Araştırma Makalesi

Orman yangınlarında sıklık ve yanan alan ilişkisinin peyzaj dirençliliği açısından değerlendirilmesi: Alanya örneği

Sayı: 13 17 Kasım 2026
PDF İndir
TR EN

Orman yangınlarında sıklık ve yanan alan ilişkisinin peyzaj dirençliliği açısından değerlendirilmesi: Alanya örneği

Öz

Giriş ve Hedefler Akdeniz peyzajlarında orman yangını tehlikesi yangınların görülme sıklığının yanı sıra, az sayıdaki büyük yangının neden olduğu geniş alan kayıplarıyla da şekillenmektedir. Bu çalışmada, Alanya Orman İşletme Müdürlüğü sınırlarında yangın sıklığı ile yanan alan büyüklüğünün mekânsal açıdan benzer bir öncelik örüntüsü oluşturup oluşturmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem Orman Genel Müdürlüğü Yangın Yönetim Planı kapsamında, Alanya Orman İşletme Müdürlüğüne bağlı 14 işletme şefliğinin 2015–2024 dönemine ait yangın kayıtları analiz edilmiştir. Veriler; tanımlayıcı istatistikler, değişim katsayısı, Mann–Kendall testi, Sen eğimi, Gini katsayısı, yoğunlaşma oranları ve Spearman sıra korelasyonu kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular İncelenen dönemde kaydedilen 309 yangında toplam 6.106,132 ha alan yanmış ve toplam yanan alanın %93,37’si 2021 yılında gerçekleşmiştir. Bayır İşletme Şefliği toplam yangınların yalnızca %4,53’ünü oluşturmasına karşın yanan alanın %92,81’ini temsil ederken, Kargı İşletme Şefliği yangınların %18,12’sini ve yanan alanın yalnızca %0,75’ini oluşturmuştur. İşletme şeflikleri düzeyinde yangın sayısı ile yanan alan arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamış (ρ=0,289; p=0,316); yıllık yangın sayısı ve yanan alan serilerinde de anlamlı bir monoton eğilim belirlenmemiştir. Sonuç Bulgular, yangın sıklığı ile yangınların mekânsal sonuçlarının farklı örüntüler sergilediğini göstermektedir. Bu nedenle peyzaj planlamasında, tekrar eden yangınların azaltılmasına yönelik önlemler ile düşük sıklıkta ancak yüksek alan kaybı potansiyeline sahip birimlere yönelik dirençlilik odaklı müdahalelerin birlikte ele alınması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Avcı, M., Korkmaz, M., 2021. Türkiye’de orman yangını sorunu: Güncel bazı konular üzerine değerlendirmeler. Turkish Journal of Forestry, 22(3), 229-240. https://doi.org/10.18182/tjf.942706.
  2. Baysal, İ., Bilgili, E., Başkent, E.Z., 2016. Orman yangınları ve orman amenajman planları. Kastamonu University Journal of Forestry Faculty, 16(1), 169-180. https://doi.org/10.17475/kujff.48428.
  3. Çelik, M.Ö., Fidan, D., Ulvi, A., Yakar, M., 2024. Akdeniz Bölgesi’ndeki orman yangınlarının uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak değerlendirilmesi: Mersin ili Silifke ilçesi örneği. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, 9(2), 116-125. https://doi.org/10.53516/ajfr.1302553.
  4. Fernandes, P.M., 2013. Fire-smart management of forest landscapes in the Mediterranean basin under global change. Landscape and Urban Planning, 110, 175-182. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2012.10.014.
  5. Gastwirth, J.L., 1972. The estimation of the Lorenz curve and Gini index. The Review of Economics and Statistics, 54(3), 306-316. https://doi.org/10.2307/1937992.
  6. Güngöroğlu, C., Güney, C.O., Sarı, A., 2014. Yangına dirençli orman projelerine (YARDOP) ait uygulamaların değerlendirilmesi (Antalya örneği). II. Ulusal Akdeniz Orman ve Çevre Sempozyumu Bildiriler Kitabı, Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta, pp. 467-476.
  7. Güngöroğlu, C., Özkara, Z.U., Tutmaz, V., 2024. Türkiye’de orman yangın yönetimi: Sorunlar ve çözüm önerileri. Memleket Siyaset Yönetim, 19(43), 517-570. https://doi.org/10.56524/msydergi.1565981.
  8. Kavgacı, A., Tavşanoğlu, Ç., 2010. Akdeniz tipi ekosistemlerde yangın sonrası vejetasyon dinamiği. Turkish Journal of Forestry, 11(2), 149-166. https://doi.org/10.18182/tjf.57284.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Orman Yangın Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

17 Kasım 2026

Gönderilme Tarihi

20 Ağustos 2026

Kabul Tarihi

11 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 13

Kaynak Göster

APA
Altuntaş, A., & Özkartal, N. (2026). Orman yangınlarında sıklık ve yanan alan ilişkisinin peyzaj dirençliliği açısından değerlendirilmesi: Alanya örneği. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, 13, 2022909. https://doi.org/10.53516/ajfr.2022909
AMA
1.Altuntaş A, Özkartal N. Orman yangınlarında sıklık ve yanan alan ilişkisinin peyzaj dirençliliği açısından değerlendirilmesi: Alanya örneği. AOAD. 2026;(13):2022909. doi:10.53516/ajfr.2022909
Chicago
Altuntaş, Arzu, ve Nurbanu Özkartal. 2026. “Orman yangınlarında sıklık ve yanan alan ilişkisinin peyzaj dirençliliği açısından değerlendirilmesi: Alanya örneği”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, sy 13: 2022909. https://doi.org/10.53516/ajfr.2022909.
EndNote
Altuntaş A, Özkartal N (17 Kasım 2026) Orman yangınlarında sıklık ve yanan alan ilişkisinin peyzaj dirençliliği açısından değerlendirilmesi: Alanya örneği. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi 13 2022909.
IEEE
[1]A. Altuntaş ve N. Özkartal, “Orman yangınlarında sıklık ve yanan alan ilişkisinin peyzaj dirençliliği açısından değerlendirilmesi: Alanya örneği”, AOAD, sy 13, s. 2022909, Kas. 2026, doi: 10.53516/ajfr.2022909.
ISNAD
Altuntaş, Arzu - Özkartal, Nurbanu. “Orman yangınlarında sıklık ve yanan alan ilişkisinin peyzaj dirençliliği açısından değerlendirilmesi: Alanya örneği”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi. 13 (17 Kasım 2026): 2022909. https://doi.org/10.53516/ajfr.2022909.
JAMA
1.Altuntaş A, Özkartal N. Orman yangınlarında sıklık ve yanan alan ilişkisinin peyzaj dirençliliği açısından değerlendirilmesi: Alanya örneği. AOAD. 2026;:2022909.
MLA
Altuntaş, Arzu, ve Nurbanu Özkartal. “Orman yangınlarında sıklık ve yanan alan ilişkisinin peyzaj dirençliliği açısından değerlendirilmesi: Alanya örneği”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, sy 13, Kasım 2026, s. 2022909, doi:10.53516/ajfr.2022909.
Vancouver
1.Arzu Altuntaş, Nurbanu Özkartal. Orman yangınlarında sıklık ve yanan alan ilişkisinin peyzaj dirençliliği açısından değerlendirilmesi: Alanya örneği. AOAD. 17 Kasım 2026;(13):2022909. doi:10.53516/ajfr.2022909