Orman Ürünleri Sanayinde Hammadde Talebinin Doğal Ormanlardan Karşılanmasının Ormancılık Politikası Açısından Değerlendirmesi

Öz

1970'lerden sonra tüm dünyada oduna yönelik enerji talebi artış göstermiştir. 1990'lı yıllardan sonra artan nüfusun da etkisiyle orman kaynaklarının sürdürülebilirliği büyük ölçüde önem kazanmıştır. FAO ve UNEP'in (2020) Dünya Ormanlarının Durumu başlıklı raporuna göre, dünya ormanları son 10 yılda 4,74 milyon hektar azalmıştır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki odun hammadde talebinin doğal ormanlarımızdan karşılanmasına etkisinin değerlendirilmesidir. Günümüzde Türkiye'deki 21 adet MDF ve Yonga Levha işletmesi için 11,8 milyon m3 hammaddeye ihtiyaç duyulmaktadır. Ülke 22,9 milyon hektar, 1,7 milyar m3 orman varlığına sahiptir. Odun hammadde talebi ithalat veya üretim olmak üzere iki farklı yöntemle karşılanmaktadır. Hammadde ihtiyacı her geçen gün artsa da son 7 yılda ithalat değerinin 1,5 milyar dolardan 440 milyon dolara düştüğü, ihracat değerinin ise 250 milyon dolar kadar arttığı görülmektedir. Aynı dönemde Türkiye'nin, yerel kaynaklarını kullanarak ürettiği endüstriyel odun miktarı 11 milyon m3 artış göstermiştir. Bu talebi karşılamak için devlet ormanlarımız, ithalat maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle ilk tercih olarak görülmektedir. Bu politikaya sahip olmanın iki olası sonucu vardır. Karışık ormanlarda tür sayısında azalma meydana gelmektedir. Türkiye ormanlarının odun üretim kapasitesinin tüm ihtiyaçları karşılamaya yetmemesi, orman varlıklarımızın geleceğinin tehlikeye girmesine neden olmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Odun hammaddesi
• ormancılık politikası
• orman kaynaklarının yönetimi
• orman endüstrisi

A Forest Policy Evaluation of Meeting the Raw Material Demand in Forest Products Industry from Natural Forests

Abstract

After the 1970s, the energy demand for wood has increased, all over the world. After the 1990s, with the effect of increasing population, sustainability of forest resources has become crucial. According to FAO and UNEP (2020) the world's forests have decreased 4.74 million hectares in the last 10 years. The aim of this study is to evaluate the effect of meeting the raw material demand for wood from our natural forest resources in Turkey. Today, 11.8 million m3 of raw material is needed for the 21 Particle and Fibre Board enterprises in Turkey. The country has 22.9 million hectares, 1.7 billion m3 of forest assets. Raw material demand for wood is met by two different methods: importation or production. Although the need for raw materials is increasing day by day, it is seen that the import value has decreased from 1.5 billion dollars to 440 million dollars in the last 7 years, while the export value has increased by 250 million dollars. In the same period, the amount of industrial wood, produced by Turkey by using local resources, has increased by 11 million m3. In order to meet this demand, our state forests are seen as the first choice due to the high costs of import. Having this policy has two possible consequences. It causes a decrease in the number of species in mixed forests. The fact that the wood production capability of Turkey's forests is not sufficient to meet all the needs causes the future of our forest assets to be endangered.

Keywords

• wooden raw material
• forest policy
• forest resources management
• forest industry

Kaynakça

1. Akay, A., 2019. The Effects of Natural Disasters Caused By Climate Change. Climate Change Training Module Series 15. Republic of Turkey Ministry of Environment and Urbanisation, General Directorate of Environmental Management.
2. Atmış, E., 2020. Türkiye Orman Varlığıyla İlgili değişimler ve Nedenleri. Türkiye Ormancılar Derneği’nin 95. Kuruluş Yıldönümünde: Orman Varlığımız ve Ormancılık Üretim Faaliyetleri, Editör: Prof. Dr. Kenan Ok, ISBN: 978-975-93478-8-8, 82 sayfa, Ankara.
3. Brundland, G. H., 1987. Our Common Future. Report of the World Commission on Environment and Development, Oxford: Oxford University Press.
4. Daşdemir, İ., 2006. Orman kaynakları yönetiminde müdahale odakları ve Türkiye ormancılığında durum. Ormancılıkta Sosyo-Ekonomik Sorunlar Kongresi, Ilgaz, Çankırı, s. 312–321.
5. Erdönmez, C., Yurdakul Erol, S. 2021. Türkiye’de ulusal ormancılık politikasının tarihsel gelişimi açısından bir dönüm noktası: 1255 Sayılı Yasa. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 23 (1), 182-201 . DOI: 10.24011/barofd.805525.
6. Erik, N. Y., Koşaroğlu, Ş.M., 2016. Tarihsel süreç boyunca değişen petrol fiyatları: Şeyl Gazı etkisi ve bazı öngörüler. C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 17, Sayı 2. Sayfa: 119-143.
7. FAO and UNEP, 2020. Forests, Biodiversity and People. The State of the World’s Forests 2020. Rome.
8. FAO. 2020. Global Forest Resources Assessment 2020: Main report. Rome. https://doi.org/10.4060/ca9825en.

