Mısırlı Türkolog Hüseyin Mucib El-Mısrî’nin Veda Akşamı İsimli Türkçe Şiiri

Öz

Orta Doğu’nun üzerinde en fazla konuşulup değerlendirmelerde bulunulan ülkelerinden birisi de hiç şüphesiz Mısır’dır. Binlerce yıllık tarihi bir devlet geleneğine sahip olan Mısır, doğal ve tarihi mirasıyla da dünya turizminin dikkatini çekmeye devam etmektedir. Başta piramitler olmak üzere ülkede Firavun devri medeniyetiyle alakalı varlıkların sırları günümüzde bile çözülmüş değildir. Osmanlı ve Türkiye bağlamında da Mısır, gözardı edilemeyecek bir ehemmiyete sahiptir. Mısır’ın Türk edebiyatı açısından en önemli özelliklerinden birisi, İstiklal Marşı şairi Mehmet Akif Ersoy’un gönüllü sürgün senelerini (11 yıl) Mısır’ın başkenti Kahire’de geçirmiş olmasıdır. Bunun dışında Mısır’da Türkçe eserler kaleme alan şahsiyetlerin sayısı da azımsanamayacak ölçüdedir. İşte bu şahsiyetlerden birisi de Mısırlı Türkolog Hüseyin Mucib el-Mısrî’dir. Hüseyin Mısrî, akademik çalışmalarının yanı sıra Türkçe şiirler de kaleme alarak şiirlerini Solgun Bir Gül ismiyle yayımlamıştır. Türk olmayan, Türkçeyi daha sonra öğrenip Türk dili ve edebiyatını akademik meslek olarak seçen birisinin Türkçe şiirler yazması dikkate değer bir hususiyet taşımaktadır. Bu çalışmada Mısır’da gelişen Türk kültür ve edebiyatı ile Mısır’ın kültürel anlamda dikkat çeken bazı şahsiyetlerine kısaca değinilecek ve Hüseyin Mucib el-Mısrî’nin Arap harfli olarak yayımladığı “Solgun Bir Gül” isimli şiir kitabında yer alan Veda Akşamı isimli şiiri Latin harflerine aktarılarak verilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Mısır
• Türk edebiyatı
• Türk şiiri
• Hüseyin Mucib el-Mısrî

Turkish Poem titled Farewell Evening by Egyptian Turcologist Hüseyin Mucib El-Mısri

Abstract

One of the most talked about and evaluated countries in the Middle East is undoubtedly Egypt. Egypt, which has a historical state tradition going back thousands of years, continues to attract the attention of world tourism with its natural and historical heritage. The secrets of the assets related to the Pharaonic civilization in the country, especially the pyramids, have not been solved even today. Egypt has an importance that cannot be ignored in relation to the Ottoman Empire and Türkiye. One of the most important features of Egypt in terms of Turkish literature is that Mehmet Akif Ersoy, the poet of the National Anthem, spent his years of voluntary exile in Cairo, the capital of Egypt (811 years). Apart from this, the number of individuals who wrote Turkish works in Egypt is also considerable. One of these personalities is the Egyptian Turcologist Hüseyin Mucib el-Mısrî. In addition to his academic studies, Hüseyin Mısrî also wrote Turkish poems and published his poems under the name "A Pale Rose". It is very important for a non-Turkish person who later learned Turkish and chose Turkish language and literature as his academic profession to write Turkish poems. In this study, Hüseyin Mucib el-Mısrî's poem titled "Farewell Evening", which is included in his poetry book "A Pale Rose" published in Arabic letters, will be evaluated by translating it into Latin letters.

