Türkiye’de DergiPark Sistemindeki Yapay Zekâ ve Kriz Konulu Akademik Çalışmalar Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Krizler işletmelerin varlığını tehdit eden ve işletmelerin itibarını olumsuz etkileyen olaylardır. İşletmelerin krizlere karşı hazırlıklı olmaları krizlerin öncesinde kriz planı yapmaları, krizle karşılaştıkları anda ise krizleri yönetmeleri işletmeler için hayati öneme sahiptir. Krizlerin yönetilmesi işletme disiplininin olduğu kadar halkla ilişkiler disiplininin de çalışma sahasına girmektedir. Krizlerin yönetilmesinde halkla ilişkiler açısından önemli faaliyetlerden biri de kriz iletişimidir. İnternet teknolojilerinde yaşanan gelişmelerle beraber yapay zekâ teknolojileri ve uygulamaları sayesinde kriz süreçlerinin yönetiminde insanların yanı sıra makinelerin de önemi artmıştır. Bu çalışmada kriz ile yapay zekâ konusunu beraber ele alan makalelere bakılarak bu konudaki literatürün hangi konular çerçevesinde ele alındığı ve makalelerde hangi sonuçlara varıldığını analiz etmek hedeflenmiştir. Bunun için DergiPark Sistemi üzerindeki yapay zekâ ile alakalı 1648 makalenin içinden iletişim bilimleri ile alakalı olanlar filtrelenmiş olup bu makalelerin içinde de yapay zekâ ve kriz konulu 12 makale bibliyometrik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Yapılan analizler neticesinde Türkiye’de yapay zekâ ve kriz konulu makalelerin konuları bağlamında yurtdışı literatür ile paralellik arz ettiği görülmüştür. Yapılan çalışmaların daha çok Covid 19 Pandemisi ve afet yönetimi konuları bağlamında ele alındığı tespit edilmiştir. Çalışmaların büyük bölümünde yapay zekâ teknolojilerinin krizlerin yönetiminde ve iletişiminde insanların yardımcısı olabileceği kanaatine varıldığı vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Yapay Zekâ
• Kriz
• Kriz İletişimi
• Kriz Yönetimi
• Halkla İlişkiler

An Evaluation on the Academic Studies on Artificial Intelligence and Crisis in the DergiPark System in Turkey

Öz

Crises are events that threaten the existence of businesses and negatively affect the reputation of businesses. It is vital for businesses to be prepared for crises, to make a crisis plan before crises, and to manage crises when they encounter crises. The management of crises falls within the field of study of public relations discipline as well as business discipline. One of the important activities in terms of public relations in managing crises is crisis communication. With the developments in internet technologies, artificial intelligence technologies and applications have increased the importance of machines as well as humans in the management of crisis processes. In this study, it is aimed to look at the articles that deal with the issue of crisis and artificial intelligence together and to analyses within which framework the literature on this subject is discussed and which conclusions are reached in the articles. For this purpose, among the 1648 articles related to artificial intelligence on the DergiPark System, those related to communication sciences were filtered, and among these articles, 12 articles dealing with artificial intelligence and crisis together were analysed by bibliometric analysis method. As a result of the analyses, it was seen that the articles on artificial intelligence and crisis in Turkey are in parallel with the foreign literature in terms of their subjects. It was determined that the studies were mostly addressed in the context of Covid 19 Pandemic and disaster management issues. It was emphasised that in most of the studies, it was concluded that artificial intelligence technologies could help people in the management and communication of crises.

Anahtar Kelimeler

• Artificial Intelligence
• Crisis
• Crisis Communication
• Crisis Management
• Public Relations

