Türkiye’de Devlet Ormanlarında Verilen Maden İzinleri ve Rehabilitasyonun Hukuksal Süreci (Bartın İli Örneği)

Öz

Doğal kaynaklar bakımından oldukça zengin bir konumda olan Türkiye’de zaman zaman yenilenebilir doğal kaynaklar ile yenilenemeyen doğal kaynaklar arasında fayda üstünlüğü nedeniyle öncelik çatışması yaşanmaktadır. Türkiye yüzölçümünün %28,6’sını kaplayan orman alanlarında maden arama ve işletilme talepleri de kaçınılmaz olmaktadır. Orman alanlarının madenciliğe tahsisi önemli bir arazi kullanım değişikliği örneğidir. Günümüzde küresel iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinin boyutları hissedilir derecede artmakta iken ve maden sahası olarak izin verilen ormanlık alanlarda sel, erozyon vb. diğer olumsuz doğa olaylarına daha fazla maruz kalındığı ortada iken, hukuksal alt yapının çok dikkatli oluşturulması ve izin sürecinin çok iyi takip edilmesi gerekmektedir. Devlet ormanlarında verilecek maden izinleri oldukça detaylı ve kapsamlı yasal düzenlemelere tabi tutulmuştur. Bu faaliyet esnasında orman fonksiyonlarının en iyi şekilde korunması gerektiğinden, ormanların en az zararla bu faaliyete tahsisi asıl amaçtır. İzin süresi bitiminde alanın rehabilite edilmesi, Türk çevre ve orman mevzuatında detaylı olarak düzenlenmiştir. Bu bağlamda 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 16. maddesine ve ilgili yönetmeliğe göre, Devlet ormanlarında madencilik çalışmaları yapıldıktan sonra, maden izin sahibi orman idaresine teslim edeceği sahayı rehabilite etmek zorundadır. İzin sahalarının özellikle verim gücü düşük orman alanlarında verilmeye çalışılması, süreç boyunca denetimler yapılması, izin süresi sonunda rehabilite şartlarının sağlanması koşulunun incelenmesi ile sahanın teslim alınması gibi şartlar, maden izinlerinde orman sahalarının korunmaya çalışıldığını açıkça göstermektedir. Bu araştırmada, hem orman ve hem de maden kaynakları bakımından zengin bir konumda bulunan Bartın ili sınırları içindeki Devlet ormanlarında verilen maden izinlerinin yıllar itibariyle miktarları tespit edilerek, hukuksal sürecin her aşaması incelenmiştir. Daha sonra, izin süresi dolmuş maden sahalarında rehabilite konusunda yaşanan sıkıntılar, alınacak önlemler ve hukuki düzenlemeler değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Orman,Maden,Kamu Yararı,Rehabilitasyon,Bartın

Kaynakça

1. Anonim, 2013. Mermer ve Taş Ocaklarının Rehabilitasyonu Çalıştayı Sonuç Bildirgesi.
2. Bilim, M. Tolunay, A. 2014. Türkiye’de Orman Kaynaklarının Maden İşletmeciliğine Tahsisine İlişkin Yasal, Çevresel, Sosyal ve Ekonomik Çözümlemeler. Ulusal Mermer ve Taş Ocakları Onarım Teknikleri Sempozyumu 18-20 Eylül 2014, s106-116, Isparta.
3. Boza, Z. 2008. Açık Maden Ocaklarının Doğal Formunun Orijinal Tesviye Eğrilerine Uygun Olarak Tasarlanmasında Coğrafi Bilgi Sistemlerini Kullanma Olanakları (Çeşme Germiyan Örneği). Çevre ve Orman Bakanlığı, Ege Ormancılık Araştırma Müdürlüğü, Bakanlık Yayın no:335, Müdürlük Yayın No:49. İzmir.
4. Coşkun, A.A., 2009. Madencinin “Hukuk” Zaferi. Orman ve Av Dergisi, s12-19.
5. Kırşan, İ.H. 2001. Madencilik Sektörünün Sorunları ve Çözüm Önerileri, Türkiye 17. Uluslararası Madencilik Kongresi ve Sergisi-TUMAKS. ISBN 975-395-416-6.
6. OSİB, 2014. Maden Sahaları Rehabilitasyon Eylem Planı 2014-2018. Orman ve Su İşleri Bakanlığı. Ankara.
7. Şimşir, F., Pamukçu, Ç., Özfırat, M.K. 2007. Madencilikte Rekültivasyon ve Doğa Onarımı. DEÜ Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi Cilt: 9 Sayı: 2 sh. 39-49.
8. Ulusoy, Y., Ayaşlıgil, T. 2012. Açık Maden Ocaklarının Rehabilitasyonu ve Doğaya Yeniden Kazandırılmasının “Şile-Avcıkoru” Örneğinde İrdelenmesi. Journal of the Faculty of Forestry, Istanbul University 2012, 62 (2): 21-36.