Araştırma Makalesi

Ana Çizgileriyle Varoluşçuluk ve Türk Edebiyat ve Fikir Hayatındaki Yansımalarına Bir Bakış

Cilt: 5 Sayı: 4 30 Aralık 2021
PDF İndir
EN TR

Ana Çizgileriyle Varoluşçuluk ve Türk Edebiyat ve Fikir Hayatındaki Yansımalarına Bir Bakış

Öz

Varoluşçuluk Danimarkalı ilahiyatçı ve filozof Søren Kierkegaard tarafından adlandırılmış bir kavram olup zamanla edebiyat ve sanat dalları başta olmak üzere anlamı kapsamı genişleyerek yeniden üretime tabi tutularak aşkın bir şekle bürünmüştür. Kierkegaard ‘a göre Varoluşçuluk tüm salt soyut düşüncenin, salt mantıksal veya bilimsel bir felsefenin reddidir; kısacası, aklın mutlaklığının reddidir. Varoluşçuluk, önce Saf Düşünce’nin saçmalığına karşı aykırı bir ses olarak ortaya çıkar, Saf Düşünce'nin safsatalarından, problemlere ve kendi koşullu düşüncesinin olanaklarına, nasıl yaklaşılabileceğini ve bildiği özüne dönme gayretinde olan bireyi hatırlatır. Varoluşçuluğun temelinde bireyin kendisini anlamlı kılacak olan “varolma iradesi” ni göstermesi yatmaktadır. Varoluşçuluk sanatsal ve politik anlamda daima bireyin özgürlüğünü savunur. Varoluşçular bireyi yaratıcı, özgürlükçü, acı çeken(sancılı), düşünen olarak tasavvur eder. Tüm bu özellikler içerisinde belki zamanın ruhu(zeitgeist)’nun da etkisiyle resmedilen bir bohem(kalender meşrepli/rint) tipi karşımıza çıkar. Biyolojik varlıklar olarak doğan insanın, eylemleriyle sorumluluk kabul ederek varoluşsal bireyler olması gerektiğini savunurlar. Sartre'ın “özgür organik birey” olarak adlandırdığı varoluşsal birey modern toplumla ve kendi içsel dünyasıyla sürekli çatışma hâlindedir. Varoluşsal bireyin kendisini ve çevresini sorgulama ve anlamlandırma arayışı süreklilik arz eder. Bu bağlamda varoluşsal birey “özgün(otantik)” olma iddiasındadır. Sonuç olarak varoluşçu düşüncenin en yüce değeri genellikle özgürlük olarak kabul edilirken, temel erdemi özgünlüktür. Bu çalışma işte bu kavramlar çevresinde ana hatlarıyla Varoluşçuluk’un çevçevesini çizmeyi, bu felsefi yönelimin nasıl aşkın bir hâle dönüşerek diğer disiplinleri de etkilediğini irdelemeye çalışmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Camus, A. (2010). Sisifos Söyleni. Can Yayınları.
  2. Çetişli, İ. (2001). Batı Edebiyatında Edebî Akımlar. Akçağ Yayınları.
  3. Edgar, A. & Sedwick, P. (2002). Cultural Theory-The Key Thinkers. Routkedge Press.
  4. Flynn, T. (2006). Existentialism-Very Short Indroduction. Oxford University Press.
  5. Foley, J. (2014). Albert Camus, From the Absurd to Revolt. Routledge.
  6. Hançerlioğlu, O. (1976). Felsefe Ansiklopedisi, 7 C. Remzi Kitabevi.
  7. Kısakürek, N. F. (2010). Çile, Büyük Doğu Yayınları.
  8. Kurt, M. (2009). Varoluşçuluğun Türk Edebiyatına Girişi ve Etkileri. Gazi Türkiyat, Bahar(4).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Edebi Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

8 Ekim 2021

Kabul Tarihi

3 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 5 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Karataş, C. (2021). Ana Çizgileriyle Varoluşçuluk ve Türk Edebiyat ve Fikir Hayatındaki Yansımalarına Bir Bakış. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 5(4), 2463-2479. https://doi.org/10.34083/akaded.1007385

Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası  lisansı ile lisanslanmıştır. 
 

This work is licensed under Attribution-NonCommercial 4.0 International