Araştırma Makalesi

İklim davaları kapsamında Türkiye’de ormanın korunması: Kolombiya STC4360-2018 sayılı kararı ışığında bir değerlendirme

Sayı: 13 29 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

İklim davaları kapsamında Türkiye’de ormanın korunması: Kolombiya STC4360-2018 sayılı kararı ışığında bir değerlendirme

Öz

Giriş ve Hedefler İklim değişikliğinin etkileri karşısında ormanların korunması, orman hukukunun güncel sorunlarındandır. Bu çalışmada, ormanın hak öznesi olarak tanınmamasının Türkiye’de orman ve iklim korumasına yönelik bir yargısal talebin hangi aşamalarında belirleyici olduğu ve Kolombiya Yüksek Mahkemesinin Amazon’u hak öznesi olarak tanıyan STC4360-2018 sayılı kararındaki türden bir tanımanın bu aşamalardan hangilerini etkileyebileceği incelenmiştir. Yöntemler Karşılaştırmalı hukuk yöntemi ilke, kurum ve sonuç düzeylerinde uygulanmıştır. Anayasa’nın 56, 169 ve 170. maddeleri, 2872 sayılı Çevre Kanunu, 6831 sayılı Orman Kanunu, 7552 sayılı İklim Kanunu, dava yolları ve Türkiye’de açılan bir iklim davası incelenmiştir. Bulgular Karşılaştırmada ele alınan altı ilkeden beşinin Türk hukukunda doğrudan veya dolaylı karşılığı bulunmuş, doğa hakları ilkesinin karşılığı bulunmamıştır. İklim davası, ehliyet ve esas aşamasına gelmeden dava konusu işlem aşamasında sonuçlanmıştır. Ormana izin veren işlemlere karşı açılacak davalarda ise ehliyet ve esas aşamasında güçlükler ortaya çıkmıştır. Sonuçlar Tanıma, dava konusu ve hüküm aşamalarındaki sınırları değiştirmese ve ehliyet bakımından çözüm olmasa da esas incelemesinde ormanın kendi hakları temelinde korunmasına dayanak sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aktan, C.C., Ekinci, A., 2022. İhtiyatlı Anayasacılık ve Anayasal Bağlayıcılık: Suistimalci/İstismarcı Siyasi Düzenbazları Anayasanın Zincirlerine Bağlamaya Yönelik İhtiyati Tedbirlerin Önemi, in: Aktan, C.C., Ekinci, A. (Eds.), Lex Rex: Keyfî Devletten Anayasal Hukuk Devletine Doğru. Seçkin Yayınları, Ankara, pp. 1-43.
  2. Alves, F., Costa, P. M., Novelli, L., Vidal, D. G., 2023. The rights of nature and the human right to nature: an overview of the European legal system and challenges for the ecological transition. Frontiers in Environmental Science, 11, 1175143. https://doi.org/10.3389/fenvs.2023.1175143.
  3. Anayasa Mahkemesi. 2016a. Mehmet Kurt, B. No: 2013/2552. 25.02.2016. https://www.anayasa.gov.tr/media/3967/2013-2552.pdf (erişim 18.10.2026).
  4. Anayasa Mahkemesi. 2016b. Hüseyin Tunç Karlık ve Zahide Şadan Karluk, B. No: 2013/6587. 24.03.2016. https://kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/kbb/pages/search/BireyselBasvuru?id=a2JiOmZhMzg4Y2Y2LWY2MWUtMzc2My0xYjljLTI1YjU5NTA1OGE0OQ&type=BireyselBasvuru (erişim 18.10.2026).
  5. Anayasa Mahkemesi. 2019. Egeçep Derneği, B. No: 2015/17415. 17.04.2019. https://kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/kbb/pages/search/BireyselBasvuru?id=a2JiOmI0NjU4YmI4LTE2YmYtOGVlZC0xYzNjLTNlZWViNjZlM2M4Nw&type=BireyselBasvuru (erişim 18.10.2026).
  6. Anayasa Mahkemesi. 2023. Eşref Demir, B. No: 2020/12802. https://kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/kbb/pages/search/BireyselBasvuru?id=a2JiOjc5OTZhNWJkLTliNmYtNDNmYi02OTE4LWZmNWExNjBiNTliMg&type=BireyselBasvuru (erişim 18.10.2026).
  7. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi. 2004. Öneryıldız/Türkiye [BD], Başvuru No. 48939/99 30.11.2004. HUDOC. https://hudoc.echr.coe.int/tur#{%22itemid%22:[%22001-162089%22. (erişim 18.10.2026).
  8. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi. 2024a. Duarte Agostinho ve Diğerleri/Portekiz ve 32 Diğer Devlet [BD], Başvuru No. 39371/20. https://insanhaklari.gen.tr/Karar.aspx?m=H&b=39371%2f20&t=09.04.2024 (erişim 18.10.2026).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ormancılık Politikası, Ekonomisi ve Hukuku

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

24 Eylül 2026

Kabul Tarihi

26 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 13

Kaynak Göster

APA
Tulukcu Yıldızbaş, N. (2026). İklim davaları kapsamında Türkiye’de ormanın korunması: Kolombiya STC4360-2018 sayılı kararı ışığında bir değerlendirme. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, 13, 2046854. https://doi.org/10.53516/ajfr.2046856
AMA
1.Tulukcu Yıldızbaş N. İklim davaları kapsamında Türkiye’de ormanın korunması: Kolombiya STC4360-2018 sayılı kararı ışığında bir değerlendirme. AOAD. 2026;(13):2046854. doi:10.53516/ajfr.2046856
Chicago
Tulukcu Yıldızbaş, Nilay. 2026. “İklim davaları kapsamında Türkiye’de ormanın korunması: Kolombiya STC4360-2018 sayılı kararı ışığında bir değerlendirme”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, sy 13: 2046854. https://doi.org/10.53516/ajfr.2046856.
EndNote
Tulukcu Yıldızbaş N (01 Ekim 2026) İklim davaları kapsamında Türkiye’de ormanın korunması: Kolombiya STC4360-2018 sayılı kararı ışığında bir değerlendirme. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi 13 2046854.
IEEE
[1]N. Tulukcu Yıldızbaş, “İklim davaları kapsamında Türkiye’de ormanın korunması: Kolombiya STC4360-2018 sayılı kararı ışığında bir değerlendirme”, AOAD, sy 13, s. 2046854, Eki. 2026, doi: 10.53516/ajfr.2046856.
ISNAD
Tulukcu Yıldızbaş, Nilay. “İklim davaları kapsamında Türkiye’de ormanın korunması: Kolombiya STC4360-2018 sayılı kararı ışığında bir değerlendirme”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi. 13 (01 Ekim 2026): 2046854. https://doi.org/10.53516/ajfr.2046856.
JAMA
1.Tulukcu Yıldızbaş N. İklim davaları kapsamında Türkiye’de ormanın korunması: Kolombiya STC4360-2018 sayılı kararı ışığında bir değerlendirme. AOAD. 2026;:2046854.
MLA
Tulukcu Yıldızbaş, Nilay. “İklim davaları kapsamında Türkiye’de ormanın korunması: Kolombiya STC4360-2018 sayılı kararı ışığında bir değerlendirme”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, sy 13, Ekim 2026, s. 2046854, doi:10.53516/ajfr.2046856.
Vancouver
1.Nilay Tulukcu Yıldızbaş. İklim davaları kapsamında Türkiye’de ormanın korunması: Kolombiya STC4360-2018 sayılı kararı ışığında bir değerlendirme. AOAD. 01 Ekim 2026;(13):2046854. doi:10.53516/ajfr.2046856