Burdur Cumhuriyet meydanı kent mobilyalarının incelenmesi üzerine bir araştırma

Öz

Kent mobilyaları kentlerin vazgeçilmez aksesuarlarıdır. Kent mobilyaları kentte yaşayan bireyler ve kent için ayrılmaz birer kent elemanlarıdır. Kent mobilyaları kentin kimliği ve kültürel dokusuna bağlı kalarak estetik ve fonksiyonel olmalıdırlar. Kent mobilyalarının tasarımı kaliteli yaşam sağlamalı ve kentin sürdürülebilirliğine katkı sağlamalıdır. Bu çalışmada gözlem ve tespit yöntemi kullanılmıştır. Burdur Cumhuriyet Meydanı içerisinde yer alan kent mobilyalarının fonksiyonel, ergonomik, güvenli, dayanıklı, çevre ile uyumlu, uygun malzemeye sahip, estetik, bakımı kolay ve anlaşılır tasarımlardan oluşup oluşmadıkları açısından değerlendirmesi yapılmıştır. Burdur Cumhuriyet Meydanı’nın kent mobilyaları ile kısmen uyumlu olduğu, donatı elemanlarının işlevsellik ve ergonomik açıdan birkaçının yetersiz olduğu ve bazılarının ise bakım ve onarımlarının yapılmamış olduğu saptanmıştır. Çalışma alanındaki donatılarda uygun malzeme seçimi, kullanıcı ihtiyacına yanıt verebilmeleri ve işlevlerini yerine getirebilmeleri için gerekli bakım ve onarım faaliyetlerinin mutlaka takip edilerek yapılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kent
• kentsel mekân
• kent mobilyası
• meydan

A research on examining urban furnitures in Burdur Cumhuriyet square

Öz

Urban furniture is indispensable accessories of cities. It is an inseparable urban element for the urban residents and the city. It should be aesthetic and functional by adhering to the identity and cultural texture of the city. Its design should provide the quality of life and contribute the sustainability of the city. In this investigation, the observation and detection method was applied. Urban furniture in Burdur Cumhuriyet Square were evaluated in terms of whether they consist of functional, ergonomic, safe, durable, environmentally compatible, suitable materials, esthetic, easy to maintain and understandable designs. It was found that Burdur Cumhuriyet Square is partially compatible with urban furniture, some of them are not functionally or ergonomically adequate and some of them are not maintained and repaired. In the furniture in the study area, it is required to choose suitable material by following the necessary maintenance and repair activities to respond to the user's needs and to fulfill their functions.

Anahtar Kelimeler

• City
• urban space
• urban furniture
• square

Kaynakça

1. Açıkel, M., Bakır, İ., 2022. Kentsel oturma elemanı tasarımlarının pandemi koşulları bağlamında değerlendirilmesi: Kent mobilyaları tasarım yarışmaları örneği. Kent Akademisi Dergisi, 15(3), 1166-1189.
2. Akın, Ö., Demir, M., 2021. Karamürsel ilçesi (Kocaeli) kıyı bandı rekreasyonel alanlarında kentsel donatı elemanlarının ergonomi kriterleri yönünden değerlendirilmesi. Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi, 6(1), 268-287.
3. Akpınar Külekçi, E., 2018. Kent donatı elemanlarında özgün tasarımların peyzaj ergonomisi yaklaşımıyla irdelenmesi. Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi, 3(2), 89-109.
4. Alpagut, Z., 2005. Kamu mekanlarında kent mobilyalarından bilgilendirme, yönlendirme ve işaretlendirme elemanlarının irdelenmesi: Taksim örneği. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul.
5. Anonim, 2008. İş Etüdü Yönetim Bilgisi İş Etüdünün Temelleri. Milli Prodüktive Merkezi Yayınları, (1), 125-127.
6. Aydın Elmalı, S., 2018. Kent mobilyasının gelişim süreçleri ve Türkiye ölçeğinde tasarımlarının incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Haliç Üniversitesi, İstanbul.
7. Barışık, A., 2019. Isparta yöresi pomza agregası ve mermer tozu kullanılarak kent mobilyası üretilebilirliğinin araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta.
8. Bingöl, B., 2017. Kent mobilyalarının kentsel mekanlarda kent kimliği ile ilişkilendirilmesi: Isparta Kaymakkapı Meydanı örneği. İleri Teknoloji Bilimleri Dergisi, 6(3), 193-202.

