Öz
Modern dönemde sekülerleşme, anlam kaybı ve kimlik çözülmeleri insanın düşünce tarihinde sahip olduğu merkezî konumu zayıflatmış; metafizik boyutu büyük ölçüde görünmez hâle gelmiştir. Bu kırılma, insanı bütüncül bir varlık olarak ele alan tasavvufî antropolojinin yeniden yorumlanmasını gerekli kılmaktadır. Bu çalışma, Mevlânâ Celâleddîn Rûmî ile Yûnus Emre’nin insan tasavvurlarını can-nefs kâmil insan ekseninde karşılaştırmalı olarak incelemekte ve her iki düşünürde ortaya çıkan dönüşüm modelini modern varoluş krizlerine alternatif bir metafizik imkân olarak değerlendirmektedir.
Bu makale, literatürdeki söz konusu boşluğu gidermeyi amaçlayarak Mevlânâ ve Yûnus Emre’de insanın “can” merkezli ontolojik konumunu, nefsle mücadelenin metafizik gerekçelerini ve kâmil insan idealinin hangi ortak ilkeler üzerinde şekillendiğini sistematik biçimde analiz etmektedir. Böylece tasavvufun insan anlayışı, yalnızca manevî bir öğreti değil; modern insanın varoluşsal kırılmalarına karşı işlevsel bir dönüşüm modeli olarak yeniden konumlanmaktadır.
Araştırmanın temel sorusu şudur: Mevlânâ ve Yûnus Emre’de “can” kavramı insanın ontolojik konumunu nasıl belirlemekte; nefsin aşılmasıyla gerçekleşen içsel dönüşüm hangi ortak ilkeler üzerinden şekillenmekte ve bu süreç modern insanın sorunlarını aşmada nasıl bir imkân sunmaktadır?
Elde edilen bulgular, her iki düşünürde de aklın zorunlu fakat sınırlı olduğunu; hakikate yönelişin aşk, irade ve kalp merkezli bir dönüşümle mümkün kılındığını göstermektedir. Böylece çalışma, Mevlânâ ve Yûnus Emre’nin insan anlayışını modern krize karşı bütüncül bir metafizik dönüşüm projesi olarak konumlandırarak literatüre özgün bir katkı sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
insan Mevlânâ Celâleddîn Rûmî Yûnus Emre can nefs kâmil insan
Etik Beyan
Bu makale, insan katılımcılar, hayvan deneyleri veya herhangi bir etik kurul onayı gerektiren uygulamalar içermediğinden etik kurul izni gerektirmemektedir. Çalışmada araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur.
Kaynakça
- Akbalık, E. (2013). Yunus Emre’nin şiirlerinde “gönül” imgesi. The Journal of International Social Research, 6(26), 20–28.
- Armutlu, S. (2012). Yunus’ta tanıma sığmayan aşk ve bu aşkın iki boyutu. Türk Yurdu Dergisi, 32(297).
- Ateş, S. (2015). Yunus’ta ilâhî aşk. In Türk dünyası bilgeler zirvesi: Gönül sultanları buluşması (ss. xx–xx). Türk Dünyası Kültür Başkenti Ajansı Yayınları.
- Avşar, Z. (2020). Mana âleminin üç efendisi: Yunus Emre, Mevlânâ, Hacı Bektaş-ı Veli. Hayykitap.
- Aydın, M. S. (2000). İnsân-ı kâmil. In TDV İslâm ansiklopedisi. Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
- Bayraktar, M. (2017). Yunus Emre. In B. A. Çetinkaya (Ed.), Doğu’dan Batı’ya: Düşüncenin serüveni (ss. 114–123). İnsan Yayınları.
- Can, N. (2021). Anadolu bilgeliğinin ruhu. Felsefelogos Dergisi, (76), 31–48.
- Cebecioğlu, E. (2005). Tasavvuf terimleri ve deyimleri sözlüğü. Ağaç Kitabevi.
- Çapku, A. (2018). Yunus Emre düşüncesinde insân-ı kâmil. Diyanet Dergisi, (336), 50–51.
- Çelik, İ. (2003). Tasavvufî gelenekte hazarât-ı hams veya tenezzülât-ı seb‘a anlayışı. Tasavvuf: İlmi ve Akademik Araştırma Dergisi, 4(10), 159–184.
- Çevik, M. (2018). Mevlânâ’da aşk ve varoluş. İnsan Yayınları.
- Çubukçu, İ. A. (1998). Yunus Emre’nin felsefesi. In Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Yunus Emre Sempozyumu Bildirileri (ss. 71–94).
- Dağlı, H. (2020). Mevlânâ Celâleddîn Rûmî ve Yunus Emre’de “insan sevgisi” ve “hoşgörü” üzerine bir araştırma. Takvim-i Vekayi, 8(2), 158–165.
- Dalkılıç, B. (2004). Yunus Emre’de Allah–âlem–insan münasebeti. Kendözü Yayınları.