Kaynakça

1. Adıgüzel, S. (2022). Afet durumlarında yapay zekâ teknolojisi ile lojistik yönetimi örnekleri. Akademik İzdüşüm Dergisi, 7(1), 47-70.
2. Albrecht, S. (1996). Crisis Management for Corporate Selfdefense: How to Protect Your Organization in a Crisis How to Stop a Crisis Before It Starts. AMACOM Books.
3. Alıcılar, H. E., & Çöl, M. (2021). Halk sağlığında yapay zekanın kullanımı. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 47(1), 151-158. https://doi.org/10.32708/uutfd.891274
4. Ali, M., & Wood-Harper, T. (2022). Artificial intelligence (ai) as a decision-making tool to control crisis situations. İçinde Future role of sustainable ınnovative technologies in crisis management (ss. 71-83). IGI Global.
5. Alsharif, A., Salleh, N. Z., & Baharun, R. (2020). Bibliometric analysis. Journal of Theoretical and Applied Information Technology, 98(15), 2948-2962.
6. Aziki, A., & Fadili, M. H. (2022). Highlighting artificial intelligence roles in business area Amid the COVID-19 crisis. Procedia Computer Science, 203, 450-455. https://doi.org/10.1016/j.procs.2022.07.060
7. Baltacıoğlu, A. K., Civalek, Ö., Akgöz, B., & Korkmaz, A. (2010). Deprem hasarlarının hızlı tespitinde yapay sinir ağları yaklaşımı. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 1(1), 22-27.
8. Bjola, C. (2022). Artificial intelligence and diplomatic crisis management: Addressing the ‘fog of war’ (ss. 1-19). Oxford: Working Paper.

