Araştırma Makalesi

Orta Karadeniz Bölgesinde Tütün Ekim Alanlarının Karbon Depolama Potansiyeli ve Bitki Beslenme Durumlarının Mesafeye Bağlı Değişkenliği

Cilt: 6 Sayı: 2 30 Aralık 2020
PDF İndir
EN TR

Orta Karadeniz Bölgesinde Tütün Ekim Alanlarının Karbon Depolama Potansiyeli ve Bitki Beslenme Durumlarının Mesafeye Bağlı Değişkenliği

Öz

Çoğunlukla eğimli arazilerin yer aldığı ormanlık alanlarda, alternatif bir geçim kaynağı olduğundan tütün yetiştiriciliği için önemli miktarda ormanlık alan tahrip edilerek tarım arazisine dönüştürülmüştür. Daimi bitki örtüsünün tahrip edilmesinin ardından, toprağın işlenerek tarımsal üretimde kullanılması, uzun yıllar boyunca depolanan organik maddenin azalmasına, toprakların bozulmaya karşı dirençlerinin zayıflamasına ve erozyona hassas hale gelmesine yol açmıştır. Bu çalışma, Orta Karadeniz Bölgesinde, çoğunlukla potansiyel orman alanı olan, günümüzde ise buğday/ayçiçeği-tütün rotasyonunda kullanılan arazilerin toprakların temel özellikleri, karbon stoku ve bazı besin elementleri içeriklerinin belirlenmesi ve bu özelliklerin mesafeye bağlı değişkenliklerinin analizi amacı ile gerçekleştirilmiştir. Toplam 73911,35 ha genişliğindeki çalışma alanında yer alan 324 tütün ekili arazinin yüzey toprağı (0-20 cm ) örneklenmiştir. Temel toprak özellikleri, makro besin elementleri ve karbon depolama durumları belirlendikten sonra jeoistatistiksel yöntemler ile mekânsal dağılımlar modellenmiş ve haritalar üretilmiştir. Topraklarının reaksiyonu, orta asidik (4,89) ile hafif alkali (8,46) arasında değişmekte olup, tuzluluk sorunu bulunmamaktadır. Kireç içeriği az (%0,72) ile çok (%46,18) arasında değişmektedir. Ortalama %8,94 olan kireç içeriği, çalışma alanında değişkenliği en yüksek (VK=%106,9) toprak özelliği olarak öne çıkmaktadır. Karbon stoku, 6,05 ile 113,42 Mg C ha-1 toprak-1 arasında olup, ortalama C stoku miktarı 27,98 Mg C ha-1 toprak-1 olarak hesaplanmıştır. Çok yüksek değişkenliğe sahip olmasına rağmen toprakların fosfor konsantrasyonları tütün yetiştiriciliği için yeterli düzeydedir. Çalışılan alanda en küçük oto korelasyona sahip özellik Cstok (193 m) ve en uzun değerin ise kireç (17,2 km) ve değişebilir Mg (18,71 km)’un olduğu görülmektedir. Oldukça geniş ve karmaşık arazilerde çalışılırken, çalışılan alanının toprak oluşum faktörleri bakımından daha homojen bölgelere ayrılmasının mekansal yapının tanımlanması ve alansal dağılımın oluşturulmasında kullanılan modellerin güvenirliğini arttıracağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Öz Ege Tütün Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve Socotab Yaprak Tütün Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi

Teşekkür

Bu çalışma Öz Ege Tütün Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve Socotab Yaprak Tütün Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin destekleri ile yürütülmüştür.