9. Gültekin, Y.S., 2020. Dikili Ağaç Satışlarının İlgili Grupları Üzerine Etkileri. Türkiye Ormancılar Derneği’nin 95. Kuruluş Yıldönümünde: Orman Varlığımız ve Ormancılık Üretim Faaliyetleri, Editör: Prof. Dr. Kenan Ok, ISBN: 978-975-93478-8-8, 82 sayfa, Ankara.
10. Gümüş, C., 2014. Osmanlıdan günümüze ormancılık politikalarının ormancılık örgütlenmesi üzerine etkileri ve güncel sorunlar. II. Ulusal Akdeniz Orman Ve Çevre Sempozyumu. 22-24 Ekim 2014. Isparta.
11. Güngen, A. R., 2018. Türkiye’nin 2018 krizi: Nereden nereye? Mülkiye Dergisi, 42 (3), 449-452.
12. Hyde, W. F., Newman, D. H. 1991. Forest Economics and Policy Analysis: An Overview with A Contribution By Roger A. Sedjo. World Bank discussion papers: 134. ISBN 0-8213-1939-6 1.
13. Koç, K.H., Dilik, T., Kurtoğlu, A., 2017. Türkiye orman ürünleri endüstrisine stratejik bir bakış. IV. Ulusal Ormancılık Kongresi İnsan-Doğa Etkileşiminde Orman Ve Ormancılık, 15-16 Kasım 2017, Antalya.
14. Kömürlü, M., 2019. Orman Amenajman Planları, Uygulamalar ve Orman Varlığımız - Mustafa Kömürlü. Türkiye Ormancılar Derneği’nin 95. Kuruluş Yıldönümünde: Orman Varlığımız ve Ormancılık Üretim Faaliyetleri. Türkiye Ormancılar Derneği Yayın No: 51. ISBN: 978-975-93478-8-8. Sayfa; 31. Ankara, 2020.
15. Kundak, S. Aydoğuş, İ., 2018. Türkiye’de imalat sanayinin ithalata bağımlılığının analizi, Gaziantep University Journal of Social Sciences, 17 (1), 252-266, DOI:10.21547/jss.348833.
16. Kundak, S., 2015. Türkiye’de imalat sanayinin ithalata bağımlılığının analizi, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı, Doktora Tezi.
17. OGM., 2020a. 2019 Sürdürülebilir orman yönetimi kriter ve göstergeleri. Tarım ve Orman Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğü. https://www.ogm.gov.tr/tr/e-kutuphane/kitaplik/surdurulebilir-orman-yonetimi. Accessed: 01.01.2021.
18. OGM., 2020b. Orman Genel Müdürlüğü Resmi İstatistikler. 2020.
19. https://www.ogm.gov.tr/tr/ormanlarimiz/resmi-istatistikler. Accessed 01.07.2021.
20. Ok K., Uruşak U., Kanadoğlu O. K., 2018. 7139 Sayılı Kanun Kapsamında Ormancılık ve Su Tahsisi ile Arazi Toplulaştırılmasının Anayasallığı. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, cilt.31, ss.133- 215.
21. RECOFT., 2010. Teaching Forest Policy Analysis. A Guide for Forestry Universities in Southeast Asia. The Center for People and Forests.
22. Resmi Gazete, 2018. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda ve Gıda, Tarım Ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (2018, 28 Nisan). Resmi Gazete (Sayı: 30405) https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/04/20180428-1.htm.
23. Resmi Gazete, 2020. Gıda Tarım ve Orman Alanında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun. (2020, 4 Kasım). Resmi Gazete (Sayı: 31294)https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/11/20201104-5.pdf.
24. TCMB., 2021. Günlük döviz kurları EVDS. https://evds2.tcmb.gov.tr/index.php?/evds/serieMarket/#collapse_2 Accessed 05.07.2021.
25. TOD, 2019. Uluslararası İklim Değişikliği ve Ormancılık Konferansı (ICCCF’2019) Sonuç Bildirgesi. Türkiye Ormancılar Derneği. Antalya, 2019.
26. TOD, 2020a. Ormancılıkta Yönetim ve Örgütlenme, Türkiye Ormancılar Derneği, ISBN: 978-975-934789-5, 152 sayfa, Ankara.
27. TOD, 2020b. Aşırı Odun Üretimi Ormanları ve Ormancılığı Bitirir. Türkiye Ormancılar Derneği’nin 95. Kuruluş Yıldönümünde: Orman Varlığımız ve Ormancılık Üretim Faaliyetleri, Editör: Prof. Dr. Kenan Ok, ISBN: 978-975-93478-8-8, 82 sayfa, Ankara.
28. TÜİK, 2020. Türkiye İstatistik Kurumu Biruni Dış Ticaret İstatistikleri Veritabanı SITC Rev4 Sınıflamasına Göre Dış Ticaret verileri. https://biruni.tuik.gov.tr/disticaretapp/disticaret.zul?param1=3¶m2=4&sitcrev=4&isicrev=0&sayac=5807 Accessed 29.07.2021. YOMSAD, 2021. Üyelerimizi Yakından Tanıyın. MDF ve Yonga Levha Sanayicileri Derneği. http://yomsad.org.tr/uyelerimiz. Accessed 04.04.2021.