- Demirci, M. (2020). Yunus’ta Hak ve halk sevgisi. H Yayınları.
- Demirli, E. (2009). İslam metafiziğinde Tanrı ve insan. Kabalcı Yayınları.
- Demirli, E. (2015). Tasavvufun altın çağı. Sufi Kitap.
- Demirli, E. (2018). Şair sûfîler. Sufi Kitap.
- Emre, Y. (1991a). Dîvân (M. Tatcı, Ed.). Kültür Bakanlığı Yayınları.
- Emre, Y. (1991b). Risâletü’n-nushiyye (M. Tatcı, Ed.). Kültür Bakanlığı Yayınları.
- Emre, Y. (2020). Dîvân (M. Tatcı, Ed.). Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
- Gölpınarlı, A. (2006). Yunus Emre: Hayatı ve bütün şiirleri. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- Gölpınarlı, A. (2020). Mevlânâ Celâleddîn: Hayatı, eserleri, felsefesi. İnkılap Yayınları.
- Güzel, A. (1991a). Yunus Emre’de insan telakkisi. Millî Folklor, 2–5.
- Güzel, A. (1991b). Yunus Emre’nin eserlerinde din. Diyanet Dergisi, 27(1), 49–68.
- Kaval, M. (2010). Mevlânâ’nın bakışıyla çile ve gözyaşı. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 90–99.
- Kaval, M. (2013). Yunus Emre’nin eserlerinde insan ve tekâmülü. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 101–122.
- Kayışlı, B. (2023). Hümanist düşüncede kendini gerçekleştirme: Kendini gerçekleştirmenin felsefî temelleri (Yayımlanmamış doktora tezi). İnönü Üniversitesi.
- Keller, P. (2004). Husserl and Heidegger on human experience. Cambridge University Press.
- Korkut, M., & Okumuş, Ş. (2016). Yunus Emre. İnsan Yayınları.
- Küçük, O. N. (2015). Mevlânâ’ya göre manevi gelişim: Benliğin dönüşümü ve mi‘racı. İnsan Yayınları. Küçük, O. N. (2017). İnsân-ı kâmil. İnsan Yayınları.
- Küçük, O. N. (2020). Hz. Mevlânâ’yı anlamak: Sufiliğin zirvesi. Sufi Kitap.
- Lewis, F. D. (2010). Mevlânâ: Geçmiş ve şimdi, Doğu ve Batı (G. Ç. Güven & H. Koyukan, Çev.). Kabalcı Yayınevi.
- Özçelik, M. (2020). Yunus Emre’nin dertli dolap’ı. Yenidünya Dergisi, (315), 40–43.
- Özçelik, M. (2021). Yunus Emre şiirinin kaynakları. Dil ve Edebiyat Dergisi, Yunus Emre Özel Sayısı, 82–83.
- Özdemir, E. (2013). Fenâ: Mevlânâ’da özgürlük. Otorite Yayınları.
- Özköse, K. (2016). Anadolu tasavvuf önderleri. Mavi Yayınları.
- Öztürk, Y. N. (2019). Mevlânâ Celâleddîn Rûmî ve insan. Yeni Boyut Yayınları.
- Polat, M. (2017). Yunus Emre düşüncesinde bir eğitim modeli olarak “insân-ı kâmil”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(1), 29–42.
- Rumi, M. C. (2007). Fîhi mâ fîh (M. Ü. Anbarcıoğlu, Çev.). Ataç Yayınları.
- Rumi, M. C. (2021). Mesnevî (V. Ç. İzbudak, Çev.). Doğan Kitap.
- Sevgi, A. (2012). Yunus Emre’de insan sevgisinin evrensel niteliği üzerine. Turkish Studies, 7(1), 99–103.
- Soysaldı, İ. (2005). Yunus Emre’nin insan anlayışı. Diyanet Dergisi, 41(2), 87–110.
- Tatcı, M. (2021). Yunus Emre yorumları: İşitin ey yârenler. H Yayınları.
- Yalçınkaya, F. (2021). Yunus Emre’de can/ruh kavramı. Alevilik-Bektaşilik Araştırmaları Dergisi, (23), 113–130.
- Yılmaz, F. (2011). Yunus Emre ve tasavvuf felsefesi. Berikan Yayınevi.
Öz
In the modern period, secularization, loss of meaning, and identity fragmentation have weakened the central position that the human being once held in the history of thought, rendering its metaphysical dimension largely invisible. This rupture necessitates a renewed interpretation of Sufi anthropology, which conceives the human being as an integrated and holistic entity. This study comparatively examines the anthropological conceptions of Mevlânâ Celâleddîn Rûmî and Yûnus Emre along the axis of soul-self-perfected human, evaluating the transformation model that emerges in both thinkers as a metaphysical alternative to modern existential crises.