9. Burdur. 2023. Vikipedi. https://tr.wikipedia.org/wiki/Burdur (erişim: 10.15.2023).
10. Bütüner Çetin, H., Yücedağ, C., Çiçek, N., 2023. Investigation of woody plant material in squares: Case of Antalya, Türkiye. 3rd International Architectural Sciences and Applications Symposium, The University of Naples Federico II, Napoli, 1159-1169.
11. Canberra Central Design Manual, 2022. DS19-Street and park furniture and barbecues, design standards for urban infrastructure, urban services. http://www.tams.act.gov.au/data/assets/pdf_file/0007/396880/ds19_bbq.pdf (accessed 22.10.2023).
12. Durmuş. Ç., 2008. İstanbul kent mobilyaları üzerine bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
13. Google Maps. n.d. Google Maps. https://www.google.com/maps/place/Cumhuriyet +meydan%C4%B1/@37.7184058,30.2811324,298m/data=!3m1!1e3!4m6!3m5!1s0x14c42c24f5c2695d:0x1d95d8144b6fe4c2!8m2!3d37.7184813!4d30.2818587!16s%2Fg%2F11c1qr1g3c?entry=ttu (accessed 25.10.2023).
14. Grandjean, E., Kroemer, K.H.E., 1997. Fitting the Task to the Human, Fifth Edition: A Textbook Of Occupational. UK Taylor & Fracis Inc, London.
15. Güner, E., 2015. Kent kimliği ilişkisi bağlamında kent mobilyaları Sultanahmet Meydanı örneği. Yüksek Lisans Tezi, Arel Üniversitesi Fen Bilimleri, İstanbul.
16. Kahvecioğlu, C., Sağlık, A., 2023. Çanakkale il merkezi kıyı kordonunun kentsel donatı elemanlarının ergonomi kriterleri yönünden değerlendirilmesi. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 9(61), 2402-2416.
17. Karaca, O., Bolkaner, M.K., İnançoğlu, S., Asilsoy, B., 2020. Kent mobilyası üzerine bir çalışma: Yakın Doğu Üniversitesi kampüsü. Yakın Mimarlık Dergisi, 4(1), 34-45.
18. Karadoğan, K., 2022. Kent mobilyası örneği: Çöp kutuları ve tasarımları. Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
19. Kayış, B., Özok, F., 1989. Türk Erkek Toplumunun Antropometrik Ölçülerinin Belirlenmesi. Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu, Rapor No: a 71.
20. Kılıç, M., Sungurlu, A., 2021. Sürdürülebilir kent mobilyaları. Online Journal of Art and Design, 9(2), 276-286.
21. Özdemir, B., 2020. Akıllı kent mobilyası kullanımı ve konumlandırılmasının önemi: Yenikapı ve Üsküdar Aktarma Merkezleri örneği. Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
22. Özer, E., Kaya, L.G., Yücedağ, C., 2020. Meydanların Kentsel Tasarımındaki Yeri: Burdur Cumhuriyet Meydanı ve Yakın Çevresi Örneği. Mimarlık, Planlama ve Tasarım Alanında Akademik Araştırmalar. Duvar Yayınevi, 109-134.
23. Öztürk Kurtaslan, B., 2005. Açık alanlarda heykel-çevre ilişkisi ve tasarımı. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(1), 193-222.
24. Panero J., Zelnik M., 1979. Human Dimension and İnterior Space, A source Book of Design Reference Standarts. The architectural Press Ltd., London.
25. Sağlık, A., Kartal, F., Şenkuş, D., Özcan, Ç.B., 2021. Kent kimliğinde peyzaj donatı elemanlarının önemi Çanakkale Çarşı Caddesi örneği. Journal of Architectural Sciences and Application, 6(1), 125-140.
26. T.C. Burdur Valiliği. t.y. Coğrafi Yapı. http://burdur.gov.tr/cografi-yapi (erişim: 20.11.2023).
27. TS –7941 / Şubat 1990, Oturma Bankları, Türk Standartları Enstitüsü, Ankara.
28. TÜİK, 2023. TÜİK Raporları. https://www.tuik.gov.tr/indir/duyuru/favori_raporlar.xlsx (erişim: 20.11.2023).
29. Uzun, G., 2002. Peyzaj Konstrüksiyonu II. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Genel Yayın No: 137, Ders Kitapları Yayın No: A-42, (296) Adana.
30. Yıldırım, C., Erdoğan, R., Oktay, H.E., 2014. Antalya kenti parklarındaki donatı elemanlarının değerlendirilmesi. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 27(1), 13-20.