Araştırma Makalesi

Alternatif orman yolu güzergâhlarının performans açısından CRITIC temelli MOORA yöntemiyle değerlendirilmesi

Cilt: 10 Sayı: 2 29 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

Alternatif orman yolu güzergâhlarının performans açısından CRITIC temelli MOORA yöntemiyle değerlendirilmesi

Öz

Giriş ve Hedefler Bu çalışmada, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Orman Fakültesi Eğitim Araştırma ve Uygulama Ormanı'nda mevcut bir yol güzergâhı seçilmiştir. Araştırma kapsamında, sayısal arazi modeli (SAM) kaynağı olarak havasal LiDAR verisi kullanılmış ve BIM ortamında bu güzergâha alternatif olarak 7 farklı yol güzergâhı geliştirilmiştir. Yöntemler Birisi mevcut yol güzergâhı olmak üzere toplamda 8 farklı yol güzergâhı için BIM modelleri oluşturulmuştur. Yol geometrisi ve güzergâhlarının ekolojik etkilerini değerlendirmek amacıyla 14 farklı kriter belirlenmiştir. Bu modellerden elde edilen bilgilerle, çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemlerinden biri olan CRITIC metodu kullanılarak kriterler ağırlıklandırılmıştır. Belirlenen alternatifler ekolojik açıdan karşılaştırılmış ve MOORA yöntemi ile en optimum çözüm bulunacak şekilde yol güzergâhları sıralanmıştır. Bulgular Ekolojik açıdan yapılan sıralamaya göre en iyi performans sıralaması mevcut yolda iken, en düşük performansı ise 4 numaralı yol almıştır. Mevcut yol güzergâhının tüm teknik kıstasları sağlayacak bir şekilde tasarlanmış, planlanmış ve inşa edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Sonuçlar Çalışma sonuçları göstermiştir ki, yol projelendirilmesi sırasında ÇKKV yöntemlerinin etkin bir şekilde kullanılarak, farklı yol güzergâhları arasında optimum çözümü bulmada, etkin bir karar destek aracı olduğu görülmektedir. Ayrıca, BIM yazılımları ve ÇKKV yöntemlerinin entegrasyonu, orman yolu projelendirmesinde önemli avantajlar sunduğu, bu entegrasyon ile alternatif yol güzergâhlarının belirlenmesinde hem zaman tasarrufu sağlayacağı hem de doğruluğunun artırılacağı ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

YÖK

Teşekkür

Bu çalışma kapsamında kullanılan bir kısım veri seti İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Lisansüstü Eğitim Enstitüsü doktora öğrencisi Murat Özmen’in YÖK 100/2000 bursuyla desteklenen “Hassas Ormancılık Yaklaşımıyla BIM Yazılımı Kullanılarak Optimize Orman Yolu Güzergahının Belirlenmesi” adlı doktora tezinden türetilmiştir.

Kaynakça

  1. Akay, A. E., 2006. Minimizing total costs of forest roads with computer-aided design model. Sadhana- Academy Proceedings in Engineering Sciences, 31(5), 621–633.
  2. Akay, A. E., Wing, M. G., Sessions, J., 2014. Estimating sediment reduction cost for low-volume forest roads using a LiDAR-derived high-resolution DEM. The Baltic Journal of Road and Bridge Engineering, 9(1), 52-57.
  3. Akay, A. O., Demir, M., Akgul, M. 2018. Assessment of risk factors in forest road design and construction activities with fuzzy analytic hierarchy process approach in Turkey. Environmental Monitoring and Assessment, 190, 1-12.
  4. Akay, A. O., Senturk, E., Akgul, M., Demir, M. (2023). Spatial assessment of sediment risk with integrated entropy-based WASPAS and fuzzy clustering methods in Turkey: impact of forestry activities and meteorological factors. Environmental Monitoring and Assessment, 195(10), 1201.
  5. Akgul, M., Yurtseven, H., Gulci, S., Akay, A. E., 2018. Evaluation of UAV-and GNSS-based DEMs for earthwork volume. Arabian Journal for Science and Engineering, 43(4), 1893-1909.
  6. Amakhchan, W., El Kharki, O., Cherif, E.K., Wahbi, M., Yazidi Alaoui, O., Maatouk, M. ve Boulaassal, H., 2022, August, an overview of tools and algorithms used to classify, detect, and monitor forest area using lidar data, In International Conference on Pattern Recognition, pp. 171-182, Cham: Springer Nature Switzerland.
  7. Aryal, R.R., Latifi, H., Heurich, M., Hahn, M., 2017. Impact of slope, aspect, and habitat-type on lidar-derived digital terrain models in a near natural, heterogeneous temperate forest. PFG–Journal of Photogrammetry, Remote Sensing and Geoinformation Science, 85, pp.243-255.
  8. Bennett, A.F., 1991. Roads, Roadsides and Wildlife Conservation: A Review. In: Saunders, D.A. and Hobbs, R.J., Eds., Nature Conservation 2: The Role of Corridors, Surrey Beatty & Sons, New South Wales, 99-117.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Orman Ürünleri Transportu ve Ölçme Bilgisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Ekim 2024