Addressing a significant gap in the literature, the article analyzes the ontological status of the human being grounded in the notion of the “soul,” the metaphysical rationale of the struggle against the ego (nafs), and the shared principles shaping the ideal of the perfected human (insān-i kāmil). In doing so, it repositions Sufi conceptions of the human not merely as spiritual doctrine but as a functional model of metaphysical transformation in the face of contemporary existential ruptures.
The central research question is as follows: How does the concept of “soul” define the human being’s ontological position in Rūmī and Yûnus Emre; upon which shared principles is inner transformation achieved through transcending the ego constructed; and what path does this process offer for addressing modern existential problems?
Findings indicate that, for both thinkers, reason is necessary yet limited, and that orientation toward truth is enabled through a transformation centered on love, will, and the heart. Thus, the study positions their conception of the human as a holistic metaphysical transformation project, offering an original contribution to the contemporary literature.
Anahtar Kelimeler
Mevlânâ Celâleddîn Rûmî Yûnus Emre can (inner life/spirit) nafs (lower self) human being insān-i kāmil (perfected human).
Etik Beyan
This article does not involve human participants, animal experiments, or any practices requiring ethics committee approval. The study was conducted in accordance with research and publication ethics.
Kaynakça
- Akbalık, E. (2013). Yunus Emre’nin şiirlerinde “gönül” imgesi. The Journal of International Social Research, 6(26), 20–28.
- Armutlu, S. (2012). Yunus’ta tanıma sığmayan aşk ve bu aşkın iki boyutu. Türk Yurdu Dergisi, 32(297).
- Ateş, S. (2015). Yunus’ta ilâhî aşk. In Türk dünyası bilgeler zirvesi: Gönül sultanları buluşması (ss. xx–xx). Türk Dünyası Kültür Başkenti Ajansı Yayınları.
- Avşar, Z. (2020). Mana âleminin üç efendisi: Yunus Emre, Mevlânâ, Hacı Bektaş-ı Veli. Hayykitap.
- Aydın, M. S. (2000). İnsân-ı kâmil. In TDV İslâm ansiklopedisi. Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
- Bayraktar, M. (2017). Yunus Emre. In B. A. Çetinkaya (Ed.), Doğu’dan Batı’ya: Düşüncenin serüveni (ss. 114–123). İnsan Yayınları.
- Can, N. (2021). Anadolu bilgeliğinin ruhu. Felsefelogos Dergisi, (76), 31–48.
- Cebecioğlu, E. (2005). Tasavvuf terimleri ve deyimleri sözlüğü. Ağaç Kitabevi.
- Çapku, A. (2018). Yunus Emre düşüncesinde insân-ı kâmil. Diyanet Dergisi, (336), 50–51.
- Çelik, İ. (2003). Tasavvufî gelenekte hazarât-ı hams veya tenezzülât-ı seb‘a anlayışı. Tasavvuf: İlmi ve Akademik Araştırma Dergisi, 4(10), 159–184.
- Çevik, M. (2018). Mevlânâ’da aşk ve varoluş. İnsan Yayınları.
- Çubukçu, İ. A. (1998). Yunus Emre’nin felsefesi. In Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Yunus Emre Sempozyumu Bildirileri (ss. 71–94).
- Dağlı, H. (2020). Mevlânâ Celâleddîn Rûmî ve Yunus Emre’de “insan sevgisi” ve “hoşgörü” üzerine bir araştırma. Takvim-i Vekayi, 8(2), 158–165.
- Dalkılıç, B. (2004). Yunus Emre’de Allah–âlem–insan münasebeti. Kendözü Yayınları.
- Demirci, M. (2020). Yunus’ta Hak ve halk sevgisi. H Yayınları.
- Demirli, E. (2009). İslam metafiziğinde Tanrı ve insan. Kabalcı Yayınları.
- Demirli, E. (2015). Tasavvufun altın çağı. Sufi Kitap.
- Demirli, E. (2018). Şair sûfîler. Sufi Kitap.
- Emre, Y. (1991a). Dîvân (M. Tatcı, Ed.). Kültür Bakanlığı Yayınları.
- Emre, Y. (1991b). Risâletü’n-nushiyye (M. Tatcı, Ed.). Kültür Bakanlığı Yayınları.
- Emre, Y. (2020). Dîvân (M. Tatcı, Ed.). Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
- Gölpınarlı, A. (2006). Yunus Emre: Hayatı ve bütün şiirleri. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- Gölpınarlı, A. (2020). Mevlânâ Celâleddîn: Hayatı, eserleri, felsefesi. İnkılap Yayınları.
- Güzel, A. (1991a). Yunus Emre’de insan telakkisi. Millî Folklor, 2–5.
- Güzel, A. (1991b). Yunus Emre’nin eserlerinde din. Diyanet Dergisi, 27(1), 49–68.
- Kaval, M. (2010). Mevlânâ’nın bakışıyla çile ve gözyaşı. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 90–99.
