Araştırma Makalesi

Türkiye’deki leylek (Ciconia ciconia) türünün göç zamanlarının değişimi üzerine araştırma

Sayı: 13 11 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Türkiye’deki leylek (Ciconia ciconia) türünün göç zamanlarının değişimi üzerine araştırma

Öz

Giriş ve Hedefler Bu çalışma, Türkiye’de leyleğin (Ciconia ciconia) 1990–2026 dönemindeki ilkbahar geliş ve sonbahar geçiş zamanlarında uzun dönemli bir değişim olup olmadığını ortaya koymayı amaçlamıştır. Yöntemler Araştırmada GBIF.org üzerinden 13 Haziran 2026 tarihinde erişilen, Türkiye sınırları içindeki 15.671 leylek gözlem kaydı kullanılmıştır. Kayıtlar gözlem tarihi, yıl içi gün değeri, birey sayısı, koordinat, il ve coğrafi bölge bilgilerine göre düzenlenmiş; iller Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesine atanmıştır. İlkbahar göç dönemi Mart–Nisan, sonbahar göç dönemi ise Ağustos–Ekim ayları olarak tanımlanmıştır. Göç fenolojisi yıllık ortalama gün değerleri ile birlikte 5. ve 95. yüzdelik dilimler kullanılarak değerlendirilmiş, uzun dönemli eğilimler doğrusal regresyon analiziyle test edilmiştir. Bulgular Türün Türkiye genelinde ilkbahar gelişinin yılda 0,18 gün erkene, sonbahar geçişinin ise yılda 0,30 gün daha geç tarihlere kaydığı bulunmuştur. Daha dayanıklı fenolojik göstergeler olan P5 ve P95 değerleri de bu deseni desteklemiş; ilk geliş yılda 0,44 gün erkene, son ayrılış ise yılda 1,25 gün geçe kaymıştır. Bölgesel analizlerde Marmara’da hem ilkbahar hem sonbahar eğilimleri anlamlı bulunmuş, Akdeniz’de ilkbahar gelişinin erkene kaydığı, Doğu Anadolu’da ise sonbahar geçişinin daha geç tarihlere yöneldiği belirlenmiştir. Güneydoğu Anadolu’da sonbahar erkene kayma eğilimi dikkat çekmekle birlikte, sınırlı yıl sayısı nedeniyle temkinli değerlendirilmiştir. Sonuçlar Türkiye’de leyleğin mevsimsel kalış süresi uzamakta, göç dönemi genişlemekte ve fenolojik değişim bölgeler arasında farklılık göstermektedir. Bu bulgular, açık veri kaynaklarının uzun dönemli kuş göçü çalışmalarındaki değerini ortaya koymakta ve Türkiye’nin göç izleme çalışmaları için öncelikli bir bölge olduğunu göstermektedir. Standart izleme verileriyle desteklenmesi, gelecekteki yorumların güvenilirliğini artıracaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acácio, M., Catry, I., Soriano-Redondo, A., Silva, J. P., Atkinson, P. W., Franco, A. M. A., 2022. Timing is critical: Consequences of asynchronous migration for the performance and destination of a long-distance migrant. Movement Ecology, 10, 28. https://doi.org/10.1186/s40462-022-00328-3.
  2. Altundağ, M. Ü., Karataş, A., 2020. Soaring bird migration in 2015 spring at Belen Pass, Hatay, Turkey. Biharean Biologist, 14, 109–115.
  3. Athamnia, M., Belabed, B.-E., Samraoui, K. R., Boucheker, A., Touati, L., Samraoui, F., El-Serehy, H. A., Samraoui, B., 2022. Variability in arrival time of White Storks (Ciconia ciconia L.): Impact of age, interindividual variation, and global change. Frontiers in Ecology and Evolution, 10, 841744. https://doi.org/10.3389/fevo.2022.841744.
  4. Barbraud, C., Barbraud, J. C., 1999. Is there age assortative mating in the European white stork? Waterbirds, 22, 478-481. https://doi.org/10.2307/1522129.
  5. Bilgin, S., 2015. Süzülerek göç eden kuşların İstanbul Boğazı’ndaki ilkbahar göçü [Yüksek lisans tezi, Niğde Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü].
  6. Finnish Biodiversity Information Facility., 2026a. Hatikka.fi observations. Occurrence dataset. https://doi.org/10.15468/te1t6l. Accessed via GBIF.org on 2026-06-13.
  7. Finnish Biodiversity Information Facility., 2026b. Notebook, general observations. Occurrence dataset. https://doi.org/10.15468/4g56tp. Accessed via GBIF.org on 2026-06-13.
  8. Gilbert, N. I., Correia, R. A., Silva, J. P., Pacheco, C., Catry, I., Atkinson, P. W., Gill, J. A., Franco, A. M. A., 2016. Are white storks addicted to junk food? Impacts of landfill use on the movement and behaviour of resident white storks (Ciconia ciconia) from a partially migratory population. Movement Ecology, 4, 7. https://doi.org/10.1186/s40462-016-0070-0.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ormancılık (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

11 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

15 Haziran 2026

Kabul Tarihi

12 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 13

Kaynak Göster

APA
Yılmaz, G., & Suel, H. (2026). Türkiye’deki leylek (Ciconia ciconia) türünün göç zamanlarının değişimi üzerine araştırma. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, 13, 1971624. https://doi.org/10.53516/ajfr.1971624
AMA
1.Yılmaz G, Suel H. Türkiye’deki leylek (Ciconia ciconia) türünün göç zamanlarının değişimi üzerine araştırma. AOAD. 2026;(13):1971624. doi:10.53516/ajfr.1971624
Chicago
Yılmaz, Gülşah, ve Halil Suel. 2026. “Türkiye’deki leylek (Ciconia ciconia) türünün göç zamanlarının değişimi üzerine araştırma”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, sy 13: 1971624. https://doi.org/10.53516/ajfr.1971624.
EndNote
Yılmaz G, Suel H (01 Eylül 2026) Türkiye’deki leylek (Ciconia ciconia) türünün göç zamanlarının değişimi üzerine araştırma. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi 13 1971624.
IEEE
[1]G. Yılmaz ve H. Suel, “Türkiye’deki leylek (Ciconia ciconia) türünün göç zamanlarının değişimi üzerine araştırma”, AOAD, sy 13, s. 1971624, Eyl. 2026, doi: 10.53516/ajfr.1971624.
ISNAD
Yılmaz, Gülşah - Suel, Halil. “Türkiye’deki leylek (Ciconia ciconia) türünün göç zamanlarının değişimi üzerine araştırma”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi. 13 (01 Eylül 2026): 1971624. https://doi.org/10.53516/ajfr.1971624.
JAMA
1.Yılmaz G, Suel H. Türkiye’deki leylek (Ciconia ciconia) türünün göç zamanlarının değişimi üzerine araştırma. AOAD. 2026;:1971624.
MLA
Yılmaz, Gülşah, ve Halil Suel. “Türkiye’deki leylek (Ciconia ciconia) türünün göç zamanlarının değişimi üzerine araştırma”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, sy 13, Eylül 2026, s. 1971624, doi:10.53516/ajfr.1971624.
Vancouver
1.Gülşah Yılmaz, Halil Suel. Türkiye’deki leylek (Ciconia ciconia) türünün göç zamanlarının değişimi üzerine araştırma. AOAD. 01 Eylül 2026;(13):1971624. doi:10.53516/ajfr.1971624