Araştırma Makalesi

Bazı endemik ve tıbbi öneme sahip bitki türlerinin uçucu bileşenlerinin yükseltiye bağlı değişimi

Cilt: 10 Sayı: 2 29 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

Bazı endemik ve tıbbi öneme sahip bitki türlerinin uçucu bileşenlerinin yükseltiye bağlı değişimi

Öz

Giriş ve Hedefler Bu çalışmada, Türkiye’ye özgü 3 endemik bitki türü olan Hypericum aviculariifolium Jaub. & Spach, subsp. depilatum (Freyn & Bornm.) Robson var. depilatum, Stachys cretica L. subsp. anatolica Rech.f. ve Phlomis nissolii L.’nin çiçek ve yapraklarının uçucu bileşenlerinin yükseltiye bağlı değişimleri incelenmiştir. Yöntemler Tepe Boşluğu – Katı Faz Mikro Ekstraksiyon (Headspace Solid Phase Micro-Extraction-HS-SPME) yöntemi ile 3 tekerrürlü şekilde analiz yapıldı. Bulgular Analizler sonucunda H. aviculariifolium subsp. depilatum var. depilatum’da 101, S. cretica subsp. anatolica’da 79 ve P. nissolii’de 81 bileşen tespit edilmiştir. H. aviculariifolium subsp. depilatum var. depilatum’da çiçeklerde alt yükseltide trans-Caryophyllene ve Hendecane, üst yükseltide alpha- Pinene ve alpha- Selinene, yapraklarda alt yükseltide Carvacrol ve Thymol, üst yükseltide beta- Elemene ve alpha- Copaene ana bileşen olarak belirlenmiştir. S. cretica subsp. anatolica’da çiçeklerde alt ve üst yükseltide Benzaldehyde ve alpha- Pinene ana bileşen olarak tespit edilmiştir. Yapraklarda alt yükseltide Benzaldehyde ve alpha- Pinene, üst yükseltide Benzaldehyde ve Germacrene D ana bileşen olarak tespit edilmiştir. P. nissolii’de çiçeklerde ve yapraklarda alt ve üst yükseltide trans-Caryophyllene ve Germacrene D ana bileşen olarak saptanmıştır. Sonuçlar Bitkilerin uçucu bileşenlerindeki bu değişkenliğin yükseltinin yanı sıra coğrafi konum ve genetik yapı gibi diğer çevresel faktörler ile bitkinin hangi kısmının incelendiği (morfolojik yapı) ve kullanılan analiz yöntemi gibi unsurların etkili olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar bitkilerin kimyasal profillerinin ekolojik faktörlere bağlı olarak önemli değişimler gösterebileceğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acarer, A. 2024a. Role of Climate change on oriental spruce (Picea orientalis L.): Modeling and mapping. BioResources, 19(2), 3845-3856.
  2. Acarer, A. 2024b. Response of black pine (Pinus nigra) in southwestern Anatolia to climate change. BioResources, 19(4), 8594-8607.
  3. Adams, R. P. 2017. Identification of essential oil components by gas chromatography/mass spectrometry. 5 online ed. Gruver, TX USA: Texensis Publishing.
  4. Akçiçek, E. 2010. A new subspecies of Stachys cretica (section Eriostomum, Lamiaceae) from Turkey. Turkish Journal of Botany, 34(2), 131-136.
  5. Akçiçek, E., Güner, Ö. 2022. A new subspecies of Stachys cretica (Lamiaceae) from western Turkey. Phytotaxa, 539(3), 257-264.
  6. Akın, B., Bingöl, N. A., Bulman, G. C. 2024. A first approach for the micropropagation of threatened endemic subspecies of Stachys cretica subsp. kutahyensis. Biologia, 1-9.
  7. Ayan, A. K., Çırak, C., Kevseroglu, K., Özen, T. 2004. Hypericin in some Hypericum species from Turkey. Asian Journal Plant Sci, 3, 200-202.
  8. Bahadori, M. B., Kirkan, B., Sarikurkcu, C. 2019a. Phenolic ingredients and therapeutic potential of Stachys cretica subsp. smyrnaea for the management of oxidative stress, Alzheimer’s disease, hyperglycemia, and melasma. Industrial crops and products, 127, 82-87.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Orman Ekosistemleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

12 Aralık 2024

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

7 Ekim 2024

Kabul Tarihi

24 Kasım 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Tekeş, A., Göksu Karagöz, S., & Ulusan, M. D. (2024). Bazı endemik ve tıbbi öneme sahip bitki türlerinin uçucu bileşenlerinin yükseltiye bağlı değişimi. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, 10(2), 123-138. https://doi.org/10.53516/ajfr.1561953
AMA
1.Tekeş A, Göksu Karagöz S, Ulusan MD. Bazı endemik ve tıbbi öneme sahip bitki türlerinin uçucu bileşenlerinin yükseltiye bağlı değişimi. AOAD. 2024;10(2):123-138. doi:10.53516/ajfr.1561953
Chicago
Tekeş, Ayşegül, Sermin Göksu Karagöz, ve Musa Denizhan Ulusan. 2024. “Bazı endemik ve tıbbi öneme sahip bitki türlerinin uçucu bileşenlerinin yükseltiye bağlı değişimi”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi 10 (2): 123-38. https://doi.org/10.53516/ajfr.1561953.
EndNote
Tekeş A, Göksu Karagöz S, Ulusan MD (01 Aralık 2024) Bazı endemik ve tıbbi öneme sahip bitki türlerinin uçucu bileşenlerinin yükseltiye bağlı değişimi. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi 10 2 123–138.
IEEE
[1]A. Tekeş, S. Göksu Karagöz, ve M. D. Ulusan, “Bazı endemik ve tıbbi öneme sahip bitki türlerinin uçucu bileşenlerinin yükseltiye bağlı değişimi”, AOAD, c. 10, sy 2, ss. 123–138, Ara. 2024, doi: 10.53516/ajfr.1561953.
ISNAD
Tekeş, Ayşegül - Göksu Karagöz, Sermin - Ulusan, Musa Denizhan. “Bazı endemik ve tıbbi öneme sahip bitki türlerinin uçucu bileşenlerinin yükseltiye bağlı değişimi”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi 10/2 (01 Aralık 2024): 123-138. https://doi.org/10.53516/ajfr.1561953.
JAMA
1.Tekeş A, Göksu Karagöz S, Ulusan MD. Bazı endemik ve tıbbi öneme sahip bitki türlerinin uçucu bileşenlerinin yükseltiye bağlı değişimi. AOAD. 2024;10:123–138.
MLA
Tekeş, Ayşegül, vd. “Bazı endemik ve tıbbi öneme sahip bitki türlerinin uçucu bileşenlerinin yükseltiye bağlı değişimi”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, c. 10, sy 2, Aralık 2024, ss. 123-38, doi:10.53516/ajfr.1561953.
Vancouver
1.Ayşegül Tekeş, Sermin Göksu Karagöz, Musa Denizhan Ulusan. Bazı endemik ve tıbbi öneme sahip bitki türlerinin uçucu bileşenlerinin yükseltiye bağlı değişimi. AOAD. 01 Aralık 2024;10(2):123-38. doi:10.53516/ajfr.1561953

Cited By