Kaynakça

  1. Anonim 2020a. Tobacco growers information. NC State University, Cooperative extension. http://tobacco.ces.ncsu.edu (Accessed 01.06.2020).
  2. Anonim, 2020b. Soil pH. Queensland Department of Environment and Heritage Protection. www.qld.gov.au (Accessed 03.06.2020).
  3. Behera, S.K., Mathur, R.K., Shukla, A.K., Suresh, K., Prakash, C., 2018. Spatial variability of soil properties and delineation of soil management zones of oil palm plantations grown in a hot and humid tropical region of southern India. Catena, 165, 251-259.
  4. Bogunovic, I., Trevisani, S., Seput, M., Juzbasic, D., Durdevic, B., 2017. Short-range and regional spatial variability of soil chemical properties in an agro-ecosystem in eastern Croatia. Catena, 154, 50-62.
  5. Brevik, E.C., Fenton, T.E., Jaynes, D.B., 2003. Evaluation of the accuracy of a central Iowa soil survey and implications for precision soil management. Precis. Agric. 4, 323–334.
  6. Brevik, E.C., Sauer, T.J., 2015. The past, present, and future of soils and human health studies. Soil 1, 35–46.
  7. Budak, M., Günal, H., Çelik, İ., Nurullah, Acir., Sirri, M., 2018a. Dicle Havzası toprak özelliklerinin yersel değişimlerinin jeoistatistik ve coğrafi bilgi sistemleri ile belirlenmesi ve haritalanması. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 5(2), 103-115.
  8. Budak, M., Günal, H., Çelik, İ., Yıldız, H., Acir, N., Acar, M., 2018b. Soil quality assesment of upper Tigris basin. Carpathian Journal of Earth and Environmental Sciences, 13(1), 301-316.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

9 Kasım 2020

Kabul Tarihi

18 Aralık 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 6 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Günal, E., Acir, N., & Günal, H. (2020). Orta Karadeniz Bölgesinde Tütün Ekim Alanlarının Karbon Depolama Potansiyeli ve Bitki Beslenme Durumlarının Mesafeye Bağlı Değişkenliği. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, 6(2), 68-81. https://izlik.org/JA66EZ65RC
AMA
1.Günal E, Acir N, Günal H. Orta Karadeniz Bölgesinde Tütün Ekim Alanlarının Karbon Depolama Potansiyeli ve Bitki Beslenme Durumlarının Mesafeye Bağlı Değişkenliği. AOAD. 2020;6(2):68-81. https://izlik.org/JA66EZ65RC
Chicago
Günal, Elif, Nurullah Acir, ve Hikmet Günal. 2020. “Orta Karadeniz Bölgesinde Tütün Ekim Alanlarının Karbon Depolama Potansiyeli ve Bitki Beslenme Durumlarının Mesafeye Bağlı Değişkenliği”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi 6 (2): 68-81. https://izlik.org/JA66EZ65RC.
EndNote
Günal E, Acir N, Günal H (01 Aralık 2020) Orta Karadeniz Bölgesinde Tütün Ekim Alanlarının Karbon Depolama Potansiyeli ve Bitki Beslenme Durumlarının Mesafeye Bağlı Değişkenliği. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi 6 2 68–81.
IEEE
[1]E. Günal, N. Acir, ve H. Günal, “Orta Karadeniz Bölgesinde Tütün Ekim Alanlarının Karbon Depolama Potansiyeli ve Bitki Beslenme Durumlarının Mesafeye Bağlı Değişkenliği”, AOAD, c. 6, sy 2, ss. 68–81, Ara. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA66EZ65RC
ISNAD
Günal, Elif - Acir, Nurullah - Günal, Hikmet. “Orta Karadeniz Bölgesinde Tütün Ekim Alanlarının Karbon Depolama Potansiyeli ve Bitki Beslenme Durumlarının Mesafeye Bağlı Değişkenliği”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi 6/2 (01 Aralık 2020): 68-81. https://izlik.org/JA66EZ65RC.
JAMA
1.Günal E, Acir N, Günal H. Orta Karadeniz Bölgesinde Tütün Ekim Alanlarının Karbon Depolama Potansiyeli ve Bitki Beslenme Durumlarının Mesafeye Bağlı Değişkenliği. AOAD. 2020;6:68–81.
MLA
Günal, Elif, vd. “Orta Karadeniz Bölgesinde Tütün Ekim Alanlarının Karbon Depolama Potansiyeli ve Bitki Beslenme Durumlarının Mesafeye Bağlı Değişkenliği”. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, c. 6, sy 2, Aralık 2020, ss. 68-81, https://izlik.org/JA66EZ65RC.
Vancouver
1.Elif Günal, Nurullah Acir, Hikmet Günal. Orta Karadeniz Bölgesinde Tütün Ekim Alanlarının Karbon Depolama Potansiyeli ve Bitki Beslenme Durumlarının Mesafeye Bağlı Değişkenliği. AOAD [Internet]. 01 Aralık 2020;6(2):68-81. Erişim adresi: https://izlik.org/JA66EZ65RC