9. Conges, A., Breard, L., Patruno, W., Ouro-Sao, A., Salatge, N., Fertier, A., Lauras, M., Graham, J., & Benaben, F. (2023). Situational awareness and decision-making in a crisis situation: A crisis management cell in virtual reality. International Journal of Disaster Risk Reduction, 97, 1-15. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2023.104002
10. Coombs, T., & Holladay, S. J. (2010). The Handbook of crisis communication. (T. Coombs & S. Holladay, Ed.). Wiley Blackwell.
11. Coombs, W. T. (2004). Impact of past crises on current crisis communication: Insights from situational crisis communication theory. The Journal of Business Communication, 41(3), 265-289.
12. Craglia, M., de Nigris, S., Gomez-Gonzalez, E., Gomez, E., Martens, B., Iglesias Portela, M., Vespe, M., Schade, S., Micheli, M., & Kotsev, A. (2020). Artificial intelligence and digital transformation: Early lessons from the COVID-19 crisis (s. 59) [Bilimsel Politika Raporu]. Publications Office of the European Union Luxemburgo. http s://publications.jrc.e c.europa.eu/repository/handle/JRC121305
13. Çebi, S. (2017). Afetlerde risk ve kriz yönetimi. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları.
14. Dayton, B. W., Li, X., & Wicker, W. L. (2013). Crisis and disaster management in the United States: research, methods, analysis, and findings.
15. Devlin, E. S. (2007). Crisis management planning and execution. Auerbach Publications Taylor & Francis Group.
16. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285-296. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070
17. Dwivedi, Y. K., Hughes, L., Baabdullah, A. M., Ribeiro-Navarrete, S., Giannakis, M., Al-Debei, M. M., Dennehy, D., Metri, B., Buhalis, D., Cheung, C. M. K., Conboy, K., Doyle, R., Dubey, R., Dutot, V., Felix, R., Goyal, D. P., Gustafsson, A., Hinsch, C., Jebabli, I., … Wamba, S. F. (2022). Metaverse beyond the hype: Multidisciplinary perspectives on emerging challenges, opportunities, and agenda for research, practice and policy. International Journal of Information Management, 66, 1-47. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2022.102542
18. Efe, A. (2022). Yapay zekâ ortamındaki dijital kamu yönetiminin yol haritası. Kamu Yönetimi ve Teknoloji Dergisi, 4(1), 99-130.
19. Eismann, K., Posegga, O., & Fischbach, K. (2021). Opening organizational learning in crisis management: On the affordances of social media. Journal of Strategic Information Systems, 30, 1-23.
20. Ertoy, U., & Akçay, M. (2021). Covid-19 Virüsü salgını ile mücadelede büyük veri çalışmaları: çin örneği. Journal of Science, Technology and Engineering Research, 2(2), 4-14. https://doi.org/10.5281/zenodo.4718425
21. Farrokhi, A., Shirazi, F., Hajli, N., & Tajvidi, M. (2020). Using artificial intelligence to detect crisis related to events: Decision making in B2B by artificial intelligence. Industrial Marketing Management, 91, 257-273.
22. Fearn-Banks, K. (2011). Crisis communications: A Casebook approach, fourth edition. Routledge Taylor and Francis Group. www.routledge.com/textbooks/fearn-banks.
23. Gecikli, F., Erciş, M. S., & Okumuş, M. (2016). Kurumsal itibarın bileşenleri ve parametreleri üzerine deneysel bir çalışma: Türkiye’nin öncü kurumlarından biri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(4), 1549-1562.
24. Goh, O. S., & Fung, C. C. (2005). Automated knowledge extraction from internet for a crisis communication portal. Fuzzy Systems and Knowledge Discovery, 1226-1235.
25. Google Akademik. (2023). Google Akademik (Google Scholar) [Software]. https://scholar.google.com/scholar?q=%22artificial+intelligence%22+and+%22crisis%22&hl=tr&as_sdt=0,5&as_rr=1
26. Gökçe, M. (2023). Yapay zeka geleceği şekillendiren teknoloji. https://www.academia.edu/104882064/Yapay_Zeka_Gelece%C4%9Fi_%C5%9Eekillendiren_Teknoloji
27. Imran, M., Castillo, C., Lucas, J., Meier, P., & Rogstadius, J. (2014). Coordinating human and machine intelligence to classify microblog communications in crises. Proceedings of the 11th International ISCRAM Conference, 1-10.
28. İşeri̇, İ., Aydin, Ö., & Tutuk, K. (2021). Müşteri hizmetleri yönetiminde yapay zeka temelli chatbot geliştirilmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 29, 358-365. https://doi.org/10.31590/ejosat.1025380
29. Karaağaç, T. (2014). Kriz yönetimi ve iletişim. İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 49, 117-132. https://doi.org/10.17124/iusbf.58271
30. Kaygısız, Ü. (2021). Siyasal karar süreçlerinde algoritmik karar verme: Türkiye’de Kovid 19 pandemi sürecinde yerinde karar dönemi uygulamasına dair bir inceleme. Turkish Academic Research Review, 6(2), 772-797. https://doi.org/10.30622/tarr.891772
31. Khalil, K. M., Abdel-Aziz, M., Nazmy, T. T., & Salem, A.-B. M. (2008). The role of artificial intelligence technologies in crisis response. arXiv preprint arXiv:0806.1280.
32. Kılınç, İ., & Ünal, A. (2020). Yapay zekânın üst düzey yönetime etkileri. Nitel Sosyal Bilimler, 2(1), 1-18.
33. Li, G., Wang, J., & Wang, X. (2023). Construction and path of urban public safety governance and crisis management optimization model integrating artificial intelligence technology. Sustainability, 15(9), 1-19.
34. Loukis, E. N., Maragoudakis, M., & Kyriakou, N. (2020). Artificial intelligence-based public sector data analytics for economic crisis policymaking. Transforming Government: People, Process and Policy, 14(4), 639-662.
