Mesleki Yeterlilik Sistemi ve Sürdürülebilir Orman Yönetimindeki Önemi

Öz

Sürdürülebilir orman yönetimi ekolojik, ekonomik ve sosyo-kültürel boyutları olan ve bütüncül ele alınması gereken bir süreçtir. Bu çalışmada, sürdürülebilir orman yönetiminin temel iş süreçleri olan üretim, orman yetiştirme ve bakım, odun dışı ürün üretimi ve alan kılavuzluğu faaliyetlerinde rol alan, ulusal mesleki yeterlilik sistemi doğrultusunda belgelendirilmiş insan kaynaklarının, sürdürülebilir orman yönetimi üzerine etkisi, sürdürülebilir orman yönetimi kriter ve göstergeleri kapsamında araştırılmıştır. Çalışmada öncelikle ulusal mesleki yeterlilik sisteminin genel bir çerçevesi çizilerek ulusal yeterlilikler çerçevesi kapsamında yer alan ormancılık mesleki yeterlilik sistemine değinilmiş, bu kapsamda ormancılık ulusal meslek standartları, ulusal yeterlilikleri, yeterlilik birimleri ve güncelde var olan kurumsal kapasite tespit edilmiştir. Ormancılık ulusal yeterlilikleri bazında sürdürülebilir orman yönetimi kriter ve göstergeleri için etkileşim çizelgesi iki turlu Delphi tekniği ile oluşturularak, ormancılık mesleki yeterlilik sisteminin sürdürülebilir orman yönetimindeki önemi ortaya konulmuştur. Sonuç olarak sürdürülebilir orman yönetimi kriter ve göstergeleri ile ulusal yeterliliklerin etkileşimlerinden ulusal mesleki yeterlilik sisteminin, sürdürülebilir orman yönetiminde etkinliğin sağlanması için önemli bir bileşen olduğu sonucuna ulaşılmış, sistemin daha etkin ve verimli yürütülmesine yönelik olarak tüm paydaşlar için tespit ve önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Ormancılıkta mesleki yeterlilik
• sürdürülebilir orman yönetimi
• ulusal mesleki yeterlilik sistemi
• ulusal yeterlilikler

Importance of Vocational Qualification System in Sustainable Forest Management in Turkey

Öz

Sustainable forest management is a process that has ecological, economic, and socio-cultural dimensions and should be handled in a holistic manner. In this study, the impact of human resources certified in line with the national vocational qualification system, which plays a role in production, forest growing and maintenance, non-wood product production and field guidance activities, which are the main business processes of sustainable forest management, were investigated within the scope of sustainable forest management criteria and indicators. In the study, first of all, a general framework of the national professional qualification system is drawn. Subsequently, the forestry professional qualification system within the scope of the national qualifications framework was mentioned and, in this context, the national occupational standards, national qualifications, qualification units and current institutional capacity were determined. The importance of the forestry professional qualification system in sustainable forest management was demonstrated by creating an interaction table for sustainable forest management criteria and indicators on the basis of national competencies in forestry. In the conclusion part, determinations and suggestions are included for all stakeholders who take part in the processes for the efficient and efficient implementation of the system.

Anahtar Kelimeler

• National qualifications
• national vocational qualification system
• sustainable forest management
• vocational qualification in forestry

Kaynakça

1. Gündüz, S. ve Ark. 2020. Çoklu karar verme teknikleri, gazi kitapevi, ISBN: 10 6257911405
2. Demirezen, M. 2002. Piyasa meslek standartları, planlama dergisi- özel sayı (DPT nin kuruluşunun 42. yılı), Ankara, s. 213-218
3. Pırtı, A. ve Kara, K. 2017. Mesleki yeterlilik sistemi kapsamında topoğraf ulusal yeterliliğinin değerlendirilmesi, TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası, 16. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı, 3-6 Mayıs 2017, Ankara, https://www.hkmo.org.tr/resimler/ekler/0ebf19e19683e46_ek.pdf, 21.03.2021
4. MYK, 2019. Mesleki yeterlilik kurumu belgelendirme kuruluşlarına yönelik denetim usul ve esasları, https://www.myk.gov.tr/images/articles/mevzuat/ek-1_Mesleki_Yeterlilik_Kurumu_Belgelendirme_Kuruluslarina_Yonelik_Denetim_Usul_ve_Esaslari.pdf, 21.03.2021
5. MYK, 2020. Kamera kayıt inceleme rehberi, https://www.myk.gov.tr/images/articles/editor/Sinav_ve_Belgelendirme/Gerekli_dokumanlar/kamera_kayit_inceleme_rehberi.pdf, 21.03.2021
6. MYK- a., 2021.Avrupa yeterlilikler çerçevesi https://www.myk.gov.tr/index.php/tr/avrupa-yeterlilikler-cercevesi 21.03.2021
7. MYK-b., 2021. Ulusal meslek standardı, https://www.myk.gov.tr/index.php/tr/ulusal-meslek-standard-ana, 21.03. 2021
8. MYK-c., 2021. Ulusal yeterlilik tanımı, https://www.myk.gov.tr/index.php/tr/ulusal-yeterlilik-tanm-ve-cerii, 21.03.2021