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

27 Haziran 2024

Kabul Tarihi

7 Ağustos 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Özmen, M., Akgül, M., & Şentürk, N. (2024). Alternatif orman yolu güzergâhlarının performans açısından CRITIC temelli MOORA yöntemiyle değerlendirilmesi. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, 10(2), 22-35. https://doi.org/10.53516/ajfr.1505668
AMA
1.Özmen M, Akgül M, Şentürk N. Alternatif orman yolu güzergâhlarının performans açısından CRITIC temelli MOORA yöntemiyle değerlendirilmesi. AOAD. 2024;10(2):22-35. doi:10.53516/ajfr.1505668
Chicago
Özmen, Murat, Mustafa Akgül, ve Necmettin Şentürk. 2024. “Alternatif orman yolu güzergâhlarının performans açısından CRITIC temelli MOORA yöntemiyle değerlendirilmesi”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi 10 (2): 22-35. https://doi.org/10.53516/ajfr.1505668.
EndNote
Özmen M, Akgül M, Şentürk N (01 Aralık 2024) Alternatif orman yolu güzergâhlarının performans açısından CRITIC temelli MOORA yöntemiyle değerlendirilmesi. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi 10 2 22–35.
IEEE
[1]M. Özmen, M. Akgül, ve N. Şentürk, “Alternatif orman yolu güzergâhlarının performans açısından CRITIC temelli MOORA yöntemiyle değerlendirilmesi”, AOAD, c. 10, sy 2, ss. 22–35, Ara. 2024, doi: 10.53516/ajfr.1505668.
ISNAD
Özmen, Murat - Akgül, Mustafa - Şentürk, Necmettin. “Alternatif orman yolu güzergâhlarının performans açısından CRITIC temelli MOORA yöntemiyle değerlendirilmesi”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi 10/2 (01 Aralık 2024): 22-35. https://doi.org/10.53516/ajfr.1505668.
JAMA
1.Özmen M, Akgül M, Şentürk N. Alternatif orman yolu güzergâhlarının performans açısından CRITIC temelli MOORA yöntemiyle değerlendirilmesi. AOAD. 2024;10:22–35.
MLA
Özmen, Murat, vd. “Alternatif orman yolu güzergâhlarının performans açısından CRITIC temelli MOORA yöntemiyle değerlendirilmesi”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, c. 10, sy 2, Aralık 2024, ss. 22-35, doi:10.53516/ajfr.1505668.
Vancouver
1.Murat Özmen, Mustafa Akgül, Necmettin Şentürk. Alternatif orman yolu güzergâhlarının performans açısından CRITIC temelli MOORA yöntemiyle değerlendirilmesi. AOAD. 01 Aralık 2024;10(2):22-35. doi:10.53516/ajfr.1505668

Cited By

RANKING OF METROPOLITAN AIRPORTS USING CIRITIC-BASED MOORA METHOD

Cankiri Karatekin Universitesi Iktisadi ve Idari Bilimler Fakultesi Dergisi

https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.1631688