68-78.
39. Zhang, H., van Berkel, D., Howe, P. D., Miller, Z. D., Smith, J. W., 2021. Using social media to measure and map visitation to public lands in Utah. Applied Geography, 128, 102389.