- Kaval, M. (2013). Yunus Emre’nin eserlerinde insan ve tekâmülü. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 101–122.
- Kayışlı, B. (2023). Hümanist düşüncede kendini gerçekleştirme: Kendini gerçekleştirmenin felsefî temelleri (Yayımlanmamış doktora tezi). İnönü Üniversitesi.
- Keller, P. (2004). Husserl and Heidegger on human experience. Cambridge University Press.
- Korkut, M., & Okumuş, Ş. (2016). Yunus Emre. İnsan Yayınları.
- Küçük, O. N. (2015). Mevlânâ’ya göre manevi gelişim: Benliğin dönüşümü ve mi‘racı. İnsan Yayınları. Küçük, O. N. (2017). İnsân-ı kâmil. İnsan Yayınları.
- Küçük, O. N. (2020). Hz. Mevlânâ’yı anlamak: Sufiliğin zirvesi. Sufi Kitap.
- Lewis, F. D. (2010). Mevlânâ: Geçmiş ve şimdi, Doğu ve Batı (G. Ç. Güven & H. Koyukan, Çev.). Kabalcı Yayınevi.
- Özçelik, M. (2020). Yunus Emre’nin dertli dolap’ı. Yenidünya Dergisi, (315), 40–43.
- Özçelik, M. (2021). Yunus Emre şiirinin kaynakları. Dil ve Edebiyat Dergisi, Yunus Emre Özel Sayısı, 82–83.
- Özdemir, E. (2013). Fenâ: Mevlânâ’da özgürlük. Otorite Yayınları.
- Özköse, K. (2016). Anadolu tasavvuf önderleri. Mavi Yayınları.
- Öztürk, Y. N. (2019). Mevlânâ Celâleddîn Rûmî ve insan. Yeni Boyut Yayınları.
- Polat, M. (2017). Yunus Emre düşüncesinde bir eğitim modeli olarak “insân-ı kâmil”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(1), 29–42.
- Rumi, M. C. (2007). Fîhi mâ fîh (M. Ü. Anbarcıoğlu, Çev.). Ataç Yayınları.
- Rumi, M. C. (2021). Mesnevî (V. Ç. İzbudak, Çev.). Doğan Kitap.
- Sevgi, A. (2012). Yunus Emre’de insan sevgisinin evrensel niteliği üzerine. Turkish Studies, 7(1), 99–103.
- Soysaldı, İ. (2005). Yunus Emre’nin insan anlayışı. Diyanet Dergisi, 41(2), 87–110.
- Tatcı, M. (2021). Yunus Emre yorumları: İşitin ey yârenler. H Yayınları.
- Yalçınkaya, F. (2021). Yunus Emre’de can/ruh kavramı. Alevilik-Bektaşilik Araştırmaları Dergisi, (23), 113–130.
- Yılmaz, F. (2011). Yunus Emre ve tasavvuf felsefesi. Berikan Yayınevi.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | İnsan Felsefesi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 6 Ekim 2025 |
| Kabul Tarihi | 8 Aralık 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 30 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication |
Amaç ve Kapsam
AFD, felsefenin yaşam ile olan ilişkisini anlamayı, açıklamayı ve tarih boyunca yaşam ile düşüncenin birbirini nasıl etkilediğini tartışacak uluslararası düzeyde bilimsel yayınlar yapmayı amaçlamaktadır.
Anadolu Felsefe Dergisi (AFD), felsefe alanında bilimsel ve araştırmaya dayalı; özgün ve nitelikli makale, söyleşi, tartışma ve bildiri metinlerinin yayınlan yapmayı amaçlayan akademik bir dergidir.
AFD Dergi Yönetimi
Yazım Kuralları
• Yazar adı ve adresi: Çalışmalar, yazarın sisteme yüklemiş olduğu dosyadaki gibi tanımlayıcı bilgiler (ad, soyad, mail, vb.) silinerek oluşturulan hakem dosyası ile hakemlere sistem üzerinden gönderilmektedir. Yazar-hakem gizliliğini sağlama adına, tanımlayıcı bilgiler dışında makalenin sahibini tanımlayıcı bilgilere (bildiri, tez vb.) dair editörler yazar tarafından bilgilendirilmelidir.
• Makale Metni: Çalışmalar 8.000 kelimeyi geçmemeli, Word dosyası olarak hazırlanmalı, bazı çalışma alanlarının özel durumları dışında yazı tipi olarak mutlaka 10.5 punto Times New Roman fontu kullanılmalıdır. Çalışmada kullanılan özel bir font varsa mutlaka yazı ile birlikte gönderilmelidir. Çalışma, Giriş bölümü ile başlamalı, bu bölüm yazının hipotezi, kapsamı ve amacı üzerinde durulmalıdır. Ara ve alt başlıklara ayrılabilecek Gelişme bölümü veri, gözlem, görüş, yorum ve tartışmalarla desteklenmelidir. Sonuç bölümünde ise çalışmada varılan sonuçlar, önerilerle desteklenerek açıklanmalıdır. Zorunlu hâller dışında çalışmada mutlaka Türk Dil Kurumu’nun güncel Yazım Kılavuzu esas alınmalıdır.