35. Malumatfurus.org. (2015). Kriz kelimesinin Çincede fırsat anlamına geldiği iddiası doğru değil. https://www.malumatfurus.org/cince-krizin-anlami-ve-kose-yazarlarimiz/
36. Maxqda.com. (2023). Maxqda.com. https://www.maxqda.com/tr
37. Muz, F. N. Ö., Kilinç, A., & Önsüz, M. F. (2020). Covid 19 pandemisinde yapay zekânın kullanımı. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 5, 178-183. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.798676
38. Nunavath, V., & Goodwin, M. (2018). The role of artificial intelligence in social media big data analytics for disaster management-initial results of a systematic literature review. 1-4. https://ieeexplore.ieee.org/abstract/document/8636388/?casa_token=nPXjd-BE2L4AAAAA:idqRgA9jpDOLgNDIZp_DnNSHJ7anZlLmk137CAgklnhNQ0egFj1k5ugydxsXqazPT4X18T4jlAY
39. Nvivoturkiye. (2023). Nvivo Türkiye. https://www.nvivoturkiye.com/hakkimizda/
40. Olsson, E. K. (2014). Crisis communication in public organisations: Dimensions of crisis communication revisited. Journal of Contingencies and Crisis Management, 22(2), 113-125. https://doi.org/10.1111/1468-5973.12047
41. Orben, A. (2020). Teenagers, screens and social media: A narrative review of reviews and key studies. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 55, 407-414.
42. Oxford Sözlük. (2023). Crisis. İçinde OxfordLearnersDictionaries. Oxford. https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/
43. Parti̇göç, N. S. (2022). Afet risk yönetiminde yapay zekâ kullanımının rolü. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 15(4), 401-411. https://doi.org/10.17671/gazibtd.1067831
44. Pizzi, G., Scarpi, D., & Pantano, E. (2021). Artificial intelligence and the new forms of interaction: Who has the control when interacting with a chatbot? Journal of Business Research, 129, 878-890.
45. Powers, C. J., Devaraj, A., Ashqeen, K., Dontula, A., Joshi, A., Shenoy, J., & Murthy, D. (2023). Using artificial intelligence to identify emergency messages on social media during a natural disaster: A deep learning approach. International Journal of Information Management Data Insights, 3(1), 1-11. https://doi.org/10.1016/j.jjimei.2023.100164
46. Saroj, A., & Sukomal, P. (2020). Use of social media in crisis management: A survey. International Journal of Disaster Risk Reduction, 48, 1-19.
47. Söyler, H., & Kızılkaya, O. (2018). Para krizlerinin yapay zekâ yöntemleri ile tahmini: Türkiye örneği. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 649-666. https://doi.org/10.18092/ulikidince.347202
48. Špoljarić, A. (2021). Managing crisis communication  via social media. Our Economy, 67(1), 23-32.
49. Su, Z., McDonnell, D., Bentley, B. L., He, J., Shi, F., Cheshmehzangi, A., Ahmad, J., & Jia, P. (2021). Addressing biodisaster X threats with artificial intelligence and 6G technologies: Literature review and critical insights. Journal of medical Internet research, 23(5), 1-16.
50. Sun, W., Bocchini, P., & Davison, B. D. (2020). Applications of artificial intelligence for disaster management. Natural Hazards, 103, 2631-2689.
51. Swanson, T., Zelner, J., & Guikema, S. (2022). COVID-19  has  illuminated  the  need  for  clearer  AI-based  risk  management  strategies. Journal of Risk Research, 25(10), 1223-1238. https://doi.org/10.1080/13669877.2022.2077411
52. Tarhan, Ç., Özgür, A. S., Teke, İ., & Komesli̇, M. (2022). Görüntü işleme entegre afet yönetiminde yapay zekâ yöntemi olarak kullanılabilir mi? Journal of Research in Business, 7(1), 116-131. IMISC2021 Special Issue. https://doi.org/10.54452/jrb.1025382
53. Taylor and Francis Online. (2023). Taylor and Francis Online [Software]. https://www.tandfonline.com/action/doSearch?AllField=artificial+intelligence+and+crisis
54. Teyit.org, & Karatabanoğlu, S. (2022). Çince “kriz” kelimesinin fırsat anlamına geldiği iddiası. https://teyit.org/analiz/cince-kriz-kelimesinin-firsat-anlamina-geldigi-iddiasi
55. Tutar, H. (2007). Kriz ve stres ortamında yönetim (İkinci Baskı). Hayat Yayıncılık İletişim Eğitim Hizmetleri.
56. Türk Dil Kurumu. (2005). Kriz. İçinde Türkçe Sözlük. Türk Dil Kurumu Yayınları.
57. Tüz, M., Haşit, G., İpçioğlu, İ., & Suher, İ. K. (2013). Kriz iletişimi ve yönetimi (G. Haşit, Ed.). Anadolu Üniversitesi Yayını.
58. Wang, L., Schuetz, C. G., & Cai, D. (2021). Choosing response strategies in social media crisis communication: An Evolutionary game theory perspective. Information & Management, 58(6), 1-20. https://doi.org/10.1016/J.IM.2020.103371
59. Weber, P., & Noizet, G. (2018). Artificial intelligence: An approach for decision-making in crisis management [Master’s Thesis]. Umea University.
60. Wirtz, B. W., Weyerer, J. C., & Geyer, C. (2018). Artificial intellgience and the public sector applications and challenges. International Journal of Public Administration, 42(7), 596-615. https://doi.org/10.1080/01900692.2018.1498103
61. Yong-Min, L., Bi-Wu, X., & Ping-Bo, L. (2009). Constructing a crisis response system using artificial ıntelligent strategy. 129-132. https://doi.org/10.1109/ICNDS.2009.38
62. Zhu, L., Chen, P., Dong, D., & Wang, Z. (2022). Can artificial intelligence enable the government to respond more effectively to major public health emergencies? Taking the prevention and control of Covid-19 in China as an example. Socio-Economic Planning Sciences, 80, 1-9. https://doi.org/10.1016/j.seps.2021.101029