9. MYK-d., 2021 MYK genel istatistikler, https://portal.myk.gov.tr/index.php?option=com_istatistik, 21.03.2021
10. MYK-e, 2021. Ulusal yeterlilikler, https://portal.myk.gov.tr/index.php?option=com_yeterlilik&view=arama, 21.03.2021
11. Güzeller, C. O., 2020. Mesleki yeterlilik kurumu ölçme değerlendirme semineri sunumu (powerpoint) 12 Mart 2020 Ankara
12. Resmi Gazete, 2016. Türkiye yeterlilikler çerçevesi, tarih 02 ocak 2016, sayı 29581.
13. Bümen, N.T., 2006. Program geliştirmede bir dönüm noktası: yenilenmiş bloom taksonomisi, eğitim ve bilim 2006, cilt 31, sayı 142, s. 3-14
14. Engür, M.O., 2014. Odun üretiminde çalışanların eğitimi, ağaç kesme ve boylama operatörü, orman ve su işleri bakanlığı yayınları, ISBN no: 978-605-4610-53-2
15. Keleş, R. ve Hamamcı, C., 2002. Çevrebilim 4. baskı, İmge kitapevi, s 25-45 Ankara
16. Forest Europe, 2021. Sustainable Forest Management https://foresteurope.org/sustainable-forest-management-implementation/, 21.03.2021
17. Resmi Gazete, 2006. Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu, Kanun No: 5544, 7 Ekim 2006, sayı 26312.
18. MYK-f, 2021. Orman üretim işçisi ulusal yeterliliği file:///C:/Users/tuncayporsuk/Downloads/15UY0236-3%20Rev%2000%20Orman%20%C3%9Cretim%20%C4%B0%C5%9F%C3%A7isi%20(5).pdf, 20.03.2020.
19. MYK, 2015. Orman yetiştirme ve bakım işçisi ulusal yeterliliği file:///C:/Users/tuncayporsuk/Downloads/15UY0237-3%20Rev%2000%20Orman%20Yeti%C5%9Ftirme%20ve%20Bak%C4%B1m%20%C4%B0%C5%9F%C3%A7isi%20(5).pdf, 20.03.2020
20. MYK-a, 2017. Odun dışı ürün toplayıcılığı (yerden) ulusal yeterliliği, file:///C:/Users/tuncayporsuk/Downloads/17UY0283-2%20Rev%2000%20Odun%20D%C4%B1%C5%9F%C4%B1%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Toplay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1%20(Yerden)%20(2).pdf
21. MYK-b, 2017. Odun dışı ürün toplayıcılığı (yüksekten) ulusal yeterliliği, file:///C:/Users/tuncayporsuk/Downloads/17UY0284-3%20Rev%2000%20Odun%20D%C4%B1%C5%9F%C4%B1%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Toplay%C4%B1c%C4%B1s%C4%B1%20(Y%C3%BCksekten)%20(1).pdf
22. MYK-c, 2017. Alan kılavuzluğu ulusal yeterliliği file:///C:/Users/tuncayporsuk/Downloads/17UY0282-4%20Rev%2000%20Alan%20K%C4%B1lavuzu%20(1).pdf
23. Resmi Gazete-a, 2016. Türkiye yeterlilikler çerçevesi, tarih 2 Ocak 2016, sayı 29581.
24. Resmi Gazete, 2017. Ağaç kesme ve boylama operatörü (seviye 3) ulusal meslek standardı, tarih 29 Kasım 2017, sayı 30255-mükerrer.
25. Resmi Gazete-a, 2015. Sürütme ve yükleme işçisi (seviye 3) ulusal meslek standardı, tarih 9 Nisan 2015, sayı 29321.
26. Resmi Gazete-b, 2015. Orman ağaçlandırma ve fidan yetiştirme işçisi (seviye 3) ulusal meslek standardı, tarih 9 Nisan 2015, sayı 29321.
27. Resmi Gazete-c, 2015. Orman gençleştirme ve bakım işçisi (seviye 3) ulusal meslek standardı, tarih 9 Nisan 2015, sayı 29321.
28. Resmi Gazete-b, 2016. Odun dışı ürün toplayıcısı(yerden) (seviye2) ulusal meslek standardı, tarih 25 Ekim 2016, sayı 29868.
29. Resmi Gazete-c, 2016. Odun dışı ürün toplayıcısı (yüksekten) (seviye3) ulusal meslek standardı, tarih 25 Ekim 2016, sayı 29868.
30. Resmi Gazete-d, 2016. Alan Kılavuzu (seviye 4) Ulusal Meslek Standardı, tarih 25 Ekim 2016, sayı 29868.
31. MYK-g, 2021. Temel istatistikler, https://portal.myk.gov.tr/index.php?option=com_istatistik, 18.03.2021
32. OGM, 2020. Sürdürülebilir Orman Yönetimi (SOY K&G) uygulama kılavuzu, https://www.ogm.gov.tr/ekutuphane/SurdurulebilirOrmanYonetimi/SOY%20K.G%20UYGULAMA%20KILAVUZU/SOY%20K.G%20UYGULAMA%20KILAVUZU.pdf, 21.03.2021
33. Çevre ve Orman Bakanlığı, 2004. Ulusal Ormancılık Programı, Ankara
34. Drengson, A. and Taylor, D., 1997. Ecoforestry, The art and science of sustainable forest use, new society publishers, Toronta, p.312