• Sayfa Yapısı: Sayfa kenar boşlukları üst 1,75 sol 2,5 alt 1,5 sağ 2 cm olacak şekilde ayarlanmalıdır. Metin paragraf öncesi ve sonrası 6 nk ve 1,5 satır aralığı ile yazılmalıdır.
• Başlık: Çalışmalar Türkçe ve İngilizce olarak başlıklandırılmalıdır. Başlıklar en fazla 13 (on üç) sözcükten oluşmalı ve kelimelerin ilk harfi büyük harf ile yazılmalıdır. Metin içerisindeki başlıkların tamamı ise ilk harfi büyük olacak şekilde bold yazılmalıdır.
• Makale İçi Başlıklar: Makalede, konunun işlenişine göre rakam sistemi esas alınarak ana ve alt başlıklar oluşturulmalıdır.
• Öz ve Abstract: Çalışmada ele alınan konuyu en kısa ve öz şeklinde ifade eden, 120-220 kelime aralığında olacak şekilde Türkçe ve İngilizce özet bulunmalıdır. Her iki özetin altında en az 4 en fazla 6 anahtar sözcüğe ve bunların İngilizcelerine yer verilmelidir. Öz ve Abstract kısımları 9 punto ve tek satır aralığı ile yazılmalıdır.
• Fotoğraf, Harita ve Tablolar: Metnin içinde kullanılan fotoğraf, plan ve tabloların sayfa yapısının dışına çıkılmaması hususunda dikkat edilmelidir. Bu tür belgeler baskı tekniğine uygun çözünürlükte olmalı ve birden fazla ise numaralandırılmalıdır. Tablo, Fotoğraf ve Harita numaraları ilgili şeklin üstünde ortalı ve bold olmalıdır.
• Alıntı ve Dipnotlar: Beş satırdan kısa doğrudan alıntılar: tırnak içinde: "Alıntı" şeklinde gösterilmelidir. Beş satırdan uzun alıntılar ise satırın sağından ve solundan 1 cm içeride 1,15 satır aralığı ve 10 punto ile yazılmalıdır. Dipnotlar ise 10 punto, paragraf öncesi ve sonrası 3 nk, tek satır aralığı ile iki yana yaslı olarak yazılmalıdır.
Zotero Kullanımı ile ilgili yardımcı linkler şöyledir:
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Etik İlkeler
Yayınlama sürecinde, ilgili tüm tarafların (yazarlar, editörler, hakemler, yayıncılar) beklenen etik davranış standartları konusunda hemfikir olması gerekir.
Yayın/Editör Kurulu için Uluslararası Standartlar
1. Editörler ve Yayın Kurulu üyelerinin uluslararası yayıncılık standartlarına uyması gerekmektedir. AFD'nin editör ve yayın kurulu üyelerinin uluslararası standartlara (Yayın Etiği Komitesi'nin (Committee on Publication Ethics-COPE). https://publicationethics.org/) gönüllü olarak uyması beklenir.
2. Yayın Kurulu tüm yazar, hakem ve yazılara ilişkin bilgileri gizli tutmalıdır.
3. Yayın Kurulu gönderilen yazıların değerlendirilmeye alınıp değerlendirme sonrası yayınlanıp-yayınlanmayacağına dair kararları almaktan sorumludur.
4. Yayın Kurulu kararlarını yalnızca yazıların önemine, özgünlüğüne, açıklığına ve yayının kapsamına uygunluğuna dayandırmalıdır.
5. Yayın Kurulu çalışmaların değerlendirilmesinde ve hakemlerin seçilmesinde akademik ilkeler (yetkinlik, çıkar çatışmasının olmaması, kör hakemlik, yetkin değerlendirme, sağlıklı iletişim vb.) doğrultusunda tarafsız hareket etmekle yükümlüdür.
6. Yayın Kurulu okuyucuların ve yazarların ihtiyaçlarını karşılamak için çaba sarf etmelidir.
7. Yayın Kurulu AFD’nin yazı ve yayın kalitesini yükseltmek için çaba sarf etmelidir.
8. Yayın Kurulu derginin amaç ve kapsamı doğrultusunda bilimsel kaliteye ve orijinalliğe önem vermelidir.
9. Yayın Kurulu gerektiğinde düzeltmeler, açıklamalar, geri çekmeler ve özürler yayınlamalıdır.
10. Yayın Kurulu AFD için belirlenmiş olan “Çalışma Değerlendirme Süreci”ndeki sürelere uygun hareket etmesi gerektiği gibi yazar ve hakemlerin de bu sürelere uygun hareket etmesi noktasında gerekli çabayı göstermelidir.
Yayımcı için Uluslararası Standartlar
1. AFD, Erzurum Teknik Üniversitesi Felsefe Bölümü tarafından yayımlanan akademik bir dergidir. Derginin resmi imtiyaz sahibi uluslararası yayımcı standartlarına (Yayın Etiği Komitesi'nin (Committee on Publication Ethics-COPE). https://publicationethics.org/) gönüllü olarak uyması beklenir.
2. Yayımcı veya dışardan herhangi bir fail AFD’nin editöryal bağımsızlığına aykırı bir talepte bulunamaz ve yayım sürecine müdahale edemez.
3. Yayımcı, AFD’de yayımlanan her çalışmanın fikrî mülkiyet ve telif hakkını korumakla yükümlüdür.
4. Yayımcı, Açık Erişim ilkesi doğrultusunda AFD’de yayımlanan tüm çalışmaların kalıcı ve ücretsiz olarak erişim sağlamayı taahhüt eder.
5. Yayımcı makale başvurusu ve yayımı sürecinde yazarlardan herhangi bir ad altında ücret bir talep etmez.
6. Yayımcı, çevrimiçi içeriğin arşivlenmesi ve korunması için gerekli tedbirleri alır.
Yazarlar için Uluslararası Standartlar
1. AFD, bir makalenin tüm yazarlarından imzalı bir başvuru mektubu istemez ve yazarlara emir verici uygulamalarda bulunmaz. AFD’ye başvuran tüm yazarların uluslararası standartlara (Yayın Etiği Komitesi'nin (Committee on Publication Ethics-COPE). https://publicationethics.org/) gönüllü olarak uyması beklenir.
2. Yazılar yazarların orijinal eseri olmalıdır. Yazılarda intihal, uydurmacılık, sahtecilik, dilimleme, yinelenen yayın, haksız yazarlık, veri üretimi gibi etik dışı durumlar olmamalıdır.
3. Dergide yayınlanan çalışmaların bilim ve dil bakımından sorumluluğu yazarlara ait olup, bu konuda AFD sorumlu tutulamaz. Çalışmaların etik ve hukuki sorumluluğu yazar(lar)a aittir.
4. Yazarlar etik kurul izni gerektiren çalışmalarında araştırmaya katılanlara fiziksel ve yasal zarar vermemeli ve psikolojik istismarda bulunmamalıdırlar. Ayrıca araştırmaya katılanların özel yaşamına dair gizlilik ve anonimlik garantisi vermelidirler.
5. Yazarlar araştırmayı destekleyen kişi ya da kurumları (sponsor), herhangi bir çıkar çatışmasıyla ilgili durumu beyan etmelidir.
6. Yazarlar çalışmalarının daha önce yayınlanmadığını ve aynı anda başka bir yerde yayınlanmak üzere herhangi bir dergiye göndermediğini onaylamalıdır.
7. Yazarlar yazılarının oluşturulmasında uygun şekilde alıntı yapmalı ve kullanılan tüm kaynakları kaynakçada listeliğinden emin olmalıdır.
8. Çalışmada yazar olarak listelenecek kişiler, çalışmanın hazırlanmasında bizzat rol almış ve önemli katkısı sağlamış olmalıdır. Çalışmanın belli aşamalarında katkı sağlayan kişiler ise katkıda bulunanlar olarak belirtilmelidir.
9. Yazarlar değerlendirme sonucunda hakemler tarafından dile getirilen önerileri verilen süre içerisinde tamamlamalıdır. Bununla birlikte yazarlar, hakemlerin önerilerine dair bir cevap metni hazırlayarak yaptığı ve yapmadığı düzeltmeler hakkında hakemi bilgilendirmelidir.
10. Yazar yayınlanmış eserinde önemli bir hata veya yanlışlık olduğunu keşfettiğinde, derhal editör veya yayıncıyı haberdar ederek makaleyi geri çekmek veya düzeltmek için gerekli eylemleri yapmak zorundadır.
11. AFD tüm yazılar için çeşitli intihal tespit programları (iThenticate ve intihal.net) kullanılarak benzerlik oranı tespiti yapmaktadır. Yazarlar, intihalden kesinlikle kaçınmalıdır. Yazıların benzerlik oranı %20’yi geçmemelidir. Araştırma yayın etiğine uygun olmayan veya intihal riski taşıyan çalışmaların süreci hangi aşamada olursa olsun sonlandırılır.
12. Yazarlar, yayınlanan makalelerinde önemli bir hata veya yanlışlık keşfettiğinde, dergi editörünü veya yayıncısını derhal bilgilendirmek ve makaleyi geri çekmek veya düzeltmek için editörle iş birliği yapmak yazarın yükümlülüğüdür.
Hakemler için Uluslararası Standartlar
1. Hakemlerin hakemlik davetini kabul ettikten sonra uluslararası hakemlik standartlarına uyması gerekmektedir. AFD hakemlerinin uluslararası standartlara (Yayın Etiği Komitesi'nin (Committee on Publication Ethics-COPE). https://publicationethics.org/) gönüllü olarak uyması beklenir.
2. Hakemler yazar ve yazıya ilişkin bilgileri gizli tutmalı ve üçüncü kişiler ile çalışmaya dair herhangi bir bilgi paylaşımı yapılmamalıdır.
3. Hakemler bir araştırmayı gözden geçirme konusunda kendini yetersiz hissetmesi veya kendisini tanınan zamanda incelemeyi tamamlamayacağını fark etmesi durumunda en kısa zamanda editör bilgilendirilmelidir.
4. Hakemler değerlendirdikleri çalışmanın ret olmasına sebep olabilecek tüm bilgileri Yayın Kurulu'nun dikkatine sunmalıdır.
5. Hakemler makaleleri bilimsel açısından özgünlüklerine, önemlerine ve derginin amaç ve kapsamına uygunluğuna göre objektif olarak değerlendirmelidirler.
6. Hakemler majör ya da minör revizyon gerektiren çalışmaların eksikleri konusunda yazarlara çalışmanın sistematiği, dayandığı argümanlar, kullanılan temellendirmeler ve kaynaklar konusunda gerekli önerileri vermelidir.
7. Hakemler yazarlardan bağımsızdır. Bunun için hakemlerin bir şekilde değerlendirdikleri çalışmanın yazarına dair bir bilgi edinmeleri durumunda hakemlik görevini editöre bildirerek bırakmalıdır.
8. Hakemler, herhangi bir çıkar çatışmasının ortaya çıkması durumunda bunu AFD’ye bildirmelidir.
9. Hakemler değerlendirmelerini çalışmaya yönelik eleştiriler nesnel ve dengeli biçimde yapılmalıdır. Yazara yönelik kişisel eleştiri yapılmamalıdır. Çalışmaya dair görüşlerini destekleyici argümanlarla açık bir şekilde ifade etmelidir.
NOT: Derginin yayın etiği ilkelerini içeren bu bölüm Elsevier yayıncılığının ilgili internet metni kullanılarak düzenlenmiştir. https://www.elsevier.com/about/policies/publishing-ethics.
Yayın İlkeleri
• AFD’ye gönderilecek çalışmalar, daha önce herhangi bir yerde yayımlanmamış veya yayımlanmak üzere kabul edilmemiş, akademik standartlara uygun ve orijinal olmalıdır. Daha önce bilimsel bir toplantıda sunulmuş bildiri ya da tezden üretilmiş çalışmalarda için dergi editörlüğü haberdar edilmelidir. Ayrıca dergide çevirilere de yer verilebilir.
• Derginin yayım dili Türkçe ve İngilizce’dir.
• Dergi, Bahar ve Güz (Mart ve Eylül) döneminde olmak üzere yılda iki kez yayımlanır. Gerekli hallerde Yayın Kurulu’nun kararıyla Özel Sayı da yayınlanabilir. Bir yazarın bir sayıda birden fazla yazısı yayımlanamaz.
• Dergiye gönderilen çalışmalar, önce dergi yayın ilkelerine uygunluk açısından, konu, sunuş tarzı ve teknik bakımdan Editör(ler) ve Yayın Kurulu’nca incelenir. Derginin amaç ve kapsamına uygun bulunan çalışmalar, bilimsel açıdan incelenmeleri için alanında eserleri ile kabul görmüş en az iki hakeme gönderilir. Hakem raporlarından birinin olumlu diğerinin olumsuz olması hâlinde ise yazı, üçüncü bir hakeme daha gönderilir. Hakem raporlarının olumlu olması ve Editör(ler) ve Yayın Kurulu’nun önerileri doğrultusunda çalışmalar yayımlanır.
• Hakemlere yazar adı, yazarlara hakem adı açıklanmaz ve hakem raporları 5 yıl süreyle saklanır.
• Dergideki tüm süreçler COPE (Committee on Publication Ethics)’un Sosyal Bilimler için önerdiği etik ilkeler çerçevesinde yürütülmektedir. İlgili etik ilkelere https://doi.org/10.24318/cope.2019.4.1 bağlantısından ulaşılabilir.
• Dergiye gönderilen tüm çalışmalar, hakem süreci bitiminde tarafından kontrol edilmekte çalışmada benzerlik olup olmadığı ve alıntıların ilmî usullere uygun yapılıp yapılmadığı belirlenmektedir. Benzerlik oranın %20’in (öz, abstract ve kaynakça hariç) üzerinde olması halinde makale reddedilir. Bunun dışında dergide yayımlanmış herhangi bir makalede etik ihlal yapıldığı kanıtları ile tespit edilir veya bildirilirse söz konusu makale yayımlanmış bile olsa dergiden çıkarılır.
• Çalışmaların bilim ve dil sorumluluğu tamamen yazarlarına aittir. Çalışmalarda ifade edilen görüş ve düşünceler yazarlarını bağlar, derginin ve kurumun görüşlerini yansıtmaz. Yazarların Türk Dil Kurumu’nun imlâ kılavuzuna uyulması tavsiye edilir. Fakat yine de yazılardaki imlâdan yazarlar sorumludur.
• Çalışmalarda ulusal ve uluslararası geçerli olan araştırma ve yayın etiğine uyulmalıdır.
• Sisteme yüklenen çalışmaların dergi yazım ve referans kurallarına uygun olmaması halinde editör(ler), yayım kurulunun onayına sunmadan makaleye ret verecektir.
• Sisteme yüklenen çalışmalar, makale şablonuna uygun olarak hazırlanmalıdır.
Ücret Politikası
Dergi Kurulları
Baş Editör
Editör
Alan Editörleri
Dil Editörleri
Yayın Kurulu
Dr. Almasa Mulalić has been involved in the educational process of teaching English for the past fifteen years at both primary and university levels. After completing her undergraduate and postgraduate studies in Malaysia, she decided to continue her career in her homeland. In 2006, Dr. Mulalić successfully defended her master's thesis and earned a degree in Teaching English as a Second Language (TESL). She continued her interest in the field of linguistics during her doctoral studies and successfully defended a dissertation that explored the relationship between teaching methods, learning styles, and academic success. Dr. Mulalić has published a significant number of authored and edited books, book chapters, scientific research papers in recognized journals, scientific projects, and papers presented and/or published in local and international conference proceedings in the fields of linguistics, literature, and teaching methodology. She has also mentored twelve master's students who successfully defended their theses, as well as two PhD students. Dr. Mulalić began her career as an English language instructor in 2006 in Malaysia at University Tenaga Nasional. Prior to joining IUS, she worked as an assistant and teacher, and at IUS she advanced from the position of Senior Assistant to the position of Assistant Professor, which was awarded to her in 2014, and in 2019, she was promoted to Associate Professor. Over the past years, Dr. Mulalić has been involved in many activities such as conference preparation committees, lectures, postgraduate studies, teaching councils, etc. Dr. Mulalić is currently a member of the Senate at IUS and Dean of the Faculty of Education.
Danışma Kurulu
Prof. Dr. A. Kadir ÇÜÇEN, 1961 yılında Erzurum'da doğdu. İlk, orta ve lise tahsilini İzmit'te tamamladı. 1985 yılında Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin Felsefe Bölümü'nü bitirdikten sonra Yüksek Lisans ve Doktora çalışmalarını Amerika Birleşik Devletleri'nde tamamladı. Doktora çalışmasını Alman felsefeci Martin Heidegger'in varlık kuramı üzerinde yaptı. 1993 yılında Türkiye’ye döndü. 1995'de Yardımcı Doçent ve 1997'de Doçent ve 2003’de Profesör oldu. Prof. Dr. A. Kadir ÇÜÇEN’in Mantık, Heidegger'de Varlık ve Zaman, Felsefeye Giriş, Orta Çağ Felsefesi Tarihi, Bilgi Felsefesi, Klasik Mantık, Liseler İçin Felsefe Ders Kitabı ve Liseler İçin Mantık Ders Kitabı adlı kitapları vardır. Yurt içinde çok sayıda sunduğu bildiri ve yazdığı makalelerinin yanı sıra Rusya ve ABD’inde Heidegger üzerine iki bildirisi; Rusya, Fransa ve ABD’inde yayınlanmış birer makalesi bulunmaktadır. 1999 yaz dönemi TÜBA burslusu olarak ABD’nin Duquesne Üniversitesi'nde teknoloji felsefesi üzerine araştırma yaptı. Halen Uludağ Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Felsefe Bölümü'nde öğretim üyesi olarak çalışmaktadır. Evli ve bir çocuk baba¬sıdır.
Kırıkkale Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Felsefe Bölümü Öğretim Üyesi
Fatih Özgökman 1974 yılında Türkiye'de doğmuştur. ilk, orta ve lise eğitimini Türkiye'de tamamlamıştır. Daha sonra 1993'te Gazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesine girmiştir. Lisans eğitiminden sonra Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Bölümünde Master yapmaya başlamış ve aynı enstitüde doktora programına devam etmiş ve Din Felsefesinde Doktora derecesi almıştır. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Felsefe Bölümünde iki yıl yardımcı doçent olarak çalışmıştır. Halen Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi Felsefe Bölümünde doçent olarak çalışmaktadır. 2017 Şubat ayında ÜAK tarafından Doçentlik ünvanını almaya hak kazanmıştır. Yayınlanmış üç kitabı vardır. İyi derecede İngilizce ve çok iyi derecede Arapça bilmektedir.
Anadolu Felsefe Dergisi © 2025 by Mustafa BİNGÖL is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International