Keywords

• Egypt
• Turkish literature
• Turkish poetry
• Hüseyin Mucib el-Mısrî

Kaynakça

1. İhsanoğlu E., Kalyon A., Kalyon F., (2021). Sürgünde unutulan Türk Şairi İbrahim Sabri, Mısır Dâneleri’nden seçmeler. Kabalcı Yay.
2. İhsanoğlu, E. (2006). Mısır’da Türkler ve kültürel mirasları. İrcica Yay.
3. İshakoğlu, Ö. (2007). Karşılaştırmalı Edebiyatın Öncüsü, Hüseyin Mucib el-Mısrî, İst. Ünv. Edb. Fak. Şarkiyat Mec. Sayı X, s. 5-21.
4. İslamoğlu, A. (2010). Mısır Üniversitelerinde Türkoloji Çalışmaları, Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c. 9, sayı: 18, ss. 143-171.
5. Kalyon, A. (2013), Divan Şiirinin Nil’deki Sesi Ayşe Teymûrî Dîvânı, Akçağ Yay.
6. Kalyon, A. (2017). Mehmet Akif Ersoy’dan Seçmeler, Akçağ Yay.
7. Kalyon, A. Kalyon & Kalyon, F. (2019) Kutadgu Bilig’in Kahire Nüshası Ve Mısır Millî Kütüphanesinde Bulunan Türkçe Yazma Eserlerin Mahiyetleri Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Yazılışının 950. Yılı Anısına Uluslararası Kutadgu Bilig ve Türk Dünyası Sempozyumu, Ankara, Türkiye, 3 - 05 Ekim 2019, ss.127-142.
8. Kalyon, A. & Kalyon, F. (2015). Mısır’daki Türkçe El Yazmaları Hakkında Görüşler. International Journal of Languages’ Education, 3(3), 1-10.

9. Kalyon, A., & Kozlu, Z. G. (2017). Prenses Kadriye Hüseyin ve Eserleri. KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi(3), 51-63.
10. Kalyon, B. (2021). Prenses Kadriye Hüseyin Mehasin-i Hayat İksad Yay.
11. Kalyon, F. (2014), Divan Şiirinin Nil'de Açan Çiçeği Gülperî Hanım ve Güldeste-i Hâtırât. Akçağ Yay.
12. Kalyon, F. (2022). Son Dönemin, Divan Şiirine Mukarib Bir Şairi: İbrahim Sabri, PEJOS, sayı. 25, 489-498.
13. Kalyon, F. Kalyon, A. (2023) İbrahim Sabri İkinci Cem (Piyes) İKSAD Yay.
14. Kozlu, Z. G. (2018). Prenses Kadriye Hüseyin, Nelerim, Kurgan Edebiyat Yay.
15. Mısrî, H. M. (1984). Solgun Bir Gül / Verdetün Zâbile, Mektebetü’l-Anglo el-Mısriyye Yay.
16. Öztürk, D. “Remembering” Egypt’s Ottoman Past: Ottoman Consciousness in Egypt, 1841-1914, Presented in the Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree Doctor of Philosophy in the Graduate School of the Ohio State University.
17. Tağızade, N. K. Prenses Kadriye Hüseyin, Ressam Vittoria Pisani ve Türk Milli Mücadelesi” , Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic.Volume 7/1 Winter 2012, s.1967-1983.
18. Saraç, M. A. Y (1997). Mehmet Âkif’in Gölgeler’inin Arapça’ya Tercümesi ve İbrahim Sabri Efendi, Divan İlmî Araştırmalar Dergisi, S. 5, s. 247-258.
19. Tağızade, N. K. Prenses Kadriye Hüseyin, Ressam Vittoria Pisani ve Türk Milli Mücadelesi” , Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic. Volume 7/1 Winter 2012, s.1967-1983.
20. Tunç, S. (2012). Kahire Sarayında Bir Hanım Şair, Çeşm-i Âfet ve Divanı. Palet Yay.
21. Uzun, M. İ. "MISRÎ, Hüseyin Mücîb", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/misri-huseyin-mucib (erişim: 10/05/2022).
22. Ürün, A. K. (1993). “Prof. Dr. Hüseyin Mucib el-Mısri ve Türk Edebiyatına Katkısı”, Yedi İklim, V/37, s